Η Ολομέλεια της Βουλής, κατά την έκτακτη συνεδρία της στις 5 Αυγούστου 2025, εξέτασε τα ακόλουθα σχέδια νόμου μετά την αναπομπή τους από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας:
- Ο περί Επαγγελματικού Σχεδίου Συνταξιοδοτικών Ωφελημάτων των Υπαλλήλων της Κρατικής Υπηρεσίας και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα περιλαμβανομένων και των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Διατάξεις Γενικής Εφαρμογής) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2024
- Ο περί Συνταξιοδοτικών Ωφελημάτων Κρατικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα περιλαμβανομένων και των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Διατάξεις Γενικής Εφαρμογής) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2024
- Ο περί Συντάξεων (Ορισμένοι Αξιωματούχοι της Δημοκρατίας) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2024
- Ο περί Συντάξεων του Προέδρου και των Μελών της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2024
- Ο περί Συντάξεων του Προέδρου και των Μελών της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2024
- Ο περί Δήμων (Τροποποιητικός) (Αρ. 4) Νόμος του 2024
Μερικώς αποδεκτή η αναπομπή για πολλαπλές συντάξεις με τροποποιημένο κείμενο
Η Ολομέλεια της Βουλής, σε έκτακτη συνεδρία της την Τρίτη, έκανε μερικώς αποδεκτή, την αναπομπή των νομοθεσιών για τις πολλαπλές συντάξεις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ύστερα από κάποιες τροποποιήσεις επί των κειμένων.
Η αναπομπή έγινε ομόφωνα αποδεκτή από τους Βουλευτές. Στη συνέχεια ψηφίστηκε προφορική τροπολογία της Προέδρου της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, Χριστιάνας Ερωτοκρίτου, που εξαιρεί από τις νομοθεσίες τον Γενικό Εισαγγελέα και τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα η οποία ψηφίστηκε με 29 ψήφους υπέρ, 1 εναντίον του Βουλευτή Λεμεσού Ανδρέα Θεμιστοκλέους και 3 αποχές από τους βουλευτές της ΕΔΕΚ και τον μεμονωμένο σοσιαλιστή βουλευτή Κωστή Ευσταθίου.
Το τροποποιημένο κείμενο των νομοθεσιών ψηφίστηκε με 26 ψήφους υπέρ, 1 εναντίον από τον Ανδρέα Θεμιστοκλέους και 5 αποχές από τους βουλευτές της ΕΔΕΚ, της ΔΗΠΑ και τον μεμονωμένο σοσιαλιστή βουλευτή Κωστή Ευσταθίου.
Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών επανεξέτασε τους έξι νόμους που αναπέμφθηκαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και αφορούν τη ρύθμιση της καταβολής πολλαπλών συντάξεων σε κρατικούς αξιωματούχους. Οι νόμοι, οι οποίοι είχαν ψηφιστεί από τη Βουλή στις 10 Ιουλίου, προνοούσαν, μεταξύ άλλων, την αύξηση του ορίου ηλικίας για λήψη σύνταξης από το 60ό στο 65ο έτος, την αναστολή ή τον συμψηφισμό συντάξεων για αξιωματούχους που αναλαμβάνουν δεύτερο αξίωμα, καθώς και τον περιορισμό του συνολικού ύψους των συντάξεων στο 50% των υψηλότερων συντάξιμων απολαβών.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, επικαλούμενος λόγους αντισυνταγματικότητας, ανέπεμψε τους νόμους με επιστολές του στις 30 Ιουλίου, επισημαίνοντας ότι διατάξεις τους παραβιάζουν αρχές όπως η ίση μεταχείριση, το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, η ελευθερία των συμβάσεων και η συνταγματικά κατοχυρωμένη διάκριση των εξουσιών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στους κινδύνους που προκύπτουν για τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα υφιστάμενων δικαστών και μελών της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, αλλά και στη μη λήψη γνώμης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την περίπτωση του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.
Η Βουλή αποφάσισε κατά πλειοψηφία την εν μέρει αποδοχή των λόγων της αναπομπής και την αναδιαμόρφωση των νόμων με τροποποιήσεις. Συγκεκριμένα, εισηγήθηκε την επέκταση της εφαρμογής των νόμων και στους αξιωματούχους του ευρύτερου δημόσιου τομέα, την εξαίρεση των υφιστάμενων δικαστών, μελών της ΕΔΥ και του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας από το πεδίο εφαρμογής τους, καθώς και την απάλειψη των διατάξεων που παρείχαν στον Γενικό Λογιστή εκτελεστικές αρμοδιότητες κρίσιμες για την κατανομή συντάξεων.
