Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας την 03/11/2025, συζήτησε τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2026:
Η Επιτροπή εξέτασε και συζήτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σκοπός του οποίου είναι ο η συζήτηση του Προϋπολογισμού του Κράτους για το έτος 2026. Πιο συγκεκριμένα η Επιτροπή εξέτασε τα περί Προϋπολογισμού για τα πιο κάτω:
- Ελεγκτική Υπηρεσία
Αιφνίδιους ελέγχους προανήγγειλε ο Γ.Ελεγκτής, εξέφρασε ανησυχία για Βασιλικό στην Επ. Οικονομικών
Την έναρξη, εντός Νοεμβρίου, αιφνίδιων επιτόπιων ελέγχων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για να εξεταστεί, μέσω ερωτηματολογίων, η εμπειρία του πολίτη και πως βιώνει ο πολίτης την εξυπηρέτηση του σε μια συγκεκριμένη κρατική υπηρεσία, ανακοίνωσε ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας Ανδρέας Παπακωνσταντίνου μιλώντας ενώπιον των μελών της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών.
Ταυτόχρονα, ο Γενικός Ελεγκτής εξέφρασε ανησυχία για το ότι υπάρχει το έργο στο Βασιλικό «που δεν δουλεύει και φεύγουν πολλά λεφτά», ενώ σε σχέση με το Ελεγκτικό Συμβούλιο, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι η ανησυχία της ΕΥ είναι «να μην μπούμε σε μια χρονοβόρα διαδικασία» που θα επηρεάσει την διαδικασία ελέγχων και λειτουργίας της Υπηρεσίας.
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το 2026, ύψους €11,23 εκατομμυρίων, σημειώνοντας αύξηση 7,5% (€786.759) σε σχέση με το 2025, που οφείλεται στους μισθούς των υπαλλήλων (πλήρωση θέσεων το 2026) και στα αναπτυξιακά κονδύλια που αφορούν αναβάθμιση του λογισμικού συστήματος που αφορά μεταξύ άλλων τους ελέγχους και την φύλαξη των φύλλων εργασίας, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι «θα δώσουμε έμφαση και ήδη έχουμε ξεκινήσει τους επιτόπιους ελέγχους» και «σε ώρες που μπορεί να μην θεωρούνται εργάσιμες για να περάσουμε και το μήνυμα ότι αυτές οι βασικές υπηρεσίες πρέπει να λειτουργούν 24 ώρες το εικοσιτετράωρο με τον ίδιο βαθμό ποιότητας και ανταπόκρισης», ανέφερε και πρόσθεσε ότι αυτό ξεκίνησε με τα δημόσια νοσηλευτήρια.
Ελέγχους για εμπειρία πολίτη
Αναφέροντας ότι η Υπηρεσία έχει ήδη ξεκινήσει κάτι, αλλά δεν είναι αυτή την στιγμή ανακοινώσιμο γιατί αποτελεί «αιφνίδιο έλεγχο», ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι «θα εξετάσουμε την εμπειρία του πολίτη», δηλαδή, όπως εξήγησε, «οι ελεγκτές μας σε συγκεκριμένη ημέρα (εντός Νοεμβρίου) θα βγουν όλοι από τα γραφεία τους για να πάμε επί τόπου να εξετάσουμε πως βιώνει ο πολίτης την συγκεκριμένη υπηρεσία».
«Αυτός ο πρώτος έλεγχος που δοκιμάζουμε για πρώτη φορά θα γίνει το Νοέμβριο και τα αποτελέσματα θα τα έχουμε γύρω στον Ιανουάριο», υπογράμμισε.
Ανέφερε ότι αν αυτός ο έλεγχος «δούμε ότι πετυχαίνει θα τον συνεχίσουμε» και πρόσθεσε ότι επί του συγκεκριμένου έχουν ετοιμάσει «συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο, το οποίο επεξεργαζόμαστε για ένα μήνα».
«Πρώτιστη έγνοια μας είναι να προσθέσουμε αξία στο κράτος στα πλαίσια του δικού μας του συντάγματος και των δικών μας αρμοδιοτήτων», ανέφερε και πρόσθεσε ότι ο έλεγχος είναι για να βοηθήσει το κράτος να βγουν αποτελέσματα τα οποία είναι προς αξιοποίηση από την εκτελεστική εξουσία.
Ελεγκτικό Συμβούλιο
Όσον αφορά την εφαρμογή του Ελεγκτικού Συμβουλίου, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι η ΕΥ δεν είναι δογματική στην εφαρμογή Ελεγκτικού Συμβουλίου, προσθέτοντας ότι «από την αρχή είχαμε πει ότι είναι δύο συστήματα τα οποία δουλεύουν, είτε το μονοπρόσωπο είτε το Ελεγκτικό Συμβούλιο».
«Παγκοσμίως, εφαρμόζονται και τα δύο», ανέφερε και πρόσθεσε ότι δεν θα πει ποτέ ότι το πολυπρόσωπο δεν δουλεύει.
Ο Γενικός Ελεγκτής είπε ότι «η ανησυχία μας είναι να μην μπούμε σε μια διαδικασία που θα είναι χρονοβόρα η οποία θα επηρεάσει την διαδικασία των ελέγχων και της λειτουργίας της Υπηρεσίας».
«Σεβόμαστε τη θέση της Κυβέρνησης. Δεν θα σταθούμε εμπόδιο ούτε μπορούμε να σταθούμε εμπόδιο, αλλά εκείνο που λέμε είναι αν θες να κάνεις Ελεγκτικό Συμβούλιο θα πρέπει να κάνεις Ελεγκτικό Συμβούλιο και όχι να το βαπτίσεις Ελεγκτικό Συμβούλιο και να κάνεις κάτι διαφορετικό», υπογράμμισε.
Είπε ακόμη ότι «η πρόταση που ήρθε τότε από τον Υπουργό δεν είχε καμία σχέση με Ελεγκτικό Συμβούλιο που εφαρμόζεται στις υπόλοιπες χώρες».
Ανέφερε ότι «ενώπιον σας έχετε τη δουλειά μας για να την εγκρίνεται και αν πιστεύετε ότι δεν πάμε καλά τότε να δικαιολογείται να πάμε σε ένα άλλο σύστημα, αλλά αν δουλεύει καλά πρέπει να μας προβληματίσει δύο και τρεις φορές να αρχίσουμε να κάνουμε αλλαγές».
«Εκείνο που ήρθε ενώπιον σας και εγκαταλείφθηκε ήταν ότι θα έμενε το μονοπρόσωπο αλλά θα γινόταν μια άλλη Επιτροπή εκτός της Υπηρεσίας», ανέφερε και πρόσθεσε ότι θεωρούσε ότι δεν θα ήταν καθόλου αποτελεσματικό.
