Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας στις 31/10/2025, συζήτησε τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2026:
Η Επιτροπή εξέτασε και συζήτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σκοπός του οποίου είναι ο η συζήτηση του Προϋπολογισμού του Κράτους για το έτος 2026. Πιο συγκεκριμένα η Επιτροπή εξέτασε τα περί Προϋπολογισμού για τα πιο κάτω:
- Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας
Συναντάται 12/11 με Επίτροπο ΕΕ για GSI, λέει ο Υπ. Ενέργειας, τέλη 2025 απόφαση για Κρόνο
Συνάντηση με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Ενέργειας στις 12 Νοεμβρίου για τις προκλήσεις που έχει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI θα έχουν οι Υπουργοί Ενέργειας Κύπρου και Ελλάδας, δήλωσε ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργος Παπαναστασίου, μιλώντας την Παρασκευή στη Βουλή, ενώ σε σχέση με το κοίτασμα «Κρόνος» ανέφερε ότι «αναμένεται η τελική επενδυτική απόφαση να παρθεί τέλος του 2025, αρχές του 2026» και εξέφρασε την ελπίδα ότι εντός Νοεμβρίου «θα καταλήξουμε και σε συμφωνία πώλησης (gas sales agreement)».
Αναφορικά με το κοίτασμα «Αφροδίτη», ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι τέλος του επόμενου χρόνου ολοκληρώνεται το FEED (υποδομές), ενώ η τελική επενδυτική απόφαση θα παρθεί τέλος του 2026.
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό του Υπουργείου για το 2026, ο οποίος ανέρχεται στα €118.982.002 με αναπτυξιακές δαπάνες €68,25 εκατομμύρια και λειτουργικές δαπάνες €50,72 εκ., ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι σε σχέση με τη μείωση του αναπτυξιακού προϋπολογισμού συμφωνήθηκε με το Υπουργείο Οικονομικών ότι όταν ωριμάζουν έργα «θα ζητούμε επιπρόσθετο κονδύλι», ενώ υπάρχει και το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως είπε, για το οποίο υπάρχουν πολλά έργα σε εξέλιξη και στα οποία δώσαμε προτεραιότητα.
Αναφορικά με δήλωση που φέρεται να έκανε ότι η ιδιοκτησία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης (GSI) ανήκει στην Κομισιόν, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι ήταν τέτοια η ερώτηση που δέχθηκε στην Πάφο ώστε «η χρήση της λέξης ιδιοκτήτης δεν είχε λεχθεί με την έννοια του κατόχου τίτλου ιδιοκτησίας» και πρόσθεσε πως πέραν του κατόχου τίτλου ιδιοκτησίας, που πρόσφατα έχει αλλάξει από τον EuroAsia Interconnector στον GSI (ΑΔΜΗΕ) «με απόφαση του δικού μας ρυθμιστή, εκείνη η οντότητα που έχει δικαίωμα να αποσύρει την στήριξη του έργου για οποιουσδήποτε λόγους, αυτή είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
Ανέφερε ότι «η λέξη ιδιοκτήτης ήταν με την έννοια του αγγλικού όρου, project owner, και όχι με την έννοια του ιδιοκτησιακού καθεστώτος», δηλαδή αυτός που κατέχει τίτλο ιδιοκτησίας, που ανήκει στον ΑΔΜΗΕ.
Είπε ακόμη ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιλαμβάνει το έργο μέσα στον 6ο Ενωσιακό κατάλογο των έργων κοινού ενδιαφέροντος, ζήτησε τη συμπόρευση των δύο κρατών μελών που εμπλέκονται (Ελλάδα και Κύπρο) και αποδόθηκε σε έναν φορέα υλοποίησης ο οποίος μετά από απόφαση της ΡΑΕΚ παίρνει και τον τίτλο ιδιοκτησίας».
Σε ερώτηση του Βουλευτή του ΔΗΣΥ, Κυριάκου Χατζηγιάννη, ποιοι ήταν πίσω από το EuroAsia Interconnector, ο κ. Παπαναστασίου ανέφερε ότι δεν γνωρίζει και στις επίμονες ερωτήσεις του κ. Χατζηγιάννη επί του θέματος, παρενέβη ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης, λέγοντας ότι «ο Πρόεδρος του Στρατηγικού Συμβουλίου του EuroAsia Interconnector ήταν ο (πρώην Υπουργός Εξωτερικών) Ιωάννης Κασουλίδης» και κάλεσε τον κ. Χατζηγιάννη να ερωτήσει τον κ. Κασουλίδη.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Σύκας, ζήτησε από την Πρόεδρο της Επιτροπής, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, να θέσει τάξη στη διαδικασία και διερωτήθηκε για την παρέμβαση του κ. Παντελίδη και την αναφορά του σε συγκεκριμένο όνομα όταν η ερώτηση είναι προς τον Υπουργό, ενώ η Πρόεδρος της Επιτροπής ζήτησε από τον κ. Σύκα να σεβαστεί τη διαδικασία και ότι δεν έθεσε και προηγουμένως θέμα τάξης.
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση του Βουλευτή του ΔΗΣΥ, Κυριάκου Χατζηγιάννη, ότι χάθηκαν οι χορηγίες, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι «δεν χάσαμε καμία επιδότηση», αναφέροντας ότι η επιδότηση «χάθηκε γιατί έγιναν κακές κατακυρώσεις», ενώ πρόσθεσε ότι αν χρειαστεί θα δώσει στη δημοσιότητα την επιστολή από τον οργανισμό CINEA (European Climate, Infrastructure and Environment Executive Agency) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία έλαβε προχθές.
Ανέφερε ότι όταν η Κυβέρνηση ανέλαβε την διακυβέρνηση τον Μάρτιο του 2023 «το έργο ήταν ήδη σε εξέλιξη και υπό την ιδιοκτησία του EuroAsia από το 2011» και πρόσθεσε ότι «εμείς αναλάβαμε ένα ευρωπαϊκό έργο και προσπαθούμε να το βάλουμε σε λειτουργία».
Ανέφερε επίσης ότι για να μπει σε διερεύνηση η ευρωπαϊκή εισαγγελία πρέπει να υπήρξε μια καταγγελία η οποία αφορούσε την προηγούμενη περίοδο και τον φορέα υλοποίησης EuroAsia Interconnector.
Αναφορικά με τη βιωσιμότητα του GSI, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι είναι απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου που στηρίζει το έργο, και πρόσθεσε πως ο ίδιος έχει εξουσιοδότηση από το Υπουργικό Συμβούλιο για να υπογράψει πλαίσιο κατανόησης και με την Ελλάδα, στο οποίο περιλαμβάνονται κάποιες ρήτρες περιλαμβανομένων και των 25 εκ. ευρώ. Πρόσθεσε πως βρίσκονται στο γραφείο του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας οι προκλήσεις που έχει το έργο και οι οποίες αφορούν γεωπολιτικές, οικονομικές και τεχνικές.
