Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: Μητρώο δοτών ωαρίων/σπερματοζωαρίων και άδειες πειθαρχικά ελεγχόμενων

Κοινοποίησε αυτό το άρθρο

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας στις 08/05/2023, συζήτησε τα ακόλουθα θέματα: 

Έλλειψη μητρώου δοτών ωαρίων/σπερματοζωαρίων  

Η ανυπαρξία μητρώου για δότες ωαρίων/σπερματοζωαρίων που χρησιμοποιούνται για ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στην Κύπρο, αναδείχθηκε μέσα από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με τα μέλη της να υπογραμμίζουν την ανάγκη να καλυφθεί άμεσα το κενό, καθώς η ύπαρξη μητρώου προβλέπεται από τη νομοθεσία που ρυθμίζει τα εν λόγω θέματα, η οποία είναι σε ισχύ από το 2015. 

Η Επιτροπή συνεδρίασε σήμερα για να εξετάσει το θέμα της ανωνυμίας του δότη σπέρματος και την ανάγκη εξισορρόπησης των δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων μερών, με την παρουσία εκπροσώπων της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, του Υπουργείου Υγείας, του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ), της Νομικής Υπηρεσίας, καθώς και των κέντρων που εξυπηρετούν άτομα, που επιθυμούν την απόκτηση παιδιού με ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. 

Κατά τη συζήτηση, κάποιοι από τους εκπροσώπους των ιατρικών αυτών κέντρων εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με προβλήματα που μπορεί να προκύψουν λόγω της ανυπαρξίας μητρώου δοτριών ωαρίων. Επισημάνθηκε κατά τη συνεδρίαση ότι οι δότες μπορούν να δωρίσουν ωάρια ή σπερματοζωάρια μόνο για μία οικογένεια, όμως λόγω της έλλειψης μητρώου αυτή η παράμετρος ενδεχομένως να τίθεται υπό αίρεση. «Υπάρχουν εύλογες υποψίες ότι οι δότριες, ενώ υπογράφουν ότι δεν έχουν δωρίσει σε άλλο κέντρο πριν δύο μήνες, μετά από τρεις ή έξι μήνες θα πάνε σε κέντρο μία άλλη πόλη για να επαναλάβουν την δωρεά», αναφέρθηκε από εκπροσώπους κέντρων στη συνεδρίαση. 

Σε ερώτηση της Προέδρου της Επιτροπής, Ειρήνης Χαραλαμπίδου για τους λόγους που δεν έχει δημιουργηθεί το Μητρώο, ο γιατρός Μιχάλης Αναστασιάδης, που συμμετείχε εκπροσωπώντας τον ΠΙΣ, που συμμετέχει και στη σύνθεση του Συμβουλίου Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, ανέφερε ότι το Συμβούλιο δεν έχει λάβει τα απαραίτητα εργαλεία και υποστήριξη από το Υπουργείο Παιδείας για να μπορεί να ανταποκριθεί όπως θα έπρεπε. Έκανε λόγο για υποστελέχωση του Συμβουλίου, σημειώνοντας ότι αυτό εργάζεται εθελοντικά. 

Ο κ. Αναστασιάδης σημείωσε ότι έχουν κατατεθεί υπομνήματα και στην Επιτροπής Υγείας και στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Συμβούλιο, ενώ η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας επιβεβαίωσε ότι το Συμβούλιο έχει θέσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας, απαντώντας σχετικά, ανέφερε ότι δόθηκε στο Συμβούλιο έγκριση για πρόσληψη, καθώς επίσης και δυνατότητα για απασχόληση προσωπικού με απόσπαση. Σημείωσε ακόμα ότι έχουν γίνει κινήσεις με σκοπό την ετοιμασία του μητρώου, σημείωσε όμως ότι πρόκειται για μία δύσκολη εργασία που θα χρειαστεί χρόνο. 

Αναφορικά με το ζήτημα της ανωνυμίας του δότη, σε υπόμνημα της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, τέθηκε ως σημαντική παράμετρος ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο συστήνει συμμόρφωση των κρατών, όσον αφορά «στην εξισορρόπηση δικαιωμάτων ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη, δηλαδή στο παιδί, τους δότες, τους νόμιμους κηδεμόνες, τις Κλινικές και τους παρόχους υπηρεσιών, συνυπολογίζοντας τα συμφέροντα της κοινωνίας και τις υποχρεώσεις του Κράτους, υποδεικνύοντας την ανάγκη να προστατευτούν τα συμφέροντα όλων των μερών». 