Αναφορικά με τις δημόσιες συμβάσεις, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι «είναι κάτι που μας απασχολεί πάρα πολύ και ένα μεγάλο κομμάτι της ΕΥ απασχολείται με τις δημόσιες συμβάσεις».
«Μας απασχολούν τα μεγάλα έργα τα οποία κάποια δεν προχωρούν αυτή την στιγμή», πρόσθεσε.
Έργο στο Βασιλικό
Σε σχέση με το τερματικό στο Βασιλικό, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι η ΕΥ απέστειλε επιστολή στον Υπουργό Ενέργειας «για να μας δώσει συγκεκριμένα νέα χρονοδιαγράμματα για να μπορούμε να παρακολουθήσουμε το έργο, διότι έχουμε ξεφύγει εντελώς από τα κανονικά χρονοδιαγράμματα και από το κόστος».
Ο Γενικός Ελεγκτής έκανε λόγο για αντίφαση, λέγοντας ότι ακόμη και για απλά πράγματα, όπως πένες, «θέλουμε να είμαστε πολύ συνεπείς για τις προσφορές» ωστόσο «για το φυσικό αέριο κανένας δεν γνωρίζει πως θα εξελιχθεί το κόστος».
«Θεωρήσαμε ως μια κανονικότητα ότι σήμερα έχουμε ένα έργο που δεν δουλεύει και φεύγουν πολλά λεφτά», ανέφερε και πρόσθεσε πως «αυτός μας ανησυχεί».
Ο κ. Παπακωνσταντίνου αποκάλυψε ότι η ΕΥ έκανε «κάποιες σκέψεις οι οποίες σήμερα δεν είναι ανακοινώσιμες».
Οικονομική αυτονομία
Σε σχέση με την οικονομική αυτονομία της ΕΥ, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι «το σημαντικότερο ήταν ο συμβολισμός της ανεξαρτησίας της ΕΥ» και πρόσθεσε πως σε ένα κράτος δικαίου η ΕΥ πρέπει να είναι εντελώς ανεξάρτητη και σε αυτά τα πλαίσια «πρέπει να υπάρχει και η οικονομική ανεξαρτησία».
Εξήγησε ότι δεν θα είναι εντελώς ανεξάρτητη οικονομικά η ΕΥ αλλά «θα συνεχίσει να καθορίζεται μια οροφή από το Υπουργείο Οικονομικών» και «δεν θα πηγαίνει ο προϋπολογισμός (της Υπηρεσίας) στο ΥΠΟΙΚ και στο Υπουργικό Συμβούλιο και θα έρχεται κατευθείαν στην Βουλή».
Αναφορικά με τον απολογισμό για το 2025, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι οι στόχοι που τέθηκαν τηρήθηκαν και ήταν μεταξύ άλλων η απόφαση της ΕΥ όπως κάθε εβδομάδα, ημέρα Τρίτη, στις 9.05, εκδίδει ειδική έκθεση και όπως δημιουργηθεί Διεύθυνση Οικονομικών στην ΕΥ, έτσι ώστε οι άλλες Διευθύνσεις «απερίσπαστα να κάνουν τον διαχειριστικό, κανονιστικό έλεγχο».
Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη να μην εμποδίζεται ο έλεγχος της ΕΥ και να έχει άμεση πρόσβαση στις υπηρεσίες και στα στοιχεία για να μπορεί η Υπηρεσία να κάνει τη δουλειά της και πρόσθεσε πως υπήρξαν φορές που παρουσιάσαμε εκθέσεις του 2023.
Αναφορικά με την μετεξέλιξη της ΕΥ και κατά πόσον θα πρέπει να ενταχθεί η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου στην ΕΥ, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι δεν είναι κάτι που θα συμφωνήσει, προσθέτοντας ότι άλλος ο εσωτερικός έλεγχος και άλλος ο εξωτερικός έλεγχος που κάνει η ΕΥ.
Μιλώντας η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Χριστιάνα Ερωτοκρίτου είπε ότι η Επιτροπή “επιθυμεί, προσδοκεί και στοχεύει στην ενίσχυση της ΕΥ”, προσθέτοντας ότι “όταν οι πολίτες εμπιστεύονται τους θεσμούς της πολιτείας, η πολιτεία ευρύτερα ενισχύεται”.
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, η βουλευτής του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου είπε ότι με ιδιαίτερη ικανοποίηση που άκουσε σήμερα τον Γενικό Ελεγκτή, αλλά και τις αναφορές του για το θέμα του Βασιλικού, προσθέτοντας ότι «πριν ένα μόλις χρόνο στην Επιτροπή Ελέγχου επιχειρήθηκε πάλι το θέμα να εξαφανιστεί σε επίπεδο πολιτικής αντιπαράθεσης».
«Μεσολάβησαν τα 68 εκατομμύρια για τους λόγους κατακύρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία ζήτησε να επιστραφούν μέχρι τις 6 Νοεμβρίου και εκεί πλέον μπήκε έναν τέλος γιατί δεν μπορούσε κανένας έναν τόσο τεράστιο σκάνδαλο να το επικαλύψει για πολιτικούς λόγους ή για να υπερασπιστεί πεπραγμένα της προηγούμενης Κυβέρνησης», πρόσθεσε.
Ανέφερε ότι «σήμερα ο ίδιος ο Γενικός Ελεγκτής είπε επί λέξη ότι έχουμε ξεφύγει εντελώς σε θέματα κόστους αλλά και χρονοδιαγραμμάτων για το θέμα του τερματικού του φυσικού αερίου».
«Κανείς μας δεν ξέρει που πάει, είναι ένα έργο που δεν δουλεύει πλέον και φεύγουν εκατομμύρια», ανέφερε και πρόσθεσε πως «κάποιοι σήμερα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους και για τη σκανδαλώδη σύμβαση του παρελθόντος αλλά και, σήμερα, ο Υπουργός Εμπορίου για τον τρόπο που το διαχειρίστηκε από την ημέρα που ανέλαβε».
Η κ. Χαραλαμπίδου είπε ότι αν χρειάζεται υπενθύμιση ο Υπουργός «για το πώς το διαχειρίστηκε, να του στείλουμε τα πρακτικά της Επιτροπής Ελέγχου και να του υπενθυμίσουμε τα plan A και plan B που μας έλεγε ότι είχε τη δεδομένη στιγμή» και «που σήμερα δεν καταλήξαμε ούτε με plan D».
Ανέφερε επίσης ότι «έχουμε μια απόφαση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία – καταγγέλθηκε από την Ελεγκτική Υπηρεσία – με τεράστιο κόστος στον φορολογούμενο».
«Η Νομική Υπηρεσία σκοπεύει να ανοίξει ποτέ ανακρίσεις, εξεταστικές επιτροπές για να δούμε πώς κατακυρώθηκε η προσφορά, αφού μας είπε η ευρωπαϊκή εισαγγελία ότι ήταν παράτυπη η κατακύρωσή της», διερωτήθηκε.