Ανέφερε ότι θα έχουν συνάντηση με τον Επίτροπο και οι Υπουργοί Ενέργειας Κύπρου και Ελλάδας στις 12 Νοεμβρίου και πως αυτή γίνεται προσπάθεια να πραγματοποιηθεί νωρίτερα. Πρόσθεσε ότι η Κομισιόν ανέδειξε πως το έργο περιλαμβάνεται σε όλους τους ενεργειακούς διαδρόμους.
«Ο Επίτροπος ,με δική του πρωτοβουλία, λέει ότι θέλει να ξέρει αυτές τις προκλήσεις, αυτά τα προβλήματα που προκαλούνται στο έργο σε μια προσπάθεια επίλυσης τους», σημείωσε.
Επιπλέον, ο Υπουργός Ενέργειες είπε ότι δεν δέχεται ότι χάθηκαν τα 67 εκ. ευρώ που έχουν ληφθεί από την ΕΕ για το έργο του τερματικού σταθμού LNG στο Βασιλικό, ενώ ανέφερε πως δεν είναι μόνο τα 67 εκ. ευρώ αλλά και «τα υπόλοιπα που θα παίρναμε».
Η χορηγία είναι 101 εκ. ευρώ και τα 67 εκ. ευρώ είναι αυτά που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα, πρόσθεσε.
Αναφορικά με τους τρεις λόγους που ζητούνται πίσω τα 67 εκ. ευρώ, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι αυτοί είναι «στην κατακύρωση, στη διαχείριση της κατακύρωσης και στην βαθμολογία», προσθέτοντας ότι αν χρειαστεί θα δώσει στη δημοσιότητα την επιστολή.
Σε σχέση με το τερματικό στο Βασιλικό, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην διαδικασία αξιολόγησης και αναμένουμε στον επόμενο μήνα την έκθεση απόκλισης μεταξύ σχεδιασμού και υλοποίησης από τον Σύμβουλο έργου».
«Μετά που θα έχουμε τις αποκλίσεις θα προχωρήσουμε με σχεδιασμό τον οποίο έχουμε», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «αν οι αποκλίσεις είναι μεγάλες θα προχωρήσουμε με άλλο σχεδιασμό τον οποίο έχουμε».
«Προμηθέας»
Ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι το πλοίο «Προμηθέας» «τελειώνει αυτό το μήνα, είναι πιστοποιημένο ως πλωτή μονάδα αεριοποίησης, υπό δύο προϋποθέσεις, και το πλοίο θα πρέπει να αποφασιστεί προς ποια κατεύθυνση θα πλεύσει».
«Αυτό θα εξαρτηθεί πάρα πολύ από την έκθεση που θα λάβει η ΕΤΥΦΑ από την Technip για ποιες αποκλίσεις βλέπει μεταξύ σχεδιασμού και υλοποίησης του έργου των υποδομών στο Βασιλικό», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι αν οι αποκλίσεις είναι μικρές και διαχειρίσιμες, τότε είναι άλλος σχεδιασμός παρά του αν ήταν μεγάλες οι αποκλίσεις.
«Αφροδίτη»
Σε σχέση με το σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής του «Αφροδίτη», ο Υπουργός είπε ότι το σχέδιο έχει συμφωνηθεί με τους επενδυτές αρχές του 2025 και «αυτή την στιγμή γίνονται έρευνες βυθού μεταξύ του κοιτάσματος και του σημείου προσεγιάλωσης στην Αίγυπτο» μέσα στις ΑΟΖ των δύο χωρών».
Είπε ότι μέχρι το τέλος Νοεμβρίου τελειώνει τις εργασίες το ερευνητικό σκάφος που έχει οριστεί από τους ιδιοκτήτες για να αποφασιστεί ο αγωγός που θα συνδέει το κοίτασμα που βρίσκεται στο τεμάχιο 12 με το σημείο προσεγιάλωσης στην Αίγυπτο». Πρόσθεσε ότι τέλος Νοεμβρίου θα ολοκληρωθεί το PRE FEED (αρχικός σχεδιασμός) και τέλος του επόμενου χρόνου το FEED (λεπτομερείς σχεδιασμός για τις υποδομές) και να παρθεί η τελική επενδυτική απόφαση τέλος του 2026 για το «Αφροδίτη».
Κρόνος
Ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι πρόσφατα υπογράφηκαν σημαντικές συμφωνίες στις οποίες εμπλέκονται δύο κράτη, Αίγυπτος και Κύπρος, δύο επενδυτές Eni και TotalEnergy και τρεις ιδιοκτήτες υποδομών στην Αίγυπτο και στο κοίτασμα ΖΟΡ και πρόσθεσε ότι είναι συμφωνίες για να διοχετευτεί το αέριο από τον Κρόνο ,μέσω των υποδομών του ΖΟΡ για να καταλήξει στην Νταμιέτα της Αιγύπτου για υγροποίηση και φόρτωση σε πλοία LNG.
«Είμαστε ένα βήμα πριν από την πώληση του κυπριακού φυσικού αερίου σε ενδιαφερόμενους αγοραστές», ανέφερε και πρόσθεσε πως αγοραστές είναι οι Eni και TotalEnergy και «αναμένεται η τελική επενδυτική απόφαση να παρθεί μετά από αυτές τις συμφωνίες τέλος του 2025, αρχές του 2026».
Ο Υπουργός Ενέργειας εξέφρασε την ελπίδα ότι εντός Νοεμβρίου θα καταλήξουμε και σε αυτή τη συμφωνία που λέγεται συμφωνία πώλησης (gas sales agreement)».
Σε σχέση με το πότε ο καταναλωτής μπορεί να επιλέξει προμηθευτή στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού (ΑΑΗ), ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι αυτή τη στιγμή δοκιμάζεται η χοντρική αγορά και ο προμηθευτής θα επιλέξει ποιο θα είναι το πελατολόγιο του και πρόσθεσε πως για αυτό θα αποφασίσει η ελεύθερη αγορά ηλεκτρισμού.
Σε σχέση με τους έξυπνους μετρητές, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι γίνονται πολλές άλλες αλλαγές στο δίκτυο, προσθέτοντας ότι οι έξυπνες μετρητές βοηθούν και τη διαχείριση της παραγωγής να πηγαίνει στην κατάλληλη ώρα στον καταναλωτή ,αλλά και ο καταναλωτής να γνωρίζει και να έχει και διαφορετικές ταρίφες σε διαφορετικές ώρες από διάφορους προμηθευτές.
Κατά την έναρξη της παρουσίασης του προϋπολογισμού, ο Υπουργός Ενέργειας προέβη συνοπτικά σε ένα απολογισμό για το 2025 όπως είναι, μεταξύ άλλων, η έγκριση του αναθεωρημένου σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής του πεδίου φυσικού αερίου «Αφροδίτη», η υπογραφή συμφωνίας φιλοξενούσας χώρας «HGA» μεταξύ Κύπρου, Αιγύπτου και αδειούχου, η υπογραφή τριών συμφωνιών εκμετάλλευσης της ανακάλυψης φυσικού αερίου «Κρόνος», ανόρυξη των γεωτρήσεων «Electra-1» στο τεμάχιο 5 και «Pegasus-1» στο τεμάχιο 10, η κατοχή του πλοίου ΕΤΥΦΑ-ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ από την ΕΤΥΦΑ και Κυπριακή Δημοκρατία και έναρξη λειτουργίας της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού την 1η Οκτωβρίου 2025.