Σε παρέμβαση της στην Ολομέλεια η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Βουλευτής του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, ανέφερε ότι η προφορική τροπολογία με την οποία εξαιρείται επίσης ο Γενικός Εισαγγελέας και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας γίνεται ώστε να μην τεθούν ζητήματα αντισυνταγματικότητας.
Τόνισε ότι η προσπάθεια είναι να κλείσουν ένα πολύ δύσκολο κεφάλαιο που προκαλεί την κυπριακή κοινωνία, και να υπάρξει μια διαφορετική προσέγγιση. Όπως σημείωσε, υπάρχουν συνταγματικοί περιορισμοί και δεν εξαλείφονται όλες οι ανισότητες, ωστόσο θα υπάρξει ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που δεν έχει όλες αυτές τις στρεβλώσεις του σημερινού, από το οποίο πηγάζουν ο θυμός και η αγανάκτηση των πολιτών.
Η Πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, χαρακτήρισε «πολύ σημαντική» τη δουλειά που έκαναν οι βουλευτές για την προώθηση του νόμου, εκφράζοντας την ικανοποίησή της για την κατάληξη της διαδικασίας. Απευθυνόμενη προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον κάλεσε να υπογράψει τον νόμο ώστε να λυθεί, όπως ανέφερε, «το ζήτημα που προκαλεί την κοινωνία».
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Μαρίνος Μουσιούττας, εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για τη συνταγματικότητα του νομοθετήματος, τονίζοντας πως υπήρχαν οκτώ με εννέα σημεία για τα οποία η Νομική Υπηρεσία διατύπωσε ξεκάθαρα ότι είχαν αντισυνταγματική χροιά.
Προειδοποίησε ότι, στην πράξη, «ψηφίζουμε μια τρύπα στο νερό», καθώς, αν τελικά ο νόμος κριθεί αντισυνταγματικός, θα παραμείνει σε ισχύ το παλιό καθεστώς, με τη διαφορά ότι θα έχουν προστεθεί τυχόν νέοι δικαιούχοι. Όπως ανέφερε, η Επιτροπή αποδέχθηκε 4-5 από τις παρατηρήσεις της Νομικής Υπηρεσίας, όμως παρέμειναν 3-4 σημεία που όπως εξήγησε η Υπηρεσία έχουν πρόδηλη αντισυνταγματικότητα, όπως για παράδειγμα το ελάχιστο ποσό των €500.
Ο κ. Μουσιούττας είπε ότι το νέο πλαίσιο «δεν θα λύσει το θέμα των πολλαπλών συντάξεων», ενώ αναφέρθηκε και στα «πολλαπλά ωφελήματα» που εξακολουθούν να υπάρχουν. Όπως είπε, αν ο νόμος αποδειχθεί συνταγματικός, «ίσως να είναι κατά τι καλύτερος», αλλά σε καμία περίπτωση δεν επιλύει το πρόβλημα. Το πρόβλημα, πρόσθεσε, θα λυνόταν μόνο αν ψηφιζόταν το κυβερνητικό νομοσχέδιο, που ήταν απλό και συνταγματικό, ξεκαθαρίζοντας ότι η ΔΗΠΑ δεν θα ψηφίσει το νέο νομοθέτημα.
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ, Ηλίας Μυριάνθους, δήλωσε ότι το κόμμα του θα στηρίξει την αναπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας και θα τηρήσει αποχή κατά την ψήφιση των τροποποιήσεων που έχουν ενσωματωθεί στο νομοθέτημα. Όπως ανέφερε, η ΕΔΕΚ ανέμενε την αναπομπή και εκτιμά ότι πιθανότατα θα υπάρξει και αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο επί της τροποποιημένης πρότασης.