Διερωτήθηκε επίσης «ποιοι είχαν τις φαεινές ιδέες να προχωρήσουν όπως προχώρησαν, ποιοι ήταν αυτοί που κόστισαν στο δημόσιο 68 εκατομμύρια» και κατά πόσον «θα πρέπει κάποια στιγμή ο Γενικός Εισαγγελέας να παρέμβει και να αρχίσει ανακριτικές διαδικασίες, όπως και με άλλα σκάνδαλα τα οποία συνεχίζει να ελέγχει η ευρωπαϊκή εισαγγελία».
Ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ειδικά για τον EuroAsia Interconnector, προβαίνουν σε ελέγχους και «θα τελειώσουν κάποια στιγμή», προσθέτοντας ότι «και εκεί θα πρέπει πάλι η Νομική Υπηρεσία να παρέμβει».
«Για το Βασιλικό, όμως δεν υπάρχει δικαιολογία καθυστέρησης, έχουμε Υπουργούς που πρέπει να δώσουν καταθέσεις, έχουμε. άτομα της προηγούμενης Κυβέρνησης, έχουμε συσκέψεις που έγιναν στο Προεδρικό και είχαν απόψεις όλοι», ανέφερε και διερωτήθηκε αν θα «αφήσουμε €68 εκατομμύρια λογαριασμό να τα πληρώσει ο φορολογούμενος».
- Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος
Το 38% προϋπολογισμού Υπ. Γεωργίας για το 2026 σε έργα για υδατικό, είπε η Υπουργός στη Βουλή
Τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για το 2026, με έμφαση στη διαχείριση του υδατικού, παρουσίασε τη Δευτέρα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών η αρμόδια Υπουργός, Μαρία Παναγιώτου, σημειώνοντας ότι το 38% του προϋπολογισμού διατίθεται για έργα για κάλυψη των υδατικών αναγκών, με πρόγραμμα 28 δράσεων.
Η Υπουργός σημείωσε ότι οι δαπάνες του προϋπολογισμού για το 2026 ανέρχονται συνολικά σε 552,5 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 514,5 εκατομμύρια προέρχονται από εθνικούς πόρους και τα υπόλοιπα από ευρωπαϊκούς. Οι αναπτυξιακές δαπάνες διαμορφώνονται στα €110,1 εκατομμύρια, σε σύγκριση με €134,2 εκατομμύρια για το έτος 2025, γεγονός που, όπως είπε η κ. Παναγιώτου, οφείλεται στο ότι είναι σε εξέλιξη η ωρίμανση απαραίτητων έργων, όπως είναι η διαχείριση στερεών αποβλήτων.
Σημείωσε, ακόμα, ότι τα έσοδα για το έτος 2026 προϋπολογίζονται σε €239,3 εκατομμύρια, σε σύγκριση με €224,3 εκατομμύρια το 2025 (αύξηση 7%) χάριν στην αύξηση των εσόδων από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού για το 2026, όπως υπογράμμισε η Υπουργός, τίθεται η αγορά νερού από μονάδες αφαλάτωσης σε μόνιμη βάση, σε αντίθεση με προηγούμενα χρόνια κατά τα οποία οι μονάδες αφαλάτωσης λειτουργούσαν εποχικά για κάλυψη ελλείψεων, όπως είπε. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι θα διατεθεί ποσό ύψους 140 περίπου εκατομμυρίων ευρώ, που αποτελεί το μεγαλύτερο ποσό που θα έχει εγκριθεί ποτέ για αγορά ύδατος από αφαλατώσεις.
Η Υπουργός εξήγησε ότι το 2026, πέραν από την αγορά ύδατος από τις πέντε μόνιμες μονάδες αφαλάτωσης σε Πάφο, Επισκοπή, Βασιλικό, Λάρνακα και Δεκέλεια, αυξάνονται, κατά τουλάχιστον 32%, οι ποσότητες νερού με τουλάχιστον εφτά έργα κινητών μονάδων αφαλάτωσης σε Μονή, Κισσόνεργα, Γαρύλλη, Λιμάνι Λεμεσού, Επισκοπή, Βασιλικό και Επαρχία Αμμοχώστου.
Απαντώντας σε ερωτήσεις που υπέβαλαν όλοι ανεξαιρέτως οι Βουλευτές κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής αναφορικά με τη διαχείριση του υδατικού, σημείωσε ότι αυτός είναι ένας σχεδιασμός που θα επιτρέψει να διοχετεύονται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών των αγροτών τα αποθέματα που υπάρχουν στα φράγματα.
Η κ. Παναγιώτου είπε ότι για τα έργα που αφορούν στην υδατική πολιτική διατίθεται κονδύλι που ξεπερνά τα 195 εκατομμύρια ευρώ, καθώς, όπως σημείωσε, η Κύπρος διανύει ίσως τη χειρότερη παρατεταμένη ανομβρία που είχε ποτέ, ενώ το 2025 καταγράφεται ως η 8η χειρότερη χρονιά από το 1901. Σημείωσε, δε, ότι το 2026 υλοποιούνται τουλάχιστον 35 υδατικά έργα για άρδευση ή ύδρευση εκ των τα 15 θεωρούνται μεγάλα υδατικά έργα.
Μεταξύ των έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, σύμφωνα με την Υπουργό, είναι και η μελέτη για εντοπισμό των απωλειών νερού στο δίκτυο, η χρηματοδότηση έργων του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων σε κοινότητες, καθώς και το σχέδιο χορηγιών για εγκατάσταση μικρών μονάδων αφαλάτωσης σε ξενοδοχειακές μονάδες. Σε εξέλιξη είναι και οι μελέτες για νέες μόνιμες μονάδες αφαλάτωσης στην ανατολική Λεμεσό και στην ελεύθερη Αμμόχωστο, αλλά και για αρδευτικά έργα στη Δυτική Λευκωσία.
Σε παρέμβασή του στη συνεδρίαση, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Πάζαρος, επεσήμανε ότι καθυστέρησε η λήψη μέτρων, καθώς από το 2022 φαινόταν ότι θα ήταν άνυδροι οι χειμώνες, όπως είπε. «Λόγω της μειωμένης παραγωγής οι τιμές των ντόπιων γεωργικών προϊόντων θα εκτοξευτούν, συνεπώς την καθυστέρηση στην λήψη μέτρων θα την πληρώσουν οι πολίτες και οι παραγωγοί μας», ανέφερε σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση. Επανέλαβε, δε, εισήγηση του ΔΗΣΥ «για ολιστική λύση, για την ανάγκη να καταρτιστεί ένα πλάνο ολοκληρωμένο για αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων που μαστίζουν τον πρωτογενή τομέα».