Αναφορικά με τους στρατηγικούς άξονες για το 2026, ο κ. Παπαναστασίου είπε ότι είναι η βέλτιστη και βιώσιμη αξιοποίηση των υδρογονανθρακικών πόρων της Κύπρου όπως είναι η αξιολόγηση, έγκριση και παρακολούθηση των Σχεδίων Ανάπτυξης και Παραγωγής ανακαλύψεων, η συνέχιση του ερευνητικού και επιβεβαιωτικού προγράμματος γεωτρήσεων των αδειούχων εντός της κυπριακής ΑΟΖ και συνέχιση των διμερών, τριμερών και πολυμερών συμφωνιών για προώθηση συνεργιών, για βιώσιμη ανάπτυξη των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου.
Επιπλέον, ο Υπουργός Ενέργειας αναφέρθηκε στη διαμόρφωση βιώσιμης ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας, με προτεραιότητα τη διασφάλιση προσιτών τιμών ενέργειας προς όλους τους πολίτες, στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, στην ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και ανταγωνιστικότητας, στην προώθηση της εξωστρέφειας των κυπριακών επιχειρήσεων, στην ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών, στην αποτελεσματική λειτουργία του τμήματος Αφερεγγυότητας, στην αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμό του τμήματος Εφόρου Εταιρειών.
Κληθείς μετά την συνεδρία, να σχολιάσει επιστολή που έλαβε από Energean, η οποία υπέγραψε Δήλωση Πρόθεσης Συνεργασίας με την κυπριακή PEC (Power Energy Cyprus) που ανήκει στον όμιλο της Cyfield για κατασκευή αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου από την ΑΟΖ του Ισραήλ στο Βασιλικό, ο κ. Παπαναστασίου επιβεβαίωσε τη λήψη της επιστολής και πρόσθεσε ότι ζητούν και τις τοποθετήσεις μας.
«Υπάρχει αυτή η πρόταση η οποία είναι μια συνεργασία δύο εταιρειών (ένας πωλητής και ένας αγοραστής) και πρέπει εμείς να τοποθετηθούμε σε αυτό το μνημόνιο που έχουν καταλήξει» και «κατά πόσον η Κυπριακή Δημοκρατία θα επιτρέψει κάτι τέτοιο γιατί η αγορά είναι αναδυόμενη», πρόσθεσε.
Εξάλλου, σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, είπε ότι είναι ένας προϋπολογισμός που για το ΔΗΚΟ έχει στην καρδιά του, ιδιαίτερα το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
«Αυτό είναι το πρώτο και το βασικό σημείο που δικαίως απασχολεί τα κυπριακά νοικοκυριά, τους Κύπριους πολίτες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «το κόστος της ενέργειας έχει καταντήσει είδος πολιτείας και στενάζουν κάτω από το βάρος του όχι μόνο οι Κύπριοι πολίτες και φορολογούμενοι, αλλά ευρύτερα η οικονομία».
Ανέφερε πως φτηνή ενέργεια σημαίνει ώθηση στην ανάπτυξη και ιδιαίτερη ώθηση στην οικονομία του τόπου και «για αυτό το λόγο επικεντρωθήκαμε στα θέματα που εκκρεμούν και απασχολούν την κοινή γνώμη που αυτά αφορούν το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, τα έργα στο Βασιλικό, την έλευση του φυσικού αερίου και την πορεία της πρόσφατα ανακοινωθήσας ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος».
Η κ. Ερωτοκρίτου είπε ότι πήραν απαντήσεις και θέσεις από την πλευρά του Υπουργείου Ενέργειας που «σε ένα μεγάλο βαθμό μας ικανοποιούν» και πρόσθεσε ότι «υπάρχουν θέματα για τα οποία δεν μπορεί ακόμα να δοθεί συγκεκριμένη απάντηση».
Αυτά είναι, συνέχισε, το θέμα της έρευνας της ευρωπαϊκής εισαγγελίας που βρίσκεται σε εξέλιξη για όλα αυτά που συνέβησαν στο παρελθόν στο θέμα του GSI, όπως επίσης για τα θέματα που αφορούν σημερινά δημοσιεύματα και την πρόταση από ιδιωτική εταιρεία έλευσης αγωγού προς το Βασιλικό, έτσι ώστε να αγοράζουμε φυσικό αέριο για σκοπούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άλλη χώρα, αλλά και ευρύτερα το θέμα της επιχορήγησης του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, για την οποία ορθά τονίστηκε και από την πλευρά του Υπουργείου ότι ο στόχος και ο σκοπός της συνεχούς επιδότησης δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί να συνεχίσει».
Ανέφερε ότι «πρέπει επιτέλους το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας να πέσει χρησιμοποιώντας το φυσικό αέριο και βάζοντας εφαρμογή επιτέλους την ηλεκτρική διασύνδεση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ο συνδυασμός αυτών των δύο, δηλαδή η χρήση του φυσικού αερίου και η ηλεκτρική διασύνδεση, συνδυαστικά θα ενεργήσει στην ραγδαία πτώση της τιμής της ενέργειας».
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου, είπε ότι το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι ένα έργο υψηλής γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής σημασίας για την Κύπρο το οποίο δεν ενέχει μόνο την οικονομική διάσταση», προσθέτοντας ότι «είναι ένα έργο το οποίο θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, θα οδηγήσει σε περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια για τον τόπο μας και θα ενώσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο».
Ανέφερε ότι άκουσαν σήμερα από τον Υπουργό να λέει ότι υπάρχει ξεκάθαρη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για να προχωρήσει το έργο.
«Την ίδια ώρα, πριν λίγες ημέρες, ακούσαμε τον Υπουργό Οικονομικών στην ίδια Επιτροπή να μας αναλύει τους προβληματισμούς του για την οικονομική βιωσιμότητα του έργου», πρόσθεσε.
Ανέφερε πως θεωρεί πως «δεν υπάρχει άλλο περιθώριο» και «θα πρέπει η Κυβέρνηση να πάρει μια τελεσίδικη απόφαση για αυτό το πολύ σημαντικό έργο με γνώμονα το καλώς νοούμενο συμφέρον του τόπου και των καταναλωτών».
«Ένα έργο το οποίο είναι εξαιρετικής σημασίας και για την ίδια την ΕΕ», κατέληξε.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Αντρέας Πασιουρτίδης, είπε ότι θα ανέμενε ότι στην εικοσάλεπτη ομιλία του για την παρουσίαση του προϋπολογισμού ο Υπουργός «θα εύρισκε λίγα λεπτά να αναφερθεί στα δύο κορυφαία ενεργειακά ζητήματα της χώρα: το ηλεκτρικό καλώδιο, δηλαδή την ηλεκτρική διασύνδεση και το Βασιλικό» και πρόσθεσε πως «αντ’ αυτού, η μόνη αναφορά του ήταν μία πρόταση ότι κατάφεραν επί της διακυβέρνησής τους, να πάρουν στη κατοχή τους τον Προμηθέα».
