Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας στις 29/05/2025, συζήτησε τα ακόλουθα θέματα:
- Άνοιγμα της λεωφόρου Μακαρίου στην τροχαία κυκλοφορία
Η Επιτροπή συζήτησε το πιο πάνω θέμα μέσω του οποίου εξετάστηκε η απόφαση για το άνοιγμα της λεωφόρου Μακαρίου στην τροχαία κυκλοφορία και η συμβατότητά της με τον στρατηγικό σχεδιασμό βιώσιμης κινητικότητας και αστικής ανάπτυξης.
Το σκεπτικό απόφασης για Μακαρίου εξήγησε στην Επ. Μεταφορών ο Προύντζος
Ξεκίνησε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών η συζήτηση για την απόφαση του Δήμου Λευκωσίας για το άνοιγμα της λεωφόρου Μακαρίου στην τροχαία κυκλοφορία και για την συμβατότητά της με τον στρατηγικό σχεδιασμό βιώσιμης κινητικότητας και αστικής ανάπτυξης
Ο Δήμαρχος της πρωτεύουσας, Χαράλαμπος Προύντζος, εξήγησε το σκεπτικό της απόφασης και τι οδήγησε το Δημοτικό Συμβούλιο στο να αλλάξει τον αρχικό σχεδιασμό για το βόρειο τμήμα της Μακαρίου, που σήμερα χρησιμοποιείται από λεωφορεία αλλά και από περιορισμένο αριθμό αυτοκινήτων. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο ανέφερε, πάντως, πως η αλλαγή του καθεστώτος κυκλοφορίας στη Μακαρίου συνιστά ουσιαστική αλλαγή στη φύση του έργου, που χρηματοδοτήθηκε από τα Ταμεία Συνοχής της ΕΕ, και στη συμβολή του στους γενικούς στόχους.
Ο εισηγητής του θέματος, Βουλευτής του Κινήματος των Οικολόγων Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, είπε πως από τη στιγμή που ολοκληρωθήκαν τα έργα στην Μακαρίου, ανέμενε από τον Δήμο Λευκωσίας να πάρει τα απαραίτητα μέτρα τα οποία θα έφερναν τον κόσμο κάτω στην πόλη. Είπε πως αντί αυτού, ο Δήμος πήρε μια απόφαση για να δώσει ξανά στην κυκλοφορία το μέρος αυτό της Μακαρίου, χωρίς, όπως σημείωσε, ο ίδιος να δει μια έρευνα που να υποστηρίζει πως η απόφαση αυτή θα βοηθούσε στο να ζωντανέψει ξανά το κέντρο της πόλης.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Τορναρίτης, ανέφερε πως το κόμμα του στηρίζει το άνοιγμα του βόρειου τμήματος της Μακαρίου, σημειώνοντας πως θα πρέπει επίσης να γίνει συζήτηση για το πώς θα πρέπει να λειτουργεί και το νότιο της τμήμα.
Οσον αφορά το κατά πόσο τίθεται θέμα επιστροφής χρημάτων, λόγω του ότι το έργο ήταν συγχρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά ταμεία, ο κ. Τορναρίτης είπε πως έχει μιλήσει με αρμόδιους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης και πως το θέμα που τίθεται είναι αν όντως αναμορφώθηκε η Λεωφόρος Μακαρίου μετατρεπόμενη σε χώρο βιώσιμης κινητικότητας, αν η απόφαση η αρχική στην τελική “διχοτόμησε” τη Λευκωσία και ποιο είναι αυτό που επιθυμούν πραγματικά οι πολίτες.
Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε ο Δήμαρχος Λευκωσίας λέγοντας πως το θέμα του περιορισμού της κυκλοφορίας σε βασικές αστικές αρτηρίες δεν απασχολεί μόνο την Κύπρο και τη Λευκωσία αλλά πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ανέφερε πως σε χώρες όπου υπάρχουν επιτυχημένες και αξιόπιστες λύσεις μέσων μαζικής μεταφοράς αλλά και λύσεις ολοκληρωμένων υποδομών εκεί η συζήτηση διεξάγεται πάνω σε μια εντελώς διαφορετική βάση.
Ο κ. Προύντζος είπε πως ο Δήμος Λευκωσίας είναι ο τελευταίος που μπορεί να κατηγορηθεί για τη βιώσιμη κινητικότητα καθώς πρόκειται για μια πόλη που δεν έχει μέσα μαζικής μεταφοράς και όπου τα λεωφορεία της είναι εκτός πόλης, σημειώνοντας πως από το 2010 έχουν δαπανηθεί πάνω από 1,5 δις για τα λεωφορεία, και, χωρίς να ευθύνεται η εταιρεία, η διείσδυση τους στους πολίτες είναι πολύ χαμηλή. Σημείωσε πως ο Δήμος δεν αποφασίζει για τα μέσα μαζικής μεταφοράς που θα αναπτυχθούν στην πόλη.