Στο πλαίσιο της συζήτησης κατά τη συνεδρίαση, ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, επεσήμανε, ότι πολλές κοινότητες δεν έχουν πρόσβαση σε νερό από αφαλατώσεις, πράγμα που επιβεβαίωσε η Υπουργός, απαντώντας ότι ανέκαθεν κάποιες κοινότητες καλύπτονταν από γεωτρήσεις. «Εξετάζεται ποιες κοινότητες μπορούν να μπουν στο σύστημα των αφαλατώσεων, ενώ έχουν υλοποιηθεί 13 έργα γεωτρήσεων και υπάρχει σχεδιασμός για ακόμα 11 έργα», πρόσθεσε η Υπουργός.
Πάντως, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση, ο κ. Γαβριήλ είπε ότι το Υπουργείο ενημερώνει τους αγρότες να μην προχωρήσουν σε φυτεύσεις φέτος, λέγοντας ότι αυτό «συνιστά παραδοχή αποτυχίας». Είπε ότι το υδατικό έμεινε «στον πάτο των προτεραιοτήτων» και ότι γι’ αυτό σήμερα κάποιοι αγρότες δεν έχουν καθόλου νερό, και ότι η πληρότητα των φραγμάτων βρίσκεται στο ιστορικό χαμηλό του 10%. «Είναι ενδεικτικό ότι από κατάλογο 60 υδατικών έργων που προγραμματίστηκαν πριν 10 χρόνια, υλοποιήθηκαν μέχρι σήμερα μόλις τα 14», πρόσθεσε ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, καταλογίζοντας στους κυβερνώντες “απραξία”.
Δήλωσε, εξάλλου, ότι ο προϋπολογισμός «ακολουθεί την πεπατημένη των τελευταίων χρόνων» και ότι είναι «βαθιά διαχειριστικός» και δεν απαντά στα προβλήματα του αγροτικού κόσμου, ενώ επεσήμανε ότι έγιναν περικοπές αναπτυξιακών δαπανών και παρουσιάστηκαν χαμηλά ποσοστά υλοποίησης του αναπτυξιακού προϋπολογισμού.
Τη δυσαρέσκειά του εξέφρασε και ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρίστος Ορφανίδης, επισημαίνοντας ότι, παρά τις προσπάθειες, υπάρχουν σοβαρά κενά. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο γεγονός ότι βρίσκεται ακόμα σε στάδιο μελέτης ο αγωγός Χοιροκοιτίας-Τερσεφάνου, γεγονός που θα καθυστερήσει την παροχή κατά 3-4 χρόνια, όπως είπε. Υπογράμμισε, δε, ότι ενώ υπήρχαν ήδη από το 2006 προειδοποιήσεις για το υδατικό, βρισκόμαστε ακόμα στο στάδιο εκπόνησης μελετών.
Στις ελλείψεις σε άρδευση και ύδρευση αναφέρθηκε και ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, επισημαίνοντας την πολυετή εκκρεμότητα για το δίκτυο στο φράγμα Σολέας. Σημείωσε, εξάλλου, ότι το φράγμα Σολέας έχει νερό, όμως λόγω παλιών οφειλών δεν μπορεί να διατεθεί το νερό στους αγρότες για άρδευση. Στο πλαίσιο αυτό, διατύπωσε την εισήγηση για ιδιοκτήτες χωραφιών που έχουν μετρητή και είναι έτοιμοι να εξοφλήσουν το χρέος τους να ανοιχτεί το νερό προς άρδευση. Ζήτησε, επίσης, επίσπευση των διαδικασιών για αλλαγή του δικτύου στο φράγμα Ξυλιάτου, από το οποίο υπάρχουν απώλειες 40%, όπως είπε. Επεσήμανε, τέλος, ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα για την ύδρευση Βυζακιάς, Ποταμίου, Νηκηταρίου, Κουτραφά και Αγίου Γεωργίου, όπου χρειάζεται να μεταφέρεται νερό ακόμα και με βυτία.
Νέοι ανάδοχοι ΟΕΔΑ και σταδιακή εφαρμογή «Πληρώνω όσο Πετώ» το 2026
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Υπουργός στα έργα του 2026 που αφορούν στη διαχείριση αποβλήτων, παρουσιάζοντας, μεταξύ άλλων, την επέκταση του δικτύου πράσινων σημείων, τη δημιουργία 20 μικρών πράσινων σημείων σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, την εγκατάσταση 23 καταστημάτων επαναχρησιμοποίησης προϊόντων στα πράσινα σημεία, τη σταδιακή εφαρμογή του ‘πληρώνω όσο πετώ’ και την αναβάθμιση των δύο μονάδων Ολοκληρωμένων Εγκαταστάσεων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕΔΑ). Επίσης, είπε ότι αναμένεται να υπογραφεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 η μελέτης βιωσιμότητας για τη διαχείριση αποβλήτων μέσα από ένα ολοκληρωμένο δίκτυο υποδομών.
Η μελέτη αυτή, είπε η κ. Παναγιώτου, θα ορίσει τη μορφή της πλήρους αναβάθμισης των υφιστάμενων ΟΕΔΑ. Σημείωσε, εξάλλου, ότι εντός του 2026 θα υπάρξουν και νέοι ανάδοχοι για το ενδιάμεσο στάδιο αναβάθμισης των υφιστάμενων υποδομών των ΟΕΔΑ. Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Ανδρέα Πασιουρτίδη, για τη μονάδα στην Κόσιη, η Υπουργός είπε ότι ο ορίζοντας για την πλήρη ολοκλήρωση των έργων είναι το 2029.
Αναφορικά με την εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ» (ΠΟΠ), είπε ότι θα αρχίσει πρώτα για μεγάλους παραγωγούς και επιχειρήσεις και σταδιακά θα επεκταθεί στα νοικοκυριά. Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Πρόδρομος Αλαμπρίτης, επεσήμανε ότι «είναι αναγκαίο, το συντομότερο δυνατόν, να προχωρήσουμε από τη θεωρία στην πράξη, εφαρμόζοντας καθολικά σε όλη την Κύπρο το σύστημα πληρωμής ‘πληρώνω όσο πετώ’ και αναβαθμίζοντας τις υποδομές στους ΟΕΔΑ».
Επιφυλάξεις για τον σχεδιασμό της διαχείρισης στερεών αποβλήτων από οικοδομές, οργανικών αποβλήτων, αλλά και λυμάτων, εξέφρασε με παρέμβασή του ο Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, σημειώνοντας ενδεικτικά ότι στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων στο Βατί προέκυψαν βλάβες, με αποτέλεσμα τα λύματα να καταλήγουν στον υδατοφράκτη Πολεμιδιών. Επεσήμανε, ακόμα, ότι υπάρχουν προβλήματα στο θέμα της ανακύκλωσης και ότι απαιτούνται παρεμβάσεις από πλευράς του Υπουργείου.