Αναφορικά με σημερινό δημοσίευμα για συμφωνία μεταξύ δύο εταιρειών για αγωγό έλευσης φυσικού αερίου από το Ισραήλ, ο κ. Πασιουρτίδης είπε ότι έχουν «τονίσει στο Υπουργείο ότι αναμένουμε και εμείς με ανυπομονησία την άποψη της εκτελεστικής εξουσίας όπως προφανώς και οι ίδιες οι εταιρείες, διότι το ζήτημα αυτό συνδέεται με την αναδυόμενη αγορά φυσικού αερίου που σημαίνει ότι μόνο η ΔΕΦΑ μπορεί να εισάγει φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή» και προσθεσε πως η απόφαση της κυβέρνησης συνδέονται άμεσα και με το τι μέλλει γενέσθαι για το Βασιλικό.
Ανέφερε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση και το Βασιλικό, ως δύο έργα που ελέγχονται από την ευρωπαϊκή εισαγγελία, «θα πρέπει επιτέλους να αποτελέσουν αντικείμενο μιας ξεκάθαρης τοποθέτησης από την Κυβέρνηση», και πρόσθεσε πως στο στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης «εξακολουθεί να υφίσταται η εμφανής διγλωσσία των δύο Υπουργών Οικονομικών και Ενέργειας».
«Σήμερα, ο Υπουργός μάς είπε ότι ο Υπουργός Οικονομικών ήταν παρών όταν λήφθηκε η απόφαση από το Υπουργικό Συμβούλιο για το πώς θα προχωρήσουμε με το ηλεκτρικό καλώδιο, ουσιαστικά αναφέροντας ότι ο Υπουργός Οικονομικών γνώριζε εξ αρχής όλα όσα συνέβαιναν», πρόσθεσε.
Όσον αφορά το Βασιλικό, ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ είπε ότι «δεν έχουμε δει ούτε και σήμερα, πλάνο το οποίο θα μας γεμίζει με αισιοδοξία, βεβαιότητα και σιγουριά ότι υπάρχει ένας στρατηγικός σχεδιασμός για τα έργα στο Βασιλικό».
Είπε, ακόμη, ότι έχει ζητήσει «για πολλοστή φορά, να μας κατατεθεί αναλυτική κατάσταση με τα ποσά που έχουν καταβληθεί για ρύπους από το 2018 και έπειτα» και πρόσθεσε ότι πληροφορίες του ΑΚΕΛ και τα διαθέσιμα στοιχεία ανεβάζουν το ποσό αυτό πέραν του €1,2 δισ.
Ανέφερε ότι θέματα όπως το e-kalathi, για το οποίο παρενέβη ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τότε, προκειμένου να μας “κουνήσει το δάκτυλο” επειδή καθυστερούσαμε την ψήφισή του, παραμένουν χωρίς αξιολόγηση από το Υπουργείο.
«Η διελκυστίνδα για το ποιος φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη ή η κυβέρνηση Αναστασιάδη, θα πρέπει να σταματήσει», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «όποιος κι αν φταίει περισσότερο ή λιγότερο, το βέβαιο είναι πως τόσο ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και οι σημερινοί Υπουργοί συμμετείχαν στις αποφάσεις της προηγούμενης κυβέρνησης για τα δύο αυτά έργα».
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ – Συνεργασία, Αλέκος Τρυφωνίδης, είπε ότι η ΔΗΠΑ στηρίζει το σχέδιο δράσης του Υπουργείου προς «επίτευξη του πολύπλευρου στρατηγικού του ρόλου στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου, της βιομηχανίας και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και ταυτόχρονα της προστασίας των καταναλωτών».
«Έχουμε επικεντρωθεί κυρίως στη τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και συγκεκριμένα στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και των ευάλωτων καταναλωτών, και στη διασφάλιση προσιτών τιμών και μειωμένου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο για τους καταναλωτές, όσο και για τις επιχειρήσεις, διότι ο ηλεκτρισμός αποτελεί ένα απαραίτητο και βασικό προϊόν για όλους και δυστυχώς στην Κύπρο, η τιμή παραμένει σε πολύ ψηλά επίπεδα», πρόσθεσε.
Ο κ. Τρυφωνίδης είπε ότι κάλεσε τον Υπουργό όπως προχωρήσει με πιο γρήγορους ρυθμούς στην αξιοποίηση των ενεργειακών μας πόρων, στην προώθηση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, στην ολοκλήρωση των έργων υποδομής για την έλευση φυσικού αερίου, στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με γειτονικές μας χώρες και στην αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού, διότι όλα τα πιο πάνω, όπως είπε, «θα βοηθήσουν συνδυαζόμενα στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος και δυστυχώς παρατηρούνται πολύ μεγάλες καθυστερήσεις».
Σε σχέση με τη προστασία και στη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, ο κ. Τρυφωνίδης είπε ότι ζήτησε ενημέρωση για τη λειτουργία και μια πρώτη αξιολόγηση της ψηφιακής πλατφόρμας e-kalathi, την ανάγκη για αύξηση των προϊόντων που περιλαμβάνει η πλατφόρμα, την ανάγκη για βελτίωση της πληροφόρησης και εκπαίδευσης των καταναλωτών και τον έλεγχο της αγοράς και ειδικά του ευαίσθητου τομέα των πετρελαιοειδών.
Ανέφερε ότι είναι ενθαρρυντικό ότι το Υπουργείο δήλωσε ότι τα προιόντα στο e-kalathi θα αυξηθούν από 500 σε 1.500 και πρόσθεσε ότι επικροτεί τη θέση του Υπουργείου όπως εκπονήσει αυτή τη στιγμή ένα σχέδιο για τους νέους μας και ειδικά στην ύπαιθρο.
Είπε ακόμη ότι ζήτησε επίσης μεταξύ άλλων να συνεχιστεί η επιχορήγηση του net metering του 4,2 κιλοβάτ για μικρά νοικοκυριά και επιχειρήσεις για το 2026 και όπως επιχορηγηθεί ένα σχέδιο για την οικιακή αποθήκευση.
- Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής
Αυξημένος κατά €5,4 εκ. ο προϋπολογισμός Υφ. Έρευνας με έμφαση σε ψηφιακό μετασχηματισμό και καινοτομία
Αυξημένος κατά €5.4 εκ. είναι ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής για το έτος 2026, δήλωσε την Παρασκευή ο αρμόδιος Υφυπουργός, Νικόδημος Δαμιανού, ο οποίος είπε ότι προϋπολογισμός ανέρχεται σε €172.864.636, ποσό που κατανέμεται σε τακτικές δαπάνες €70.062.349 και αναπτυξιακές δαπάνες €102.802.287.
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, ο κ. Δαμιανού ανέφερε πως ο συνολικός προϋπολογισμός για το 2026 είναι αυξημένος κατά €5.4 εκ., σε σχέση με αυτόν του 2025, κάτι που αντιστοιχεί με συνολική αύξηση 3.2%, με σημαντική όμως αύξηση της τάξης του 13.8% στις αναπτυξιακές δαπάνες.
Μιλώντας ενώπιον των μελών της Επιτροπής Οικονομικών, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι η καινοτομία και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελούν βασικά συστατικά βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και προσαρμοστικότητας κάθε χώρας, στα πλαίσια ενός συνεχώς μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος.