Κατά τη συνεδρίαση, εκπρόσωποι κέντρων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην Κύπρο, ανέφεραν ότι σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία, η δωρεά σπέρματος ή ωαρίων γίνεται ανώνυμα, αν και τα κέντρα που ειδικεύονται στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, διατηρούν τα στοιχεία του δότη, για θέματα που αφορούν λόγους υγείας. Επισημάνθηκε, δε, ότι στο παρελθόν, οι Κύπριοι πολίτες επέλεγαν ανώνυμους δότες, καθώς και ότι οι κοινωνικές αλλαγές δημιουργούν ανάγκη για να επιλέξει κάποιος επώνυμο δότη, ιδίως αν πρόκειται για μονήρη γυναίκα που επιθυμεί να τεκνοποιήσει, κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. 

Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρίαση, η Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, ανέφερε ότι ήταν σημαντικό το γεγονός ότι δόθηκαν οι θέσεις της Επιτρόπου για το θέμα της ανωνυμίας του δότη, αφού της κοινοποιήθηκε από την Επιτροπή σχετική επιστολή δότη. «Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες σύμφωνα με τη νομοθεσία, το παιδί μπορεί μετά από κάποια ηλικία να αναζητήσει τον δότη», ανέφερε η κ. Χαραλαμπίδου, διευκρινίζοντας ότι στην Κύπρο η νομοθεσία κατοχυρώνει την πλήρη ανωνυμία. «Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού συστήνει την προσπάθεια εξισορρόπησης των δικαιωμάτων προς όφελος του δικαιώματος του παιδιού να γνωρίζει τους γονείς του», σημείωσε. 

«Ακούσαμε με μεγάλη έκπληξη σήμερα, ότι οχτώ χρόνια μετά την ψήφιση της νομοθεσίας για την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, δεν έχει ακόμα καταρτιστεί μητρώο δοτών», πρόσθεσε η κ. Χαραλαμπίδου. Είπε, ακόμα, ότι «τα διάφορα κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής από μόνα τους τηρούν τα απαραίτητα στοιχεία, χωρίς να εποπτεύονται από την αρμόδια αρχή που είναι το Συμβούλιο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής και κατ’ επέκταση το Υπουργείο Υγείας». 

Υπογράμμισε ότι «καμιά δικαιολογία εκ μέρους του Συμβουλίου και του Υπουργείου δεν μπορεί να είναι αποδεκτή» και ότι «το Υπουργείο Υγείας θα έπρεπε ήδη να έχει ανησυχήσει για την μη λειτουργία του μητρώου και όχι να προσπαθεί να αποσείσει τις δικές του ευθύνες ως εποπτική αρχή, εφόσον είχε εικόνα των προβλημάτων που αντιμετώπιζε το Συμβούλιο και τα οποία επικαλείται για την μη δημιουργία του μητρώου». 

Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, σε δηλώσεις μετά τη συνεδρίαση, κάλεσε «το Υπουργείο Υγείας ν’ αναλάβει τις υποχρεώσεις του, άμεσα, για τη δημιουργία Κεντρικού Μητρώου Δοτών, ως προνοεί η σχετική νομοθεσία, η οποία φαίνεται ότι δεν εφαρμόζεται εδώ και οκτώ χρόνια». Πρόσθεσε, δε, ότι «το αποτέλεσμα είναι η έλλειψη ελέγχου όσον αφορά τις δωρεές σπέρματος αλλά και ωαρίων παγκύπρια». 

«Επίσης, καλούμε το Υπουργείο να προβαίνει αυτεπαγγέλτως σε ελέγχους στα κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, μεταξύ αυτών και σ’ αυτά που λειτουργούν παράνομα, για τη διασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας», κατέληξε η Βουλευτής, σημειώνοντας ότι «πρόκειται για ένα πολύ ευαίσθητο θέμα, αφού άπτεται του δικαιώματος στην πληροφόρηση των παιδιών που ο γονείς τους είναι δότες αλλά και των ιδίων των δοτών». 