Ο κ. Προύντζος είπε στη συνέχεια πως η Μακαρίου δεν ήταν απλώς ένας δρόμος αλλά ήταν ένα μέρος του ολοκληρωμένου σχεδίου κινητικότητας, το οποίο είχε πάρα πολλές προϋποθέσεις για να δουλέψει. Τόνισε πως η βιώσιμη κινητικότητα δεν είναι μόνο σε σχέση με τη διακίνηση του αυτοκινήτου σε ένα μέρος της λεωφόρου αλλά έχει και πολλές άλλες παραμέτρους, όπως η δημιουργία μεγαλύτερων πεζοδρομίων, η εξομοίωση του ύψους του πεζοδρομίου με τον δρόμο, η δημιουργία ενός αστικού περιβάλλοντος με τη φύτευση δέντρων, η προσβασιμότητα για κατηγορίες ατόμων που αντιμετωπίζουν ειδικά προβλήματα και πολλές άλλες παράμετροι.
Ανάμεσα σε άλλα, τόνισε πως αν κάποιος θεωρεί ότι η βιώσιμη κινητικότητα στην Κύπρο κρίνεται από το άνοιγμα του βορείου τμήματος της Μακαρίου στην κυκλοφορία αυτό αποτελεί μια εσφαλμένη τοποθέτηση.
Εξάλλου, ο κ. Προύντζος είπε πως έχει στη διάθεσή του έρευνα η οποία δείχνει ότι οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις όχι μόνο στη Μακαρίου, όπως τα φώτα τροχαίας, οι μονοδρομήσεις κλπ, αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα για να έρθουν οι πολίτες στο κέντρο της πόλης. Αυτό, όπως είπε, δεν είναι μια αυθαίρετη προσέγγιση του Δήμου Λευκωσίας αλλά προέρχεται από μια ποιοτική έρευνα που διεξήχθη με δομημένο ερωτηματολόγιο.
Ο Δήμαρχος Λευκωσίας αναφέρθηκε και σε άλλους αποτρεπτικούς παράγοντες, όπως, σύμφωνα με την ποιοτική έρευνα, το ύψος των ενοικίων στην Μακαρίου και εξέφρασε την ελπίδα να ληφθούν κάποιες αποφάσεις από τη Βουλή ώστε το κέντρο της πόλης να μην είναι όμηρος δέκα ιδιοκτητών, όπως χαρακτηριστικά είπε. Σημείωσε πως για να αυξηθούν οι εμπορικές χρήσεις πρέπει να αυξηθεί ο μόνιμος πληθυσμός στο κέντρο.
Ο κ. Προύντζος είπε πως οι επιλογές που είχε το Δημοτικό Συμβούλιο ήταν να παραμείνει η Μακαρίου ως έχει, να ανοίξει πλήρως για όλα τα αυτοκίνητα 24 ώρες το 24ωρο, η δική του πρόταση που ήταν να ανοίξει για το κοινό από τις 9 το πρωί ως τις 7 το απόγευμα, έτσι ώστε να μην επηρεάζονται τα λεωφορεία που μεταφέρουν υπαλλήλους κατά την μετάβαση τους στη δουλειά αλλά και κατά την αποχώρηση τους και να κλείνει τα Σαββατοκύριακα, και υπήρχε και η απόφαση που υιοθετήθηκε για αμφίδρομη κίνηση στη βόρεια Μακαρίου από τις 7:00 το πρωί έως τις 21:00, και τα Σαββατοκύριακα να επανέρχεται το ισχύον καθεστώς, το οποίο περιορίζει την πρόσβαση μόνο σε λεωφορεία και εξουσιοδοτημένα οχήματα.
Ο Δήμαρχος ανέφερε πως η απόφαση για να αλλάξει το καθεστώς εκεί ήταν πολιτική και λήφθηκε στη βάση τριών παραγόντων. Πρώτον, αξιολογήθηκε πως υπάρχει πρόβλημα συνδεσιμότητας σε ορισμένες περιοχές όπως ο Άγιος Ανδρέας και ο Άγιος Παύλος, δεύτερον στην άποψη πως υπήρχε πρόβλημα προσβασιμότητας στη Μακαρίου και τρίτον στη θέση πως η απόφαση θα έπρεπε να ληφθεί έγκαιρα ώστε μαζί με άλλα κίνητρα που θα δίνονταν να ανακάμψει το εμπορικό κέντρο της πόλης.