Ο κ. Δαμιανού υπογράμμισε ότι ο αυξημένος προϋπολογισμός δεν αποτελεί απλώς οικονομική ενίσχυση, αλλά επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, την καινοτομία και τη δημιουργία σύγχρονων ψηφιακών υπηρεσιών για όλους τους πολίτες, για να σημειώσει ότι με τον προϋπολογισμό αυτό, το Υφυπουργείο φιλοδοξεί να συνεχίσει την πορεία προς μια πλήρως ψηφιακή δημόσια διοίκηση, να ενισχύσει την έρευνα αιχμής και να προωθήσει στρατηγικές επενδύσεις που θα στηρίξουν την ανάπτυξη της χώρας τα επόμενα χρόνια.
«Η μετάβαση σε ένα σύγχρονο, ψηφιακό κράτος, που θα έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής και της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας, και, παράλληλα, τη διευκόλυνση και την ουσιαστική βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών και των επιχειρήσεων, είναι η άμεση προτεραιότητα», είπε.
Σύμφωνα με τον Νικόδημο Δαμιανού «όραμά και ευρύτερος στόχος που καθοδηγεί αυτή την προσπάθεια, είναι η ενίσχυση της θέσης της Κύπρου ως περιφερειακού κόμβου καινοτομίας, τεχνολογίας και επιχειρηματικότητας, ειδικότερα σε τομείς της οικονομίας όπου οι τεχνολογίες αιχμής, μπορούν να δώσουν στην Κύπρο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, με πλήρη αντίληψη και κατανόηση του τεχνολογικού περιβάλλοντος που καθορίζεται από αυτό που συλλογικά ονομάζουμε Τεχνητή Νοημοσύνη και τις συναφείς με αυτό τεχνολογίες, και τον ρόλο που η Κύπρος μπορεί να διαδραματίσει».
Επιπλέον, εξήγησε πως το Υφυπουργείο εστιάζει σε τρεις βασικές και αλληλένδετες στρατηγικές επιδιώξεις, οι οποίες αφορούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό, που αφορά την ενίσχυση του ψηφιακού οικοσυστήματος της χώρας και την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 2030, στη δημιουργία μίας βιώσιμης καινοτόμου οικονομίας, μέσω της διαμόρφωσης ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την έρευνα και την καινοτομία, με έμφαση στη διασύνδεση της έρευνας με τον παραγωγικό ιστό, αλλά και την ενίσχυση των δυνατοτήτων και της εξωστρέφειας του οικοσυστήματος και στην θωράκιση των υποδομών – κυβερνοασφάλεια, που αφορά στην προστασία των κρίσιμων δικτυακών και πληροφοριακών υποδομών της χώρας και την ενίσχυση του πλαισίου κυβερνοασφάλειας σε επιχειρήσεις και κοινωνία.
«Μέσω του στρατηγικού σχεδιασμού του Υφυπουργείου για τα έτη 2024-26 οι στρατηγικές αυτές επιδιώξεις αντικατοπτρίζονται πλήρως στις αναπτυξιακές δαπάνες του προϋπολογισμού. Με κύριο γνώμονα τον Κύπριο πολίτη, το Υφυπουργείο σχεδιάζει, υλοποιεί και έχει δρομολογήσει ήδη την υλοποίηση δράσεων με ουσιαστικό αντίκτυπο και πολυδιάστατο όφελος για την οικονομία και την κοινωνία του τόπου», είπε.
Προβαίνοντας σε ένα σύντομο απολογισμό του έργου του Υφυπουργείου για το έτος 2025 αναφέρθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό, λέγοντας ότι σημαντικό μέρος των δράσεων του Υφυπουργείου αφορά στο εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ), όπου οι τομείς παρέμβασης που αφορούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό, περιλαμβάνουν 36 δράσεις για μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας υπηρεσίας, την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και των ευρυζωνικών υποδομών, την αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων του συνόλου της κοινωνίας, τη δημιουργία έξυπνων πόλεων σε όλη την κυπριακή επικράτεια, καθώς και μέτρα για την προώθηση της καινοτόμου επιχειρηματικότητας και τη στήριξη της ψηφιακής μετάβασης των ΜμΕ.
Για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, είπε ότι πέραν των 70 νέων ψηφιακών υπηρεσιών αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2025 και περιλαμβάνουν ψηφιακές υπηρεσίες, που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο λειτουργίας του «Digital Services Factory» του Υφυπουργείου, το οποίο ακολουθεί πολιτοκεντρική φιλοσοφία, εφαρμόζοντας σύγχρονες, ευέλικτες μεθοδολογίες ανάπτυξης ψηφιακών λύσεων, αλλά και στο πλαίσιο της υλοποίησης ολοκληρωμένων πληροφοριακών συστημάτων για τομείς του Δημοσίου όπου σήμερα είτε δεν υπάρχουν επαρκή συστήματα, είτε αυτά είναι πεπαλαιωμένα.
Όπως πρόσθεσε, επιπρόσθετες ψηφιακές υπηρεσίες αναμένεται να δημοσιευθούν μέχρι τέλος του χρόνου, όπως νέες αιτήσεις κοινωνικών ασφαλίσεων, ενώ θα ενεργοποιηθεί η δυνατότητα ηλεκτρονικής διευθέτησης ραντεβού σε ΚΕΠ και ΚΕΠΟ, καθώς και εξυπηρέτησης μέσω τηλεδιάσκεψης για έκδοση βεβαιώσεων και παροχή πληροφοριών για την πρόοδο αιτημάτων σε σχέση με τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, την Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας και την Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων.
Εξήγησε ότι όλες οι σχετικές υπηρεσίες, γίνονται προσβάσιμες μέσω της αναβαθμισμένης κεντρικής πύλης gov.cy, η οποία προσφέρει ένα κεντρικό σημείο συγκέντρωσης όλων των δημόσιων ψηφιακών υπηρεσιών και πληροφόρησης.
Επιπρόσθετα, και πέραν των πληροφοριακών συστημάτων που έχουν τεθεί ή τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή, είπε ο κ. Δαμιανού, εντός του 2025 αναμένεται να παραδοθεί και το νέο πληροφοριακό σύστημα αυτοματοποίησης σημείων συναλλαγής του Τμήματος Ταχυδρομικών Υπηρεσιών. Σημείωσε ότι μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής όλων των συστημάτων και του Πλαισίου Διαλειτουργικότητας θα ενισχυθεί η ασφάλεια στα σύνορα, η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και θα επιταχυνθούν οι διαδικασίες διέλευσης στα αεροδρόμια και τα λιμάνια.
Ανέφερε ακόμα ότι στη διάσταση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης εντάσσεται και το έργο-ομπρέλα «Ψηφιακός Πολίτης», στη βάση του οποίου θα κτίζει το Υφυπουργείο εξελικτικά όλο το φάσμα των ψηφιακών υπηρεσιών του κράτους. Όπως είπε, «σκοπός να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ούτως ώστε κάθε συναλλαγή και επαφή του πολίτη με το δημόσιο να μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά, εύκολα, γρήγορα και με ασφάλεια».