«Αν πάμε με αναφορά, σημαίνει ότι μέχρι να λήξει η θητεία αυτής της Βουλής θα εκκρεμεί το θέμα», προειδοποίησε, προσθέτοντας πως έτσι θα μπορούσε να κατηγορηθεί η Βουλή ότι δεν έλυσε τελικά το ζήτημα. Αν γινόταν δεκτή η αναπομπή, σημείωσε, θα υπήρχε η δυνατότητα να επανεξεταστεί η πρόταση σε συνεργασία με την εκτελεστική εξουσία.
Ο Βουλευτής Λεμεσού, Ανδρέας Θεμιστοκλέους, εξέφρασε έντονη κριτική κατά της Βουλής και των πολιτικών χειρισμών που προηγήθηκαν, υπενθυμίζοντας ότι ήταν ο μόνος που καταψήφισε τα αρχικά νομοθετήματα, προειδοποιώντας τότε για την τύχη τους. Όπως ανέφερε, «διάφοροι πολιτικοί παράγοντες, σε συνδυασμό με ίστρο δημοσιογραφικό, αφηνίασαν την κοινή γνώμη εναντίον βουλευτών και υπουργών, πρώην και νυν», την ίδια ώρα που –όπως είπε– στο δημόσιο υπάρχουν πάνω από 700 άτομα που λαμβάνουν πολύ περισσότερα σε ωφελήματα και συντάξεις από τους βουλευτές. Επίσης αναφέρθηκε “σε πολύ υψηλό IQ των βουλευτών”.
Κατηγόρησε τη σημερινή Βουλή ότι «κτίζει εικόνα γενναιόδωρης πάνω στην καμπούρα των επόμενων βουλευτών», εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι η επόμενη Βουλή θα αλλάξει τους νόμους αν θέλει να είναι δίκαιη με τους επόμενους. «Έχει από τον Οκτώβρη του 2011 που παίζεται ένας χαβάς σ’ αυτό τον τόπο –πώς να πλήξουμε τους πολυσυνταξιούχους– λες και τα έκλεψαν, λες και τα πήραν με δόλο», ανέφερε.
Ο κ. Θεμιστοκλέους σημείωσε ότι δεν πλήττεται κανείς από τη νέα νομοθεσία, αφού όλοι θα τα διατηρήσουν, ενώ επέμεινε πως εξακολουθούν οι νόμοι να έχουν καραμπινάτα αντισυνταγματικές πρόνοιες, ακόμη και μετά τις διορθώσεις που έγιναν.
Ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων, Σταύρος Παπαδούρης, υπερασπίστηκε την προσπάθεια για περιορισμό των πολλαπλών συντάξεων, σημειώνοντας ότι η Κύπρος είναι η μόνη χώρα που δίνει πολλαπλές συντάξεις και ότι η τάση στην Ευρώπη είναι να καταργηθούν, γιατί αποτελούν στρέβλωση. Απαντώντας στις επικρίσεις του Ανδρέα Θεμιστοκλέους, υπογράμμισε πως «τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια δεν στερούνται IQ» και σχολίασε ότι δεν τον είδε στους 18 μήνες όταν οι Βουλευτές προσπαθούσαν για το θέμα στην Επιτροπή Οικονομικών.
Ο κ. Παπαδούρης σημείωσε ότι υπήρχε η επιλογή «να μην κάνουμε τίποτα», αλλά προτιμήθηκε η κατάθεση μιας πρότασης που, έστω και αν δεν έχει άμεσο αποτέλεσμα, θέτει τη βάση για το μέλλον. «Είπαμε ότι δεν μπορούμε να επηρεάσουμε εν ισχύ αξιωματούχους και ας δικαιωθούμε το 2060», ανέφερε. Επέμεινε δε ότι το ερώτημα προς την Προεδρία είναι ξεκάθαρο «ποιος θα προσφύγει στο Δικαστήριο; Αφού αφαιρέσαμε τους εν ενεργεία». Καταλήγοντας, δήλωσε ότι θα στηρίξει το κοινό τροποποιημένο κείμενο, «έστω και χωρίς να ξέρουμε τι θα γίνει τελικά», προσθέτοντας: «θα πούμε τουλάχιστον ότι προσπαθήσαμε».