Για το θέμα της χρηματοδότησης των έργων, ο κ. Προύντζος είπε πως ο περιορισμός της κυκλοφορίας στο βόρειο τμήμα της Μακαρίου δε ήταν κάτι μεμονωμένο αλλά ήταν σε ένα πλαίσιο με πολλά άλλα ζητήματα όπως η διαπλάτυνση των πεζοδρομίων, η ισόρροπη διαμόρφωση του οδοστρώματος με τα πεζοδρόμια, η μονοδρόμηση της νότιας Μακαρίου. Όπως είπε, είναι καλά να περιμένουμε τη γνώμη των χρηματοδοτών, δηλαδή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Μεταφορών είπε πως ο συγκεκριμένος άξονας δεν βρίσκεται μόνο στο στρατηγικό σχέδιο βιώσιμης κινητικότητας αλλά είναι μέσα και στο εθνικό στρατηγικό σχέδιο για τη μείωση των ρύπων, μέσα στο στρατηγικό σχέδιο οδικής ασφάλειας αλλά και μέσα στη δήλωση πολιτικής της Κυβέρνησης. Ως Υπουργείο Μεταφορών είχαν αφουγκραστεί τις ανησυχίες του προηγούμενου Δημάρχου και του Δημοτικού Συμβουλίου και για αυτό διεξήγαγε μελέτη μικροπροσομοίωσης με 5 εναλλακτικά σενάρια. Η μελέτη κατέδειξε, όπως είπε, ότι το σημερινό σενάριο είναι το καλύτερο από όλα όσα έχουν εφαρμοστεί.
Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών ανέφερε για το θέμα της χρηματοδότησης πως για να μπορούμε να δώσουμε απάντηση στο κατά πόσον θα χαθούν χρήματα, θα πρέπει να έχουμε ενώπιον μας όλα τα δεδομένα. Όπως είπε, αν αλλοιωθούν οι αρχικοί στόχοι του σχεδίου για το οποίο δόθηκε η χρηματοδότηση, τότε ενδεχομένως να υπάρξουν κάποιες επιπτώσεις. Αυτό, όμως, είναι κάτι που δεν μπορούμε να ξέρουμε από τώρα, ανέφερε.
Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Περιβάλλοντος είπε πως η ανησυχία τους είναι πως αυτή η απόφαση για αλλαγή στη Μακαρίου θα επηρεάσει σημαντικά την έγκριση για χρηματοδότηση παρόμοιων σχεδίων σε άλλες πόλεις.
Ο εκπρόσωπος της Αστυνομίας είπε, από την πλευρά του, πως η Δύναμη δεν έχει ακόμη επίσημη ενημέρωση από τον Δήμο Λευκωσίας για την απόφαση που έχει λάβει, και πως όταν την λάβει θα τη μεταβιβάσει στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης που θα την εξετάσει ώστε να τοποθετηθεί.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο είπε πως πρόκειται για ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από τα ταμεία συνοχής στα πλαίσια ενός προγράμματος που λέγεται ανταγωνιστικότητα και αειφόρος ανάπτυξη και που σκοπό έχει να αναπτύσσει έργα φιλικά προς το περιβάλλον.
Όπως είπε, με βάση αυτά που έχουν δει μέχρι στιγμής κυρίως από τον Τύπο, η αλλαγή αυτού του καθεστώτος κυκλοφορίας στη Μακαρίου συνιστά ουσιαστική αλλαγή στη φύση του έργου και στη συμβολή του στους γενικούς στόχους.
Η συζήτηση για το θέμα θα συνεχιστεί σε δύο εβδομάδες στην Επιτροπή Μεταφορών.
Συναφείς Δημοσιεύσεις στα ΜΕ:
Stockwatch: Κόντρα στους ευρωπαϊκούς στόχους το άνοιγμα της Μακαρίου
- Διακοπή σχεδίου χορηγίας για αγορά ηλεκτρικού
Η Επιτροπή συζήτησε το πιο πάνω θέμα μέσω του οποίου εξετάστηκε η διακοπή από την κυβέρνηση σχεδίου χορηγίας για αγορά ηλεκτρικού ή plug-in hybrid αυτοκινήτου.