Πάνω από 500 χιλιάδες επισκέψεις ανά μήνα στην κυβερνητική πύλη
Ο κ. Δαμιανού αναφέρθηκε στην αναβάθμιση κεντρικής κυβερνητικής πύλης gov.cy, η οποία καταγράφει πάνω από 500.000 επισκέψεις ανά μήνα, αριθμός που μαζί με τις επισκέψεις στις συνδεδεμένες ιστοσελίδες Υπουργείων και Υφυπουργείων ξεπερνά το 1 εκ. επισκέψεις.
Εντός του 2025, πρόσθεσε, ολοκληρώθηκε ο ανασχεδιασμός των ιστοσελίδων της Κεντρικής Κυβέρνησης, ενώ προχωρά ο ανασχεδιασμός όλων των κρατικών ιστοσελίδων, συμπεριλαμβανομένων των διπλωματικών αποστολών της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Εξάλλου, ανέφερε πως από τον Δεκέμβριο του 2024, η πύλη ενισχύθηκε με τον «Ψηφιακό Βοηθό» (digital AI Assistant).
«Μέχρι σήμερα, σε διάστημα εννέα μηνών λειτουργίας, ο Ψηφιακός Βοηθός έχει απαντήσει σε πέραν των 190.000 ερωτήσεων πολιτών. Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα 120 θεματικών, όπως θέματα φορολογίας, κοινωνικές ασφαλίσεις και επιδόματα, θέματα και διαδικασίες οδικών μεταφορών, δημοσίων συμβάσεων, προξενικά θέματα κ.α., οι οποίες εμπλουτίζονται συνεχώς. Σταδιακά, και όσο προστίθενται θεματικές εξελίσσεται σε ένα όλο και πιο χρήσιμο εργαλείο πληροφόρησης και εξυπηρέτησης του πολίτη, διευκολύνοντας, απλουστεύοντας και επιταχύνοντας την επικοινωνία του με το δημόσιο», ανέφερε.
Όσον αφορά στην εφαρμογή «Ψηφιακός Πολίτης», μέσω της οποίας ο πολίτης μπορεί να εκδίδει και να διατηρεί σε ψηφιακή μορφή επίσημα έγγραφα, είπε ότι το 2025 προστέθηκε η Κάρτα Φιλάθλου, με στόχο την ελεγχόμενη είσοδο και την ενίσχυση της ασφάλειας στους αθλητικούς χώρους και αγώνες.
«Η εφαρμογή απαριθμεί σήμερα πέραν των 120.000 εγγεγραμμένων χρηστών, ενώ πρόσβαση πλέον διαθέτουν και οι ανήλικοι άνω των 14 ετών, στους οποίους έχει δοθεί πρόσβαση στον μηχανισμό CY Login, με γονική συναίνεση. Επιπρόσθετα, εντός του 2025, υλοποιήθηκε η διαλειτουργικότητα του Ψηφιακού Πολίτη με την αντίστοιχη ελληνική εφαρμογή «Gov Gr Wallet”, με την ψηφιακή μορφή των εγγράφων Ταυτότητας και Άδειας Οδήγησης να γίνεται πλέον αποδεκτή σε Κύπρο και Ελλάδα», ανέφερε.
Επιπλέον, είπε ότι «το Υφυπουργείο από τον Ιανουάριο του 2025 έθεσε σε εφαρμογή το σχέδιο επιχορήγησης 100.000 ηλεκτρονικών ταυτοτήτων (30.000 δωρεάν και 70.000 με κόστος €15 για τον πολίτη) για Κύπριους πολίτες άνω των 18 ετών», για να σημειώσει ότι «έχει ήδη ενσωματωθεί στο σύστημα «Ιππόδαμος» και θα ενσωματωθεί σταδιακά και σε άλλα κρατικά συστήματα, όπως του Τμήματος Οδικών Μεταφορών και του Εφόρου Εταιρειών κατά το 2026».
Παράλληλα, ανέφερε ότι η υπηρεσία CYlogin, που αποτελεί τον κοινό μηχανισμό της Κυβέρνησης για τη διαχείριση και ταυτοποίηση των χρηστών για σκοπούς ενιαίας πρόσβασης στα κρατικά συστήματα και υπηρεσίες έχει περίπου 570.000 ταυτοποιημένα προφίλ, εκ των οποίων 409.000 αφορούν φυσικά και 156.000 νομικά πρόσωπα.
Επιπρόσθετα, ο κ. Δαμιανού είπε πως για την ενίσχυση της ψηφιακής εξυπηρέτησης του πολίτη μέχρι τα τέλη του 2025 θα λειτουργήσει ειδικό τηλεφωνικό κέντρο υποστήριξης, το οποίο θα παρέχει στους πολίτες γενικής φύσεως καθοδήγηση ως προς τη χρήση των ψηφιακών εργαλείων όπως η πύλη gov.cy, ο «Ψηφιακός Βοηθός» και ο «Ψηφιακός Πολίτης», ενώ σε εξειδικευμένα ερωτήματα, θα παραπέμπει τους πολίτες άμεσα στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Βήματα σε έρευνα, καινοτομία και τεχνητή νοημοσύνη το 2025, προοπτικές για το 2026
Στο μεταξύ, όπως ανέφερε, το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής ολοκλήρωσε το 2025 σημαντικές δράσεις για την ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας, της κυβερνοασφάλειας και της τεχνητής νοημοσύνης στην Κύπρο, με στόχο τη βελτιστοποίηση των δημόσιων επενδύσεων και τη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την παραγωγική οικονομία.
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής Έρευνας και Καινοτομίας 2024–2026, ολοκληρώθηκε η ανάπτυξη του Μηχανισμού Αξιολόγησης Ερευνητικών Οργανισμών και κοινωνικοοικονομικού αντίκτυπου, ενώ προγραμματίζεται η πιλοτική εφαρμογή του στις αρχές του 2026.
Εξάλλου, όπως είπε, η θεσμική χρηματοδότηση προς τα ερευνητικά ιδρύματα ανήλθε σε €27 εκ., ενώ μέσω του ΙδΕΚ διατέθηκαν €21 εκατ. για προκηρύξεις ανταγωνιστικών προγραμμάτων, υποστηρικτικές υπηρεσίες και νέα προγράμματα όπως «Δημιουργία Γραμμών Παραγωγής – STEP» και «Τεχνητή Νοημοσύνη στον Δημόσιο Τομέα – AI in Government».
Κυβερνοασφάλεια: Προληπτικά μέτρα ενόψει της Κυπριακής Προεδρίας
Στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, ανέφερε ότι ενισχύθηκαν οι δομές διακυβέρνησης, οι διαδικασίες διαχείρισης κινδύνων και η ετοιμότητα ανίχνευσης και απόκρισης περιστατικών, ενώ λαμβάνονται προληπτικά μέτρα ενόψει της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το 2026.
Για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ανέφερε πως ιδρύθηκε η Εθνική Εξειδικευμένη Επιτροπή AI, ενώ λανσαρίστηκε ο «Ψηφιακός Βοηθός», η πρώτη εφαρμογή Γενετικής AI στο Δημόσιο.