Ενστάσεις και ανησυχίες Βουλευτών για μεταφορά μέσων πυρόσβεσης στο Υπ. Εσωτερικών
Ενστάσεις και ανησυχίες εξέφρασαν Βουλευτές του ΔΗΣΥ, του ΑΚΕΛ και του ΔΗΚΟ για τη μεταφορά υπηρεσιών πυρόσβεσης από το Τμήμα Δασών στο Υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο τη δημιουργία κεντρικού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων.
«Στον ΔΗΣΥ μας απασχολεί έντονα και η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου», ανέφερε ο Βουλευτής, Χαράλαμπος Πάζαρος, προσθέτοντας ότι «θα πρέπει ν’ επανεξεταστεί η απόφαση που λήφθηκε, αφού κινδυνεύει να γκρεμιστεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών». Τη διαφωνία του με την εξέλιξη αυτή εξέφρασε και ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρίστος Ορφανίδης, ενώ οι Βουλευτές του ΑΚΕΛ ρώτησαν κατά πόσον υπήρξε κάποια μελέτη που να δικαιολογεί την απόφαση αυτή.
Η Υπουργός ανέφερε, στο πλαίσιο της συζήτησης στην Επιτροπή, ότι είναι ορθή η απόφαση για μετακίνηση της μονάδας πυρόσβεσης, με σκοπό την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και διαβεβαίωσε ότι υπάρχει ομάδα που ήδη εργάζεται για την ομαλή μετάβαση της υπηρεσίας αυτής στο Υπουργείο Εσωτερικών. Απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Βαλεντίνου Φακοντή, διαβεβαίωσε ότι αξιοποιούνται σύγχρονα μέσα στο Τμήμα Δασών για την αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης δασικών πυρκαγιών, με αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
Η Υπουργός αναφέρθηκε και στην υλοποίηση έργων για το Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακάμα, κατόπιν επαναξιολόγησής τους. «Στόχος μας παραμένει η ορθολογική και βιώσιμη ανάπτυξη του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα, με τρόπο που να συνδυάζει την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, με την ανάδειξη της περιοχής και την ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων», είπε. Ορίζοντας για την ολοκλήρωση του έργου, ανέφερε, είναι το τέλος του 2027. Προσφέρθηκε, δε, να παρουσιάσει αναλυτικά τον σχεδιασμό για τα έργα που θα προχωρήσουν το 2026 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακάμα, σε συνεδρίαση της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής.
Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής, η Υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ολοκλήρωση εκκρεμοτήτων με διατάγματα Natura 2000, στη συνέχιση των μέτρων για το θέμα των κατολισθήσεων σε Πισσούρι και άλλες περιοχές, στην εκπόνηση χαρτών κατάκλισης για ένταξη στο «Tsunami Ready», στην έναρξη μικροζωνικής μελέτης στην Πόλη Χρυσοχούς, στην ενίσχυση ελέγχων σε μεταλλεία, λατομεία, αποθήκες εκρηκτικών και στην αυστηροποίηση ποινών για παράνομη χρήση πυροτεχνημάτων, στο σχέδιο 5,2 εκατομμυρίων ευρώ για αξιοποίηση εγκαταλελειμμένης γεωργικής γης, στην εκπαίδευση επαγγελματιών αγροτών με κονδύλι €700.000, στο σχέδιο €1,5 εκατομμυρίου για αύξηση παραγωγικότητας και μείωση εποχικότητας αιγοπροβάτων κ.α.
Σε δηλώσεις του ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, έκανε λόγο για προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι αγρότες, λόγω γραφειοκρατίας, αυξημένου κόστους, περιοριστικών κριτηρίων και αθέμιτου ανταγωνισμού με προϊόντα που, όπως είπε, φτάνουν από την Τουρκία μέσω της πράσινης γραμμής, κατά παράβαση του ευρωπαϊκού κανονισμού. Η Υπουργός διαβεβαίωσε ότι γίνονται οι απαραίτητοι έλεγχοι για εντοπισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού και ο κ. Ιωάννου ζήτησε να κατατεθούν γραπτώς στοιχεία για τους ελέγχους που διενεργήθηκαν το 2024-2025.
Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ
Τέλος, η Υπουργός είπε ότι το Υπουργείο ετοιμάζεται για την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ , σημειώνοντας ότι κατά την περίοδο του πρώτου εξαμήνου θα συνεδριάσει 10 φορές το αρμόδιο Συμβούλιο και σημείωσε ότι είναι στη διάθεση της Βουλής για ενημέρωση έπειτα από κάθε συνεδρίαση.
«Η Προεδρία θα δώσει προτεραιότητα στην ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, της υγείας των ζώων και την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης. Επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του νερού, την προώθηση της κυκλικής οικονομίας, την κλιματική ουδετερότητα και την απλούστευση των περιβαλλοντικών διαδικασιών. Δίνεται έμφαση στη βιώσιμη γεωργία, στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές, στην προστασία της βιοποικιλότητας και στην προώθηση της Ενιαίας Υγείας», κατέληξε η κ. Παναγιώτου.
- Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας
Προειδοποιήσεις Γενικού Εισαγγελέα στη Βουλή για μεταρρύθμιση Νομικής Υπηρεσίας
Έκκληση στους βουλευτές να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί στις αποφάσεις τους σε σχέση με το «πολύ σοβαρό θέμα των κυβερνητικών νομοσχεδίων» για μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας, απηύθυνε τη Δευτέρα ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης, ενώ προειδοποίησε για καταστροφικές συνέπειες αν οι νόμοι που ψηφιστούν κριθούν αντισυνταγματικοί.
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης του προϋπολογισμού της Νομικής Υπηρεσίας για το έτος 2026 στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών.
Ο Γενικός Εισαγγελέας επανέλαβε ότι διατηρεί σοβαρές συνταγματικές επιφυλάξεις για τα νομοσχέδια, προσθέτοντας ότι υπέγραψε την αιτιολογική έκθεση σημειώνοντας την επιφύλαξή του γραπτώς και για να μην δημιουργήσει «πρωτοφανές κώλυμα στη βούληση της εκτελεστικής εξουσίας».
Παράλληλα εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για το ενδεχόμενο να κριθεί ο νόμος αντισυνταγματικός μετά που θα έχει στηθεί η όλη δομή της Νομικής Υπηρεσίας, αναφέροντας ότι αυτό «θα ήταν καταστροφικό».
Την ίδια ώρα αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να αναφέρει το νόμο μετά την ψήφισή του για να δοκιμάσει τη συνταγματικότητά του στο δικαστήριο, όπως είχε αναφέρει ο Υπουργός Δικαιοσύνης. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είπε ότι δεν θα είναι ο ίδιος ο δικηγόρος του ΠτΔ στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, αλλά πιθανόν να εξασφαλίσει νομική συμβουλή με δικό του δικηγόρο. Ωστόσο εξέφρασε την άποψη ότι ο Πρόεδρος τελικά δεν θα το πράξει, ενώ προέβη και στην εκτίμηση ότι ακόμα κι αν το πράξει θα είναι δύσκολo να πέσουν τα νομοσχέδια στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο όταν υπάρχει σύμφωνη γνώμη εκτελεστικής εξουσίας και Βουλής.