Νέα σχέδια επιχορήγησης ηλεκτρικών οχημάτων σύντομα, είπε στη Βουλή ο Βαφεάδης
Σύντομα θα ανακοινωθούν νέα σχέδια επιχορήγησης ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων, ανέφερε, την Πέμπτη, ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνικών και Έργων, Αλέξης Βαφεάδης, σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Μεταφορών, η οποία εξέτασε αυτεπάγγελτα τη διακοπή από την Κυβέρνηση του σχεδίου χορηγίας για αγορά ηλεκτρικού ή υβριδικού αυτοκινήτου, κατόπιν εισήγησης της Βουλευτή του ΔΗΣΥ, Φωτεινής Τσιρίδου.
Συγκεκριμένα, ο Υπουργός Μεταφορών διαβεβαίωσε ότι «το κράτος προχωρά με τη μελέτη και σύντομα θα ανακοινώσουμε νέα σχέδια επιχορήγησης ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων, ούτως ώστε να βοηθήσουμε τους πολίτες». Σημείωσε, παράλληλα, ότι γίνεται ιδιαίτερη προσπάθεια για να επωφεληθούν οι ευάλωτοι και η μεσαία τάξη ούτως ώστε να μπορέσουν να μεταβούν στην ηλεκτροκίνηση, «σε μία προσπάθεια να μειώσουμε τους ρύπους όπως είναι και οι στόχοι της χώρας για το 2030. Αυτή η δράση θα συνεχιστεί και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε να ανακοινώσουμε το νέο σχέδιο», υπογράμμισε.
Σε ερώτηση αν η χορηγία θα είναι χρηματική ή υπό μορφήν μείωσης φόρου, ο κ. Βαφεάδης απάντησε ότι «αξιολογούμε και τα δύο. Σε πρώτη φάση, για να μπορέσει να κινηθεί κάτι πιο γρήγορα, μιλούμε για χρηματική χορηγία. Το θέμα των φορολογιών είναι κάτι που σκοπεύουμε να συζητήσουμε για να βοηθήσουμε στη δημιουργία μιας δευτερογενούς αγοράς, απλώς δεν έχει ακόμη αποφασιστεί αυτό το θέμα”.
Ερωτηθείς για τον χρόνο ανακοίνωσης του σχεδίου χορηγίας, ο κ. Βαφεάδης είπε ότι «η πρόθεσή μας είναι σύντομα να έχουμε ανακοινώσεις». Όπως εξήγησε, «δεν θέλω να δεσμευθώ σε συγκεκριμένο χρόνο, για να μη δημιουργηθούν προσδοκίες, οι οποίες να μην ικανοποιηθούν στο μέλλον».
Την ίδια ώρα, ο Υπουργός Μεταφορών τόνισε ότι «εμείς θέλουμε να εξυπηρετήσουμε τους πολίτες, το δημόσιο συμφέρον και όχι αναγκαστικά τους διανομείς ή τους εισαγωγείς των αυτοκινήτων. Μας ενδιαφέρει βεβαίως όλοι να πηγαίνουν καλά, όμως το σχέδιο αυτό σκοπό έχει να βοηθήσει τους πολίτες να μεταβούν στην ηλεκτροκίνηση», επεσήμανε.
«Κάθε κατασκευάστρια εταιρεία βάζει στόχους για τον κάθε διανομέα. Με βάση αυτούς τους στόχους, εμπορεύονται και τα οχήματα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «ο τρόπος με τον οποίο θα διοχετεύσουν αυτά τα οχήματα έχει να κάνει με την τιμολογιακή τους πολιτική».
Καταληκτικά, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι «είτε με είτε χωρίς τη χορηγία από το κράτος, αυτά τα οχήματα θα διοχετευτούν στην αγορά».
Από την πλευρά της, η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Φωτεινή Τσιρίδου, έκανε λόγο για «απότομη διακοπή» του σχεδίου χορηγίας, προσθέτοντας ότι αυτό «διακόπηκε με τη δικαιολογία ότι υπήρχε ο φόβος ότι δεν θα έρχονταν αυτά τα οχήματα στην Κύπρο». Την ίδια ώρα, ανέφερε ότι κατά τη συνεδρία της Επιτροπής Μεταφορών οι σύνδεσμοι εισαγωγέων και διανομέων αυτοκινήτων διαφώνησαν με αυτήν την εξέλιξη, λέγοντας ότι υπήρχαν τα αυτοκίνητα, είτε διαθέσιμα στην Κύπρο, είτε διαθέσιμα να έρθουν στην ώρα τους.
Επομένως, εξήγησε, «ζητούμε να μας πουν με ποια στοιχεία το σχέδιο αυτό διακόπηκε. Επίσης, θέλουμε να δούμε πού πήγε το κονδύλι των 6 εκατομμυρίων που αφορούσε ακριβώς αυτό το κομμάτι του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Δεν πήραμε ακόμα απάντηση και αναμένουμε από το Υπουργείο Οικονομικών τη σχετική απάντηση», συμπλήρωσε.