Η Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ανέφερε στις δηλώσεις της ότι θα πρέπει να εξεταστεί ο νόμος για να κατοχυρώνονται τα δικαιώματα του παιδιού. «Σε πάρα πολλές χώρες αυτά τα θέματα είναι τροχοδρομημένα και υπάρχει νομική ευχέρεια στο παιδί, όταν φτάσει σε συγκεκριμένη ηλικία, να μάθει το όνομα του βιολογικού πατέρα ή της βιολογικής μητέρας», σημείωσε. 

Όσον αφορά το θέμα που ανέκυψε για το μητρώο, σημείωσε ότι χρειαζόμαστε το μητρώο που προνοεί ο νόμος, λέγοντας ότι δεν είναι μόνο θέμα καταγραφής, αλλά και αποφυγή πολλαπλών γονιμοποιήσεων με το ίδιο σπέρμα ή ωάρια στην Κύπρο, με αποτέλεσμα να γεννηθούν ετεροθαλή αδέρφια εν αγνοία τους. 

Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, σε δηλώσεις του για το θέμα ανέφερε ότι «αποκαλύφθηκε προς μεγάλη έκπληξη όλων ότι δεν υπάρχει μητρώο δοτών και δοτριών» και ότι αυτό γίνεται ενάντια στη νομοθεσία που ψηφίστηκε το 2015. «Με λύπη μας ακούσαμε ότι δεν υπάρχουν οι έλεγχοι, όπως προνοεί η νομοθεσία», πρόσθεσε, λέγοντας ότι «το όλο θέμα μπαλάκι μεταξύ Υπουργείου Υγείας και του Συμβουλίου Αναπαραγωγής». «Το θέμα είναι μείζον», είπε, υπογραμμίζοντας ότι η νομοθεσία πρέπει να εφαρμοστεί από όλους. «Το Υπουργείο Υγείας δεν βάζει σε τάξη τις διαδικασίες εδώ και οχτώ χρόνια», κατέληξε, καλώντας το Υπουργείο να επιληφθεί του θέματος. 

Ιατροσυμβούλιο για άδειες ασθενείας πειθαρχικά ελεγχόμενων ζητούν Βουλευτές 

Την κατάθεση τροπολογίας σχετικά με την παραχώρηση άδειας ασθενείας σε δημόσιους λειτουργούς, που είναι υπόλογοι για πειθαρχικές υποθέσεις, μόνο με τη σύμφωνη γνώμη ιατροσυμβουλίου, θα εξετάσει η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μετά τη συζήτηση στη σημερινή συνεδρίαση, με αφορμή την περίπτωση πειθαρχικής δίωξης εις βάρος ανώτερου αξιωματικού της Αστυνομίας. 

Στην απόφαση αυτή προχώρησε η Επιτροπή καθώς στη συνεδρίαση τα μέλη της εντόπισαν καθυστέρηση οχτώ μηνών εκ μέρους της Νομικής Υπηρεσίας για την προώθηση της υπόθεσης για εκδίκαση. Εκφράστηκαν, δε, ανησυχίες ότι μπορεί η εκδίκαση της υπόθεσης για πειθαρχικά αδικήματα να μην ολοκληρωθεί, εφόσον αναμένεται η αφυπηρέτηση του ελεγχόμενου αξιωματικού το 2024, ενώ στο μεταξύ υπάρχει το ενδεχόμενο να μείνει εκτός της υπηρεσίας με άδεια ασθενείας. 

Κατά τη συζήτηση, η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, σημείωσε ότι έγιναν καταγγελίες για κακοποιητική και παρενοχλητική συμπεριφορά κατά ανώτερου αξιωματικού της Αστυνομίας στον χώρο εργασίας, τόσο από γυναίκες, όσο και από άντρες. Τόσο η κ. Χαραλαμπίδου, όσο και άλλα μέλη της Επιτροπής επεσήμαναν ότι από την υποβολή των καταγγελιών έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα. 

Όπως αναφέρθηκε από εκπρόσωπο της Αστυνομίας στη συνεδρίαση, τον Απρίλιο του 2021 δόθηκαν οδηγίες να προχωρήσει πειθαρχική έρευνα αναφορικά με τις καταγγελίες, οι οποίες αρχικά ήταν δύο, ενώ κατά το διάστημα της διερεύνησης υποβλήθηκαν άλλες 11 καταγγελίες. Ο ίδιος σημείωσε, ακόμα, ότι μετά την ολοκλήρωση της διερεύνησης, ο φάκελος της υπόθεσης στάλθηκε τον Δεκέμβριο του 2021 στη Νομική Υπηρεσία, ενώ παράλληλα διορίστηκε και δικηγόρος της Δημοκρατίας, για να ετοιμάσει το κατηγορητήριο. Όπως ανέφερε και η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, ο χρόνος της καθυστέρησης παρατάθηκε περαιτέρω, καθώς ο διορισμός της Πειθαρχικής Επιτροπής έγινε τον Απρίλιο του 2023. 

Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρίαση, η κ. Χαραλαμπίδου ανέφερε ως «μία πολύ σημαντική πτυχή, ως προς τη διακοπή της πειθαρχικής διαδικασίας» την περίπτωση που ο διερευνώμενος λάβει άδεια ασθενείας. «Έχουμε δώσει οδηγίες στην γραμματεία της επιτροπής, όπως προχωρήσουμε σε πρόταση νόμου με την οποία θα απαιτείται η έγκριση ιατροσυμβουλίου στις περιπτώσεις που ο αιτών άδεια ασθενείας είναι υπό πειθαρχική διερεύνηση», δήλωσε η κ. Χαραλαμπίδου και κατέληξε ότι «δεν πρέπει επ’ ουδενί να επιτρέπεται σε διερευνώμενο άτομο να καταχράται του δικαιώματος της άδειας ασθενείας, θέτοντας προσκόμματα σε πειθαρχική διερεύνηση εναντίον του». 

Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, σημείωσε στις δηλώσεις της ότι «υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση, από την ημέρα της υποβολής του πρώτου παραπόνου, που ήταν τον Μάρτιο του 2021, μέχρι και τον διορισμό της Πειθαρχικής Επιτροπής που έγινε τον περασμένο μήνα, δηλαδή δύο χρόνια μετά». 

«Χωρίς οποιαδήποτε σκοπιμότητα ή παρέμβαση στη δικαστική διαδικασία, ζητούμε όπως η δικαστική διαδικασία διεξαχθεί ανεπηρέαστα σε σύντομο χρόνο, με πρώτιστο μέλημα της διασφάλιση όχι μόνο των δικαιωμάτων του κατηγορούμενου, αλλά και των δικαιωμάτων των θυμάτων», πρόσθεσε, ενώ υπογράμμισε ως «πολύ σημαντικό όπως επιβεβαιωθεί από τη Νομική Υπηρεσία ότι δεν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα». 

Για κωλυσιεργία στην εξέταση των παραπόνων έκανε λόγο και η Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, η οποία σημείωσε ότι «ο φάκελος έχει σταλεί στη Νομική Υπηρεσία, αλλά στάλθηκε μόνο με δύο καταγγελίες» και ότι «οι υπόλοιπες καταγγελίες δεν προωθήθηκαν στη Νομική Υπηρεσία». Έθεσε ερώτημα για το ποια είναι προστασία των θυμάτων που προβαίνουν σε καταγγελίες. Σημείωσε, ακόμα, ότι τίθεται θέμα αν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα, και εάν ο αξιωματικός διώκεται μόνο για πειθαρχικά. Αναρωτήθηκε, ακόμα, για τη διαδικασία εξέτασης μελλοντικών παραπόνων και έθεσε ζήτημα για την αμεροληψία αστυνομίας και Νομικής Υπηρεσίας. 

«Για μια ακόμη φορά το κράτος δικαίου δέχεται πλήγματα όχι μόνο από τους παράνομους αλλά και από αυτούς που θα έπρεπε να ήταν θεματοφύλακες», είπε και κάλεσε όλους να προχωρήσουν στην εξέταση και έκδοση πορίσματος. «Μας απασχολεί πολύ ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο μετά τις καταγγελίες έχει κάνει αίτημα για άδεια ασθενείας», πρόσθεσε, λέγοντας ότι στο ερώτημά της κατά πόσο έχει γνωμοδοτήσει ιατρικό συμβούλιο για την άδεια ασθενείας του προσώπου αυτού, έλαβε αρνητική απάντηση. 

«Δηλαδή ένας οποιοσδήποτε γιατρός μπορεί να δώσει ένα πιστοποιητικό ασθενείας και μία υπόθεση να πηγαίνει για δύο ή τρία χρόνια μέχρι κάποιος να βγει σε σύνταξη και κάποιος να μην υπόκειται πλέον σε οποιαδήποτε διαδικασία, εφόσον θα είναι συνταξιούχος», κατέληξε, κάνοντας αναφορά στο αίτημα της Επιτροπής για την τροπολογία. 

Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, σε δηλώσεις του για το θέμα έκανε λόγο για κωλυσιεργία των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, «με αποτέλεσμα να μη γίνει ο πειθαρχικός έλεγχος μέχρι την αφυπηρέτηση του εν λόγω αξιωματικού», όπως είπε. «Όλο αυτό το φαινόμενο μας λυπεί πολύ το και δείχνει πως η κοινωνία αντιλαμβάνεται την τιμωρία αυτού του φαινομένου και πως αφήνουμε τα θύματα του εργασιακού εκφοβισμού να μένουν στο έλεος και να μην τιμωρούνται οι ένοχοι», πρόσθεσε, ενώ σημείωσε ότι «παράλληλα αποτρέπουμε τα θύματα από το να προβαίνουν σε καταγγελίες». 

«Εμείς θεωρούμε ότι πρέπει πλέον να αναλάβουν όλοι οι αρμόδιοι τις ευθύνες τους για να οδηγηθούν εκείνοι που πρέπει στη δικαιοσύνη», κατέληξε και πρόσθεσε ότι «αναμένουμε από του Υπουργείο Δικαιοσύνης και την Υπουργό να χειριστεί το θέμα ως πολύ επείγον, με την ανάλογη σοβαρότητα που του αρμόζει». 

Συναντήθηκαν με Υπουργό Άμυνας για γυναίκες υπαξιωματικούς, έπεται συνάντηση με Υπουργό Οικονομικών 

Σχετικά με θέματα που παρακολουθεί η Επιτροπή, η κ. Χαραλαμπίδου αναφέρθηκε στις δηλώσεις της στη Βουλή και στο ζήτημα της δυσμενούς διάκρισης που εξετάστηκε τον περασμένο Μάρτιο, σχετικά με τις προαγωγές γυναικών υπαξιωματικών της Εθνικής Φρουράς. 

Η κ. Χαραλαμπίδου ανέφερε ότι αντιπροσωπεία της Επιτροπής συναντήθηκε με τον Υπουργό Άμυνας για το εν λόγω θέμα, προτείνοντας να εξεταστούν τα προβλήματα κάθε σειράς ξεχωριστά. Όπως είπε, από τη συνάντηση προέκυψε ότι θα γίνει μελέτη για το κατά πόσο είναι αυτό εφικτό και σημείωσε ότι θα ακολουθήσει και συνάντηση και με τον Υπουργό Οικονομικών. Σημείωσε, τέλος, ότι στη συνέχεια θα γίνει και ενημέρωση των γυναικών υπαξιωματικών. 

Nomoplatform-ΚΥΠΕ 

Δείτε Περισσότερα

Μεταφορών

Το εργοτάξιο Α φάσης δρόμου Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς, επισκέφθηκε η Επιτροπή Μεταφορών

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, στις 12/04/2024, πραγματοποίησε επίσκεψη στην υπέργεια διάβαση επί της Λεωφόρου Τάσσου Παπαδόπουλου παρά τω Γυμνάσιο Αποστόλου Παύλου, στην οδική συμβολή «Βιοφώς» στον Δυτικό παρακαμπτήριο δρόμου Πάφου, στη «Διπλαρκάτζια» στον Δήμο Πάφου, στον δρόμο Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς παρά την κοινότητα Καλλέπεια και στα γραφεία του Κοινοτικού Συμβουλίου Αργάκας για ενημέρωση σχετικά

Αποφάσεις Ολομέλειας

Παραμένει στα €300 το εξώδικο για στάθμευση σε ΑμεΑ, στην επαρχία που διαπράχθηκε θα εκδικάζεται αδίκημα

Η Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας στις 11/04/2024, καταψήφισε την αύξηση του εξώδικου προστίμου που προβλέπεται για το αδίκημα της στάθμευσης οχήματος σε χώρους για άτομα με αναπηρίες και υπερψήφισε νόμο σύμφωνα με τον οποίο ποινική υπόθεση θα εκδικάζεται μόνο από το δικαστήριο της επαρχίας στην οποία διαπράχθηκε το αδίκημα. Αναλυτικά τα