Ο Γενικός Εισαγγελέας τόνισε ότι οι σχετικές αλλαγές «είναι ενδεχομένως οι μεγαλύτερες από καταβολής της Κυπριακής Δημοκρατίας». Όπως σημείωσε, η μεταρρύθμιση αυτή προϋποθέτει την τροποποίηση σημαντικών άρθρων του Συντάγματος, καθώς μεταβάλλει τόσο τη συνταγματική δομή όσο και τη λειτουργία του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης.
«Καλώ όλους να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί στις αποφάσεις τους», ανέφερε.
Παράλληλα είπε ότι έγιναν περαιτέρω διαβουλεύσεις στο θέμα του ανέλεγκτου των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα και με το Ανώτατο Δικαστήριο. Ως αποτέλεσμα, είπε έχει ετοιμαστεί νομοσχέδιο που βρίσκεται υπό νομοτεχνικό έλεγχο και είπε ότι υπολογίζει σύντομα να ολοκληρωθεί.
Αναφέρθηκε επίσης στην πρόταση νόμου της βουλευτή του ΔΗΚΟ Χριστιάνας Ερωτοκρίτου με έμφαση στο ανέλεγκτο χαρακτηρίζοντάς την ενδιαφέρουσα. Ανέφερε ότι η πρόταση επιλύει το 90% των συνταγματικών προβλημάτων αφού εγκαταλείπει τον διαχωρισμό, ωστόσο εξέφρασε επιφυλάξεις για το θέμα του ελέγχου και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να υποκατασταθούν τα δικαστήρια.
Εξετάζεται θέμα αναλογικότητας στην απαίτηση επιστροφής των κονδυλίων για το Βασιλικό
Αναφερόμενος στο αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για επιστροφή των κονδυλίων που δόθηκαν για το έργο του Βασιλικού, είπε ότι η Νομική Υπηρεσία συμμετείχε ενεργά στον χειρισμό της απάντησης προς τις ευρωπαϊκές αρχές.
Ανέφερε ότι βρίσκονται στο στάδιο λήψης των τελικών αποφάσεων και θεωρούν ότι ενδεχομένως να υπάρχει θέμα αναλογικότητας· ότι ίσως δεν θα έπρεπε να ζητηθεί ολόκληρο το ποσό πίσω ή και καθόλου. Σημείωσε ότι σύντομα θα ληφθούν αποφάσεις.
Παράλληλα είπε ότι η διερεύνηση της υπόθεσης έχει περάσει υπό τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, γεγονός που δεν επιτρέπει στη Νομική Υπηρεσία να προβεί σε οποιαδήποτε διερεύνηση.
Ανέφερε ακόμα ότι η Νομική Υπηρεσία είναι μόνο δικηγόρος του Υπουργείου Ενέργειας αλλά οντότητες όπως η ΔΕΦΑ και η ΕΤΥΦΑ έχουν δικούς τους δικηγόρους και η Νομική Υπηρεσία δεν έχει λόγο σε θέματα διαχείρισης των συμβολαίων της ΔΕΦΑ και της ΕΤΥΦΑ.
Για το θέμα του αγωγού GSI είπε ότι εμπλέκονται στις συζητήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον ΑΔΜΗΕ και την Ελληνική Δημοκρατία αλλά έχουν και τους δικούς τους δικηγόρους οι διαφορετικές νομικές οντότητες. Πρόσθεσε ότι και πάλι δεν εμπλέκονται στη διερεύνηση διαφόρων θεμάτων από τη στιγμή που τα διερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Προϋπολογισμός 31 εκατ. ευρώ για το 2026
Από οικονομικής πλευράς, ο προϋπολογισμός της Νομικής Υπηρεσίας για το 2026 ανέρχεται σε 31 εκατομμύρια ευρώ και καλύπτει τις ανάγκες τόσο της ίδιας της Υπηρεσίας όσο και του Γραφείου Επιτρόπου Νομοθεσίας και της Ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας.
Η απορρόφηση κονδυλίων για το 2025 εκτιμάται στο 95%, έναντι 90% το 2024 όπως είπε ο κ. Σαββίδης.
Η Νομική Υπηρεσία, αποτελούμενη από 12 τομείς δικαίου, επιδεικνύει, σύμφωνα με τον Γενικό Εισαγγελέα, πολυσχιδές έργο που εκτείνεται από γνωματεύσεις και νομοτεχνικό έλεγχο μέχρι χειρισμό πολύπλοκων ποινικών και διεθνών υποθέσεων.
Πρόοδος σε θέματα διαφθοράς
Στο μέτωπο της διαφθοράς, ο κ. Σαββίδης στάθηκε ιδιαίτερα στη λειτουργία της Ομάδας Συντονισμού Διερεύνησης Υποθέσεων Διαφθοράς, η οποία δημιουργήθηκε το 2023 και συντονίζει τη διαχείριση σοβαρών υποθέσεων. Επικαλέστηκε την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου (2025), που αναγνώρισε τη βελτίωση των ερευνών διαφθοράς.
Το 2024, όπως είπε, καταγράφηκαν πέντε καταδίκες για αδικήματα διαφθοράς, δεκατέσσερις υποθέσεις στον χώρο του αθλητισμού και μία υπόθεση διερευνήθηκε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Το 2025 κινήθηκαν έξι νέες έρευνες, με σημαντικό αριθμό υποθέσεων να αφορά τοπικές αρχές και χαμηλόβαθμα επίπεδα δημόσιας διοίκησης.
Σε σχέση με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, 26 φυσικά και νομικά πρόσωπα βρίσκονται υπό δίωξη για διαφθορά, ενώ άλλες έρευνες παραμένουν σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του Γενικού Εισαγγελέα η ΜΟ.Κ.Α.Σ. σημείωσε αύξηση 62% στα μέτρα ανάκτησης παράνομων εσόδων το 2024, με συνολικές δεσμεύσεις άνω των 8 εκατ. ευρώ.
Είπε ότι τη Νομική Υπηρεσία ανησυχεί ιδιαίτερα το θέμα της διαφθοράς και εργάζονται για τον καλύτερο συντονισμό και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποθέσεων. Σημείωσε πως πρόσφατα η Κυβέρνηση ενέκρινε αύξηση των ωφελημάτων των δημόσιων κατηγόρων.
Ο κ. Σαββίδης σημείωσε ότι η διαφθορά δεν αποτελεί κυπριακό φαινόμενο, αλλά υπάρχει σε πολλές χώρες.