Σύμφωνα με τον αρμόδιο Υφυπουργό, το ΙδΕΚ χρηματοδότησε προγράμματα συνολικού προϋπολογισμού €5 εκ., και η Κύπρος εντάχθηκε στο δίκτυο ευρωπαϊκών «AI Factories» μέσω της πρωτοβουλίας «Pharos-CY», εξασφαλίζοντας συγχρηματοδότηση €3 εκ. για τρία χρόνια.
Το 2026 η δημοσίευση της Εθνικής Στρατηγικής Τεχνητής Νοημοσύνης
Ο κ. Δαμιανού είπε ότι για το 2026 προγραμματίζεται η δημοσίευση της Εθνικής Στρατηγικής Τεχνητής Νοημοσύνης, η διεύρυνση του «Ψηφιακού Βοηθού», η ενσωμάτωση τεχνολογιών AI σε μεγάλα δημόσια πληροφοριακά συστήματα, και η περαιτέρω ενίσχυση των κυπριακών επιχειρήσεων μέσω προηγμένων εργαλείων και υπηρεσιών ΤΝ.
Επισήμανε, εξάλλου, ότι οι δράσεις αυτές συμβάλλουν στην επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύουν την παραγωγικότητα και προάγουν τη δημιουργία νέων ευκαιριών ανάπτυξης και απασχόλησης στην Κύπρο.
Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, είπε συγκεκριμένα ότι θα δημοσιευθεί η Εθνική Στρατηγική και Σχέδιο Δράσης κα,ι ως αποτέλεσμα, θα εξεταστεί ο προγραμματισμός των δράσεων που περιλαμβάνονται στην εν λόγω στρατηγική, σε συνάρτηση και συνεννόηση με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία / Υφυπουργεία αλλά και λοιπούς φορείς τόσο του Δημόσιου όσο και του Ιδιωτικού τομέα.
Όσον αφορά στον Ψηφιακό Βοηθό, είπε ότι θα διευρυνθεί με νέες θεματικές, με στόχο να καλύπτει εξελικτικά όλα τα θέματα και διαδικασίες που αφορούν το σύνολο των κρατικών υπηρεσιών.
Επίσης, σημείωσε ότι το Υφυπουργείο θα προχωρήσει με την ενσωμάτωση τεχνολογιών ΤΝ σε μεγάλα πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα. Πρόσθεσε ότι «ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη πρωτοβουλίες για το σύστημα «Ιππόδαμος», μέσω της λειτουργίας ειδικής ομάδας εργασίας, καθώς και το έργο iJustice, το οποίο αφορά την ενσωμάτωση εργαλείου γενετικής ΤΝ για την υποστήριξη της νομοθετικής διαδικασίας και τη διαχείριση δικαστικών αποφάσεων.
- Υφυπουργείο Ναυτιλίας
ΓΔ Υφ. Ναυτιλίας στη Βουλή: Αύξηση 20% στο κυπριακό νηολόγιο από το ’23
Αύξηση της τάξης του 20% καταγράφηκε στο κυπριακό νηολόγιο από τον Σεπτέμβριο του 2023, ανέφερε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Στέλιος Χειμώνας, κατά την παρουσίαση, την Παρασκευή, του ετήσιου προϋπολογισμού του Υφυπουργείου για το 2026. Ο κ. Χειμώνας ανέφερε, ακόμα, ότι υπήρξε αύξηση και στον αριθμό των εταιρειών στο Σύστημα Φόρου Χωρητικότητας, όπου έχουν εγγραφεί κατά 4,5% περισσότερες εταιρείες.
Σημείωσε, δε, ότι προϋπολογισμός για το 2026 είναι ελαφρώς πλεονασματικός, με δαπάνες στα 18,7 εκατομμύρια ευρώ και αναμενόμενα έσοδα στα 20,3 εκατομμύρια ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση 4% στα έσοδα, σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2025, καταδεικνύει αποτελεσματικότητα στρατηγικών που εφαρμόζονται από το Υφυπουργείο για την ανάπτυξη του τομέα της κυπριακής ναυτιλίας.
Στόχος των δράσεων και έργων που σχεδιάζονται για το 2026, σύμφωνα με τον κ. Χειμώνα, είναι η ενίσχυση της ναυτιλίας και η βελτίωση του ειδικού βάρους της Κύπρου στα διεθνή fora. Επεσήμανε, δε, ότι παρά τις συνέπειες από τις κυρώσεις που επέβαλε στη Ρωσία η ΕΕ λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και παρά τα εμπόδια που δημιουργεί το τουρκικό εμπάργκο στα πλοία υπό κυπριακή σημαία, ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα της κυπριακής ναυτιλίας και η επιρροή του νηολογίου διεθνώς.
Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Χρίστου Χριστοφίδη, εξήγησε ότι η ζημιά που προκλήθηκε στο κυπριακό νηολόγιο από την αποχώρηση πλοίων – κυρίως τάνκερ – μετά την επιβολή κυρώσεων από την ΕΕ προς τη Ρωσία, αποκαταστάθηκε μέχρι σήμερα.
Ερωτηθείς αναφορικά με το κόστος του εμπάργκο που έχει επιβάλει η Τουρκία, ο κ. Χειμώνας εξήγησε ότι δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια, καθώς πρόκειται στην ουσία για διαφυγόντα κέρδη. Ανέφερε, όμως, ότι το Υφυπουργείο έχει εικόνα ότι εταιρείες που θα ενδιαφέρονταν να εγγράψουν τα πλοία τους στο κυπριακό νηολόγιο, δεν μπορούν να το κάνουν, καθώς έχουν συνεργασία με τουρκικά λιμάνια.
Πρόσθεσε ότι, στο πλαίσιο των ενεργειών για ανάπτυξη του κυπριακού νηολογίου, το Υφυπουργείο εντοπίζει τα πλοία που δεν έχουν δραστηριότητες σε λιμάνια της Τουρκίας και εστιάζει εκεί για να παρουσιάσει τα πλεονεκτήματα του κυπριακού νηολογίου, ενώ προσεγγίζονται και εταιρείες που κατασκευάζουν πλοία και γίνονται προσωπικές επαφές για τον ίδιο σκοπό. «Αυτές οι δράσεις έχουν αποδώσει και έχουν μειώσει τις επιπτώσεις», είπε ο κ. Χειμώνας.
Η συνεισφορά της νηοδιαχείρισης στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ), σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας που παρέθεσε ο κ. Χειμώνας, ανέρχεται στο 5,5%, ενώ επεσήμανε ότι παρουσιάζει αυξητική τάση. Πρόσθεσε, δε, ότι η Κύπρος είναι το μεγαλύτερο κέντρο νηοδιαχείρισης στην ΕΕ, κάτι που αποφέρει στη χώρα έσοδα ύψους 13,4 εκατομμυρίων, ενώ τα έξοδα που απαιτούνται είναι στα 6 εκατομμύρια.
Για περαιτέρω ανάπτυξη, το Υφυπουργείο προσβλέπει, μεταξύ άλλων και στην προώθηση της στρατηγικής που εφαρμόζει για ανάδειξη της Κύπρου ως προορισμού κρουαζιέρας, καθώς και για τη δημιουργία των προϋποθέσεων για προσέλκυση και φιλοξενία μεγα-γιωτ.
Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτηση της Προέδρου της Επιτροπής και Βουλευτή του ΔΗΚΟ, Χριστιάνας Ερωτοκρίτου, σχετικά με τις ενέργειες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην υλοποίηση των στόχων του Υφυπουργείου, ο κ. Χειμώνας ανέφερε το παράδειγμα της προσπάθειας προσέλκυσης μεγα-γιωτ, ως κάτι που ενδεχομένως να απαιτεί και ρυθμίσεις που αφορούν το κοινοβούλιο, κατ’ αντιστοιχία με το νομοσχέδιο που αφορά στα μικρά σκάφη και το οποίο έχει ήδη παρουσιαστεί.
Παράλληλα, είπε ότι επιθυμεί τη συνέχιση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, σημειώνοντας ότι η συμφωνία της εταιρείας που εκτελεί τα δρομολόγια επεκτάθηκε μέχρι το 2027. Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Κώστα Κώστα, για το αν εξετάζεται η ακτοπλοϊκή σύνδεση και με άλλους προορισμούς, ο κ. Χειμώνας ανέφερε ότι εκφράστηκε ενδιαφέρον από μία εταιρεία για σύνδεση με τον Λίβανο. Συγκεκριμένα, είπε ότι πρόκειται για μία νέα εταιρεία και ότι το Υπουργείο βοηθά να υλοποιηθεί ο στόχος αυτός, που επαφίεται όμως στον σχεδιασμό της ίδιας της εταιρείας.
Ως μία από τις αδυναμίες του Υφυπουργείου, ο κ. Χειμώνας ανέδειξε τις κενές θέσεις, οι οποίες είναι περίπου το 35% των οργανικών θέσεων του Υφυπουργείου. Μεταξύ αυτών, είναι και θέσεις διευθυντών, τρεις θέσεις ανώτερων επιθεωρητών, 14 θέσεις επιθεωρητών, καθώς και δύο θέσεις ελεγκτών θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή της ΕΔΕΚ, Ηλία Μυριάνθους, για το κατά πόσον δημιουργούνται δυσκολίες στις επιθεωρήσεις πλοίων, λόγω των κενών θέσεων επιθεωρητών, ο κ. Χειμώνας απάντησε ότι υπάρχουν δυσκολίες και ότι γίνεται προσπάθεια για κάλυψη των αναγκών μέσω του δικτύου ανεξάρτητων επιθεωρητών με το οποίο συνεργάζεται το Υφυπουργείο. Σημείωσε, πάντως, ότι όλες οι κενές θέσεις βρίσκονται στην ΕΔΥ και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα καλυφθούν μέχρι το τέλος του 2026.
Μεγάλη δυσκολία αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Χειμώνα, και η ανανέωση των ενοικίων στα κτίρια που χρησιμοποιούνται από τις υπηρεσίες του Υφυπουργείου στη Λεμεσό, λόγω πολύ υψηλών τιμών στην αγορά ενοικίων στην πόλη. Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Κώστα Κώστα, είπε ότι έχουν ξεκινήσει διαδικασίες για την ανέγερση κτιρίου που θα στεγάσει το Υφυπουργείο.
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορανίδου, έθεσε στον κ. Χειμώνα το ζήτημα της υλοποίησης της πράσινης μετάβασης στο τομέα της ναυτιλίας. Ο κ. Χειμώνας εξήγησε ότι εφαρμόζονται οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες στην κατεύθυνση αυτή, ενώ σημείωσε ότι υπάρχει κατεύθυνση για δράσεις που αφορούν στην απανθρακοποίηση. Σημείωσε, δε, ότι προσφέρεται ως κίνητρο στις εταιρείες με υψηλότερες επιδόσεις στην προσπάθεια αυτή, φορολογική έκπτωση έως και 30%.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Βαλεντίνος Φακοντής, έθεσε το ζήτημα της προώθησης της ψηφιοποίησης των διαδικασιών, με τρόπο που να μη μεταφέρεται απλώς σε ψηφιακή μορφή η γραφειοκρατία. Ο κ. Χειμώνας διαβεβαίωσε ότι η ψηφιοποίηση γίνεται για σκοπούς διευκόλυνσης και ανέφερε ότι εφαρμόζεται ήδη στις υπηρεσίες για ναυτικούς και ότι θα ακολουθήσουν οι φορολογικές υπηρεσίες, ενώ και το νηολόγιο ψηφιοποιείται πλήρως. Εξήγησε ότι αυτό θα επιτρέψει να μειωθεί ο όγκος των εργασιών στα ναυτιλιακά γραφεία.
Σε γραπτή δήλωσή του μετά τη συνεδρίαση, ο κ. Φακοντής, επεσήμανε την ανάγκη για «ουσιαστικό σχέδιο δράσης, με διπλωματικές πρωτοβουλίες και στοχευμένα μέτρα στήριξης» για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από το εμπάργκο της Τουρκίας, ενώ ζήτησε «νέο πλαίσιο διαφοροποίησης και στήριξης των ναυτιλιακών επιχειρήσεων» για ανάκαμψη από τις κυρώσεις της ΕΕ προς τη Ρωσία.
Ως σοβαρά ζητήματα ανέδειξε, επίσης, την υποστελέχωση του Υφυπουργείου, την ανάγκη αναδιοργάνωσης της δομής του, καθώς και την αναβολή της μεταστέγασής του σε ενιαίο, λειτουργικό κτίριο.
Όσον αφορά την ακτοπλοϊκή σύνδεση, επεσήμανε ότι υπήρξε επιτυχημένη και πρόσθεσε ότι απαιτείται η επέκτασή της και με την Ελλάδα, αλλά και με άλλες γειτονικές χώρες. Υπογράμμισε, εξάλλου, και τη σημασία της ναυτικής εκπαίδευσης.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Μαρίνος Μουσιούττας, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, εξέφρασε τη στήριξη της παράταξης στις δράσεις του Υφυπουργείου προς επίτευξη των στρατηγικών του στόχων. Εξέφρασε, δε, ικανοποίηση για το γεγονός ότι το κυπριακό νηολόγιο «έχει αυξηθεί κατά 20% και ότι συνεχίζει να εξελίσσεται, να αναπτύσσεται συνεχώς και να παραμένει ανταγωνιστικό».
Χαιρέτισε, επίσης, τη συνέχιση της θαλάσσιας σύνδεσης Κύπρου και Ελλάδας, όπως και την εκπόνηση της Εθνικής Στρατηγικής για τον τουρισμό κρουαζιέρας στην Κύπρο. «Είναι ξεκάθαρο ότι θα πρέπει να στηρίξουμε τον τομέα της ναυτιλίας, να διευκολύνουμε τις ναυτιλιακές εταιρείες με διάφορους τρόπους, όπως παραδείγματος χάριν με τη λειτουργία του One Stop Shipping Center και να αναπτύξουμε τον τομέα της ναυτιλίας ακόμα περισσότερο, διότι υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για περαιτέρω ανάπτυξη», κατέληξε.
Nomoplatform-ΚΥΠΕ