Η κ. Τσιρίδου είπε ότι το αρμόδιο Υπουργείο ανέφερε στη συνεδρία της Επιτροπής ότι το νέο σχέδιο που μελετάται δεν θα προέρχεται από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά από εθνικούς πόρους. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία της για το ότι «από τη μέρα που αποκόπηκε απότομα το σχέδιο χορηγίας των αυτοκινήτων, η αγορά έχει παγώσει».
«Πώς θα φτάσουμε τους στόχους μας στην Κύπρο μέχρι το 2030, να έχουμε 80.000-90.000 αυτοκίνητα ηλεκτρικά και χαμηλών ρύπων στους δρόμους και πώς θα προχωρήσουμε με την πράσινη πολιτική, αν κόβουμε τα σχέδια που υπάρχουν;», διερωτήθηκε.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Βαλεντίνος Φακοντής, δήλωσε πως «το γεγονός ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ο διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους, ούτε διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για προσαρμογή του σχεδίου, βάσει των πραγματικών αναγκών και συνθηκών της αγοράς και της κοινωνίας, έχει σκοτώσει το σχέδιο».
«Η δικαιολογία του Υπουργείου ότι η καθυστέρηση στην πληρωμή προς τους δικαιούχους του σχεδίου και η μη έγκαιρη εγγραφή των ηλεκτρικών οχημάτων πριν το τέλος του 2025 θα έθετε σε κίνδυνο την καταβολή της τελευταίας δόσης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δεν είναι πειστική», επεσήμανε. Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι «το Υπουργείο δεν χειρίστηκε σωστά το ζήτημα και, αν επιδίωκε ειλικρινή προσπάθεια και διάλογο, θα μπορούσαν να ξεπεραστούν οποιαδήποτε εμπόδια και να μείνει εν ζωή το σχέδιο χορηγίας ηλεκτρικού οχήματος».
«Ως ΑΚΕΛ, καλούμε το Υπουργείο να προχωρήσει άμεσα στην προκήρυξη νέου σχεδίου αγοράς ηλεκτροκίνητου οχήματος, αφού ο στόχος για την πράσινη μετάβαση είναι αδιαπραγμάτευτος», τόνισε.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσανθος Σαββίδης, δήλωσε ότι δεν υπήρξε διακοπή, αλλά λήξη του σχεδίου επιχορήγησης. Το υφιστάμενο πρόγραμμα, συνέχισε, απευθυνόταν σε οικογένειες με υψηλότερα εισοδήματα. «Το νέο πρόγραμμα, τουλάχιστον όπως μας έχει λεχθεί, θα αγκαλιάζει περισσότερο κόσμο με πιο χαμηλά κοινωνικοοικονομικά κριτήρια».
«Δεν δεχόμαστε μαθήματα από τον οποιονδήποτε όσον αφορά τέτοιου είδους πρωτοβουλίες. Εάν ο Υπουργός δεν έπαιρνε τα μέτρα για να λήξει το πρόγραμμα, θα μπορούσε να κατηγορηθεί ότι δεν μερίμνησε έγκυρα για να λήξει το πρόγραμμα», σημείωσε.
«Όσον αφορά τους πράσινους ρύπους, κάποιοι άλλοι έβαλαν στόχους αρκετές φορές ανέφικτους, αλλά η Κυβέρνηση προσπαθεί να τους υλοποιήσει», κατέληξε.
Συναφείς Δημοσιεύσεις στα ΜΕ:
Stockwatch: Βαφεάδης: Νέο σχέδιο ηλεκτροκίνησης με εθνικούς πόρους
Επιπλέον, η Επιτροπή εξέτασε τα ακόλουθα σχέδια νόμου:
Η Επιτροπή εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σκοπός του οποίου είναι η εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/362 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2022 για την τροποποίηση των οδηγιών 1999/62/ΕΚ, 1999/37/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/520, όσον αφορά την επιβολή τελών στα οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής.
Η Επιτροπή εξέτασε τροπολόγιες Βουλευτών για την πιο πάνω πρόταση νόμου σκοπός της οποίας είναι η αύξηση από τρεις μήνες σε δύο έτη του μέγιστου χρονικού διαστήματος στέρησης του δικαιώματος κατοχής ή εξασφάλισης άδειας οδήγησης που δύναται να επιβάλει το δικαστήριο για το αδίκημα της πρόκλησης θανάτου λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς.
Nomoplatform-ΚΥΠΕ