Τόνισε επίσης ότι η σημερινή εξαιρετική συνεργασία με τον Γενικό Ελεγκτή συμβάλλει σημαντικά στην επίλυση προβλημάτων κάτι που στο παρελθόν δεν γινόταν.
Παράλληλα, αναγνώρισε πως, αν και η Αστυνομία διαθέτει ικανά και αξιόπιστα στελέχη, υπάρχουν ακόμη κενά στη διερεύνηση του οικονομικού εγκλήματος.
Ο Γενικός Εισαγγελέας χαιρέτισε την πρόσληψη εγκεκριμένων λογιστών στην Αστυνομία και την εκπαίδευση που πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή των Ηνωμένων Πολιτειών, επισημαίνοντας ότι όλα αυτά θα βοηθήσουν.
«Αν αναλογιστούμε πόσα επώνυμα πρόσωπα έχουν οδηγηθεί στα δικαστήρια στην Κύπρο, είναι άδικο να λέγεται ότι δεν υπάρχουν συνέπειες», ανέφερε.
Εκσυγχρονισμός της Νομικής Υπηρεσίας
Παράλληλα αναφέρθηκε στον εκσυγχρονισμό της Νομικής Υπηρεσίας μέσω της ψηφιοποίησης, με πλήρη λειτουργία των συστημάτων e-Law, e-OASIS και KELIO. Περισσότεροι από 85 χιλιάδες φάκελοι και 7 εκατομμύρια εικόνες έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί, όπως είπε, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο της Υπηρεσίας.
Στο πεδίο της στελέχωσης, το 2025 πληρώθηκαν 7 κενές θέσεις Ανώτερων Δικηγόρων της Δημοκρατίας, ενώ από το 2020 έχουν καλυφθεί συνολικά 135 οργανικές θέσεις.
Είπε επίσης ότι προσπάθησαν να καλλιεργήσουν στην ΝΥ την κουλτούρα αντίδρασης σε πάμπολα νομικά θέματα με όσο το δυνατό πιο γρήγορο και αποτελεσματικό τρόπο. Είπε επίσης ότι η αναδιάρθρωση που έγινε στα διάφορα τμήματα έχει βοηθήσει να υπάρχει μια δομή και ιεραρχία από έμπειρους και εξειδικευμένους λειτουργούς, ενώ βελτιώθηκε και η συνεργασία μεταξύ των τμημάτων.
Παράλληλα σημείωσε ότι η νομική ύλη έχει αυξηθεί σημαντικά με πολλά εξειδικευμένα θέματα και χρειάζεται πολύ περισσότερο προσωπικό πλέον και ζήτησε να υπάρξει πρόνοια για περισσότερο προσωπικό στο μέλλον. Είπε ακόμα ότι η ΝΥ χρησιμοποιεί και δικηγόρους ορισμένου χρόνου κάτι που είναι η ιδανική λύση αλλά πρέπει να καλυφθούν ορισμένες ανάγκες.
Σημείωσε επίσης το ρόλο της ακαδημίας της Νομικής Υπηρεσίας αναφέροντας ότι παρήγαγε τεράστιο έργο και έχει βοηθήσει με την παροχή εξειδικευμένης γνώσης.
Την ίδια ώρα σημείωσε ότι η Νομική Υπηρεσία προετοιμάζεται για ενεργό ρόλο κατά την επερχόμενη Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. το 2026, με συμμετοχή και προεδρία σε 15 Ομάδες Εργασίας.
Ο Γενικός Εισαγγελέας αναφέρθηκε επίσης στο χρόνιο ζήτημα στέγασης της Νομικής Υπηρεσίας, σημειώνοντας ότι, παρά τη περίληψη στον προϋπολογισμό 150 χιλιάδων ευρώ για την επαναπροκήρυξη διαγωνισμού μετά από την αιφνίδια ακύρωσή του το 2023, η εκτελεστική εξουσία επιβάλλεται να δώσει προτεραιότητα στην υλοποίηση του έργου αφού το κτήριο στο οποίο στεγάζονται τα κεντρικά γραφεία της Υπηρεσίας δεν έχει άλλο προσδόκιμο.
Τοποθετήσεις βουλευτών
Τοποθετούμενη εντός της Επιτροπής η Πρόεδρος της Επιτροπής, βουλευτής του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου ζήτησε τη γνώμη του Γενικού Εισαγγελέα για την πρόταση νόμου που κατέθεσε για τη μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας, αναφέροντας ότι επί σκοπού αφήνει την δικαστική εξουσίας εκτός του θέματος της εξέτασης του ανέλεγκτου και θεσμοθετεί την Επιτροπή που αποτελείται από μέλη της Νομικής Υπηρεσίας για ανασκόπηση (review) της διαδικασίας.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ και Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Νίκος Τορναρίτης, σημείωσε ότι η Επιτροπή Νομικών διατηρεί διαχρονικά μια πολύ καλή και παραγωγική συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία.
Εξέφρασε επίσης την άποψη ότι το πρώτο επίπεδο μεταρρύθμισης της Νομικής Υπηρεσίας πρέπει να εστιάζεται στην αιτιολόγηση των αποφάσεων – στο λεγόμενο ανέλεγκτο-, κάτι που προηγείται του όποιου διαχωρισμού των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα.
Παράλληλα ζήτησε να παταχθεί κάθε φαινόμενο διαφθοράς.
«Όπου υπάρχει διαφθορά, πρέπει να την πνίξετε στη ρίζα της, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κομματικές ταυτότητες ή οποιεσδήποτε άλλες σκοπιμότητες», είπε.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Χάρης Γεωργιάδης έθεσε στον Γενικό Εισαγγελέα ερώτημα σχετικά με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανάκτηση της κρατικής ενίσχυσης που αφορά το Βασιλικό και κατά πόσο θα αμφισβητηθεί από την Νομική Υπηρεσία η απόφαση της Κομισιόν.
Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου ρώτησε σχετικά με πιθανή έρευνα για την εταιρεία GSI, μετεξέλιξη της EuroAsia Interconnector και ζητήματα διαφθοράς που ενδέχεται να τη συνδέουν με δημόσιες συμβάσεις ή έργα.
Στην τοποθέτησή του ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης, διερωτήθηκε ποια θα είναι η στάση και η αντίδραση του Γενικού Εισαγγελέα σε περίπτωση που η Βουλή προχωρήσει και ψηφίσει τη μεταρρύθμιση που αφορά τη λειτουργία και τη δομή της Νομικής Υπηρεσίας.
Παράλληλα, ζήτησε να υπάρξει αρχείο με στατιστικά στοιχεία για το πόσες υποθέσεις αναστέλλονται ή χάνονται λόγω ελλιπούς διερεύνησης, προκειμένου, όπως είπε, να υπάρχει μια αντικειμενική εικόνα της αποτελεσματικότητας του συστήματος και των ανακριτικών αρχών.