Από την πλευρά του, ο κ. Θεμιστοκλέους επανήλθε, αναφέροντας οι μελλοντικοί αξιωματούχοι έχουν κάθε δικαίωμα να προσφύγουν στο Ανώτατο, «αν και εφόσον έχουν έννομο συμφέρον – και θα έχουν», όπως σημείωσε.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, ανέφερε ότι η πάγια θέση του κόμματός του ήταν να προχωρήσει το ταχύτερο δυνατό η αντιμετώπιση στρεβλώσεων, όπως οι πολλαπλές συντάξεις, η ταυτόχρονη λήψη σύνταξης και αποζημίωσης, καθώς και η ανάγκη ένταξης περισσότερων κατηγοριών αξιωματούχων στο νέο πλαίσιο.
Σημείωσε ότι, αν και η διαδικαστική πρόταση του ΑΚΕΛ δεν έγινε αποδεκτή, το κόμμα συνέδραμε στη διαδικασία, παρά τις αμφιβολίες για τη συνταγματικότητα. Όπως ανακοίνωσε, το ΑΚΕΛ θα στηρίξει τη μερική αποδοχή της αναπομπής.
Σε περίπτωση που υπάρξει αναφορά στο Ανώτατο, υπενθύμισε ότι είναι ήδη κατατεθειμένη στη Βουλή πρόταση νόμου του κόμματός του, βασισμένη στην εισήγηση του Γενικού Λογιστή, για την οποία, όπως είπε, θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως συζήτηση ώστε να υπάρξει μια νομοθεσία που θα γίνει αποδεκτή από την εκτελεστική εξουσία.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Ονούφριος Κουλλά αναφέρθηκε αρχικά στην ψήφιση του νόμου για την εθελοντική αποποίηση συντάξεων, σημειώνοντας πως αν κάποιος πρέπει να το κάνει πρώτος, είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για να τον ακολουθήσουν και άλλοι.
Σε σχέση με τις αναπομπές, σημείωσε πως έγιναν αποδεκτά τα 5-6 σημεία που εντόπισε η Νομική Υπηρεσία για να θωρακιστεί η συνταγματικότητα. Εξέφρασε, παράλληλα, την άποψη ότι αν αυτές οι επισημάνσεις είχαν υποβληθεί εγκαίρως, «θα τις είχαμε ενσωματώσει εδώ και ενάμιση χρόνο». Ο ίδιος τόνισε ότι ο ΔΗΣΥ δεν θεωρεί πως οι υπόλοιπες πρόνοιες είναι εξόφθαλμα αντισυνταγματικές, προσθέτοντας μάλιστα ότι η Νομική Υπηρεσία έχει χάσει αρκετές υποθέσεις στο Ανώτατο Δικαστήριο.
«Προσπαθήσαμε να είμαστε όσο το δυνατόν πιο σωστοί συνταγματικά γιατί δεν θέλουμε να παραδοθούμε, θέλουμε να το παλέψουμε», ανέφερε. Εκτίμησε ότι, αφού η Βουλή αποδέχθηκε τα περισσότερα σημεία της αναπομπής, δεν χρειάζεται να γίνει αναφορά από τον Πρόεδρο στο Ανώτατο. Εάν πάντως γίνει και κριθεί έστω και μία πρόνοια ως αντισυνταγματική, δήλωσε πως η Βουλή θα πρέπει να είναι έτοιμη να προχωρήσει άμεσα σε διορθώσεις, με βάση τις υποδείξεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
- Ο περί Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης (Υποχρεωτική Φοίτηση και Παροχή Δωρεάν Παιδείας) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2025
- Ο περί Παιδίων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2025
- Ο περί Ιδιωτικών Σχολείων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2025
Αποδεκτή από την Ολομέλεια η αναπομπή για τις απουσίες νηπίων
Ο Ολομέλεια της Βουλής αποδέχτηκε την Τρίτη την αναπομπή από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, τριών νόμων που προνοούν την υποχρεωτική τηλεφωνική επικοινωνία με τους γονείς ή κηδεμόνες σε περίπτωση απουσίας παιδιού από νηπιαγωγείο ή παιδοκομικό σταθμό.
Υπέρ ψήφισαν 36 βουλευτές ενώ εναντίον τοποθετήθηκε ο μεμονωμένος σοσιαλιστής βουλευτής Κωστής Ευσταθίου. Τροποποιημένο κείμενο υιοθετήθηκε επίσης με 35 ψήφους υπέρ και μια αποχή από τον ίδιο Βουλευτή.
Με βάση την αναπομπή, παρόλο που δεν εκφράζεται διαφωνία με τις πρόνοιες που υιοθετήθηκαν, αναφέρεται ότι αυτές εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της εκτελεστικής εξουσίας και όχι της Βουλής, καθώς αποτελούν λεπτομερείς διοικητικές ρυθμίσεις. Σύμφωνα με την αναπομπή, οι ρυθμίσεις του νόμου είναι ενδεχομένως ανεφάρμοστες, κυρίως σε μονοθέσια νηπιαγωγεία με περιορισμένο προσωπικό, ενώ επιβάλλεται και ποινική ευθύνη χωρίς μεταβατικές διατάξεις.
Η Επιτροπή Παιδείας της Βουλής εισηγήθηκε προς την Ολομέλεια όπως ο νόμος τροποποιηθεί ώστε να διατηρηθεί η υποχρέωση έγκαιρης ειδοποίησης των γονιών, αλλά να αφεθεί στην εκτελεστική εξουσία ο τρόπος εφαρμογής της. Στόχος είναι η θεσμοθέτηση ενός πλαισίου που θα διασφαλίζει την ασφάλεια των παιδιών, χωρίς να παρεμβαίνει στις συνταγματικά κατοχυρωμένες αρμοδιότητες.
Ο εισηγητής του νόμου, Βουλευτής του ΔΗΣΥ Μάριος Μαυρίδης, είπε ότι η αναπομπή γίνεται αποδεκτή ώστε να διαμορφωθεί η πρόταση χωρίς τα αντισυνταγματικά στοιχεία. Πρόσθεσε ότι οι γονείς πρέπει να ενημερώνουν κατά πόσο τα παιδιά τους δεν θα έρθουν στο σχολείο και αν και εφόσον δεν το κάνουν και το παιδί δεν είναι εκεί, τότε θα ξεκινήσει η αναζήτησή του.
Δικαιολογώντας τη ψήφο του ο Κωστής Ευσταθίου είπε ότι διαφώνησε με την αναπομπή, αφού πρέπει επιτέλους να ξεκαθαρίσει πού φτάνουν τα όρια της νομοθετικής εξουσίας και πού της εκτελεστικής. Όπως είπε, με την παραμικρή ευκολία θυμάται η εκτελεστική εξουσία ότι παραβιάζονται τα όρια της εξουσίας της, όταν η Βουλή προσπαθεί να καλύψει τα κενά και τις παραλείψεις της. Στη συνέχεια, είπε, η Βουλή αποδέχεται τις αναπομπές, με τον φόβο ότι θα απορριφθούν ξανά από το συνταγματικό δικαστήριο. Πρόσθεσε ότι δεν διοικεί το συνταγματικό δικαστήριο, και πως η νομοθετική εξουσία είναι σημαντική και μπορεί να ψηφίζει επί παντός θέματος.
Αποδεκτή από τη Βουλή η αναπομπή για κτηνοτροφικές περιοχές
Η Ολομέλεια της Βουλής αποφάσισε, την Τρίτη, ομόφωνα να αποδεχθεί την αναπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, που αφορά τον νόμο για τη δημιουργία και λειτουργία κτηνοτροφικών περιοχών, προχωρώντας, παράλληλα, σε σχετική τροποποίηση του κειμένου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε αναπέμψει τον νόμο επικαλούμενος λόγους αντισυνταγματικότητας, κυρίως σε σχέση με πρόνοια που προβλέπει υποχρεωτικό σχέδιο πλήρους αποζημίωσης και μετεγκατάστασης των επηρεαζόμενων σε περίπτωση κατάργησης κτηνοτροφικής περιοχής. Η προσθήκη αυτή, όπως επισημάνθηκε, παραβιάζει το άρθρο 80.2 του Συντάγματος, που απαγορεύει στη Βουλή να επιβάλλει δαπάνες στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ θίγει και την αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Παράλληλα ενδέχεται να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, γεγονός που απαιτεί έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Όπως ανέφερε στην Ολομέλεια ο Πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας, Βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιαννάκης Γαβριήλ, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τους λόγους της αναπομπής, αποφάσισε όπως το τελικό νομοθετικό κείμενο προβλέπει σχέδιο αποζημίωσης και μετεγκατάστασης μόνο υπό καθορισμένα κριτήρια, που θα καθορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Nomoplatform-ΚΥΠΕ