Διερωτήθηκε επίσης για την αποτελεσματικότητα της απασχόλησης δικηγόρων ορισμένου χρόνου στη ΝΥ.
Η βουλευτής Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου ανέφερε ότι η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση δεν μπορεί να αγνοεί ότι υπάρχει βαθιά κρίσης εμπιστοσύνης στο κράτος δικαίου της Κύπρου και ότι οι όποιες συζητήσεις για ενίσχυση του προϋπολογισμού και μεταρρύθμισης πρέπει να αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη του κόσμους στο κράτος δικαίου στην Κύπρου.
Παράλληλα είπε στον Γενικό Εισαγγελέα ότι για την υπόθεση κατά διαδηλωτών η Νομική Υπηρεσία δεν δίνει το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας στον δικαστή που το έχει ζητήσει.
- Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου
Αναβαθμίζεται η δομή σε επαγγελματική με μηδενικό κόστος λέει η Έφορος Εσωτερικού Ελέγχου
Σε αναβάθμιση της οργανωτικής δομής της σε επαγγελματική, από επιστημονική, με μηδενικό δημοσιονομικό κόστος, ύστερα από σχετική έγκριση από τον Υπουργό Οικονομικών τον Οκτώβριο του 2025, προχωρεί η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, όπως ανέφερε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, η Έφορος Εσωτερικού Ελέγχου Άννα Ζαβού-Χριστοφόρου.
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου για το 2026, ο οποίος προβλέπει συνολικές δαπάνες €2.946.197, εκ των οποίων €2.537.977 αφορούν δαπάνες προσωπικού, η κ. Χριστοφόρου είπε ότι «στόχος της αναβάθμισης είναι η ενίσχυση της λειτουργικότητας, της εξειδίκευσης και της αποτελεσματικότητας της Υπηρεσίας, καθώς και η περαιτέρω ενδυνάμωση του ρόλου της στην ανάπτυξη και εμπέδωση ενός σταθερού και αποτελεσματικού Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, που θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά της πρόληψης μέσω της ορθής διαχείρισης κινδύνων».
Αναφέροντας ότι «η αναβάθμιση αυτή έχει μηδενικό δημοσιονομικό κόστος», η Έφορος είπε ότι οι σχετικές ρυθμίσεις που αφορούν τη μετάβαση της Υπηρεσίας στην επαγγελματική δομή προβλέπεται να περιληφθούν από το Υπουργείο Οικονομικών στις τροποποιήσεις του Προϋπολογισμού 2026, οι οποίες θα υποβληθούν σε πρώτη φάση στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση και στη συνέχεια στη Βουλή των Αντιπροσώπων, πριν από τη ψήφιση του Προϋπολογισμού.
Σημείωσε ότι μέχρι και το 2025 και όπως αποτυπώνεται και στο πρώτο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2026, οι οργανικές θέσεις της Υπηρεσίας ανήκαν στην επιστημονική δομή θέσεων και ανέρχονταν συνολικά σε σαράντα (40).
Σύμφωνα με την Έφορο, οι βασικοί πυλώνες στους οποίους στηρίχθηκε το αίτημα για αναβάθμιση συμπεριέλαβαν την σύγκριση προσωπικού της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου με άλλα Τμήματα και Υπηρεσίες του Δημοσίων (που παρόλο που κατέχει τα ίδια προσόντα με αυτά των υπαλλήλων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, του Γενικού Λογιστηρίου, του Τμήματος Φορολογίας κτλ, εντούτοις είναι τοποθετημένο σε χαμηλότερες κλίμακες με μειωμένες προοπτικές ανέλιξης), τον αναβαθμισμένο ρόλο και αρμοδιότητες της Υπηρεσίας (για την εκπλήρωση του/ων οποίου/ων απαιτείται εξειδίκευση και επαγγελματικό προσωπικό) και την ενίσχυση και ενδυνάμωση των Συστημάτων Διαχείρισης και Ελέγχου (μέσω της εμπλοκής επαγγελματιών στον έλεγχο).
Σε παρατήρηση ότι θα έπρεπε να υπάρχει προσωπικό της υπηρεσίας σε κάθε Υπουργείο για να ελέγχει και να λογοδοτεί στην Έφορο, γιατί διαφορετικά δεν θα μπορεί η Υπηρεσία να κάνει την δουλειά της, η κ. Χριστοφόρου είπε ότι «δεν μπορούσαμε (μέχρι τώρα) να έχουμε 15 άτομα ελεγκτές για να μπουν σε κάθε Υπουργείο» για να ελέγχουν και πρόσθεσε ότι από τα 36 άτομα το 50% είναι στα ευρωπαϊκά προγράμματα, ενώ τρία άτομα είναι στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και τους υπόλοιπους 5 – 6 «προσπαθούμε να τους βάλουμε στις μονάδες για να έχουμε πολλαπλάσιο αποτέλεσμα».
«Τώρα με την αναβάθμιση ελπίζουμε να καταφέρουμε να στελεχωθούμε και να τοποθετήσουμε ένα άτομο σε κάθε Υπουργείο», υπογράμμισε.
Σε σχέση με την διεύρυνση των καθηκόντων της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου, η κ. Χριστοφόρου είπε ότι η Υπηρεσία δεν έχει πρόβλημα να προβαίνει σε έλεγχο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα φθάνει να διαθέτει τους αναγκαίους πόρους για να το πράξει.
Αναφορικά με το ποσό των προϋπολογισθεισών δαπανών, η Έφορος Εσωτερικού Ελέγχου είπε ότι είναι χαμηλότερο από το ανώτατο όριο δαπανών που καθορίστηκε για την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου (€3.129.567) κατά περίπου 5,86% (€183.270).
Περαιτέρω, σε σχέση με τη χρηματοδότηση των δαπανών της Υπηρεσίας, η Έφορος ανέφερε ότι η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, ως Αρχή Ελέγχου για τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα στην Κύπρο, χρηματοδοτείται μέσω Τεχνικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόσθεσε ότι η εν λόγω χρηματοδότηση καλύπτει σημαντικό μέρος των προϋπολογιζόμενων δαπανών της Υπηρεσίας που αφορούν Μισθούς, Ενοίκια, Συμμετοχές σε Σεμινάρια και Συνέδρια, Αγορά Ελεγκτικών Υπηρεσιών από τον Ιδιωτικό Τομέα, καθώς και Αγορά Μηχανογραφικού Εξοπλισμού.
Η κ. Χριστοφόρου είπε ακόμη ότι στο πλαίσιο της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2021 – 2027, το συνολικό ύψος της Τεχνικής Βοήθειας ανέρχεται σε περίπου €6.900.000 για περίοδο 108 μηνών (1/1/2021-31/12/2029), ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου €767.000 ετησίως.
Αναφορικά με τη μείωση των συνολικών προϋπολογιζόμενων δαπανών το 2026, σε σχέση με το 2025 κατά 5,21% (€161.952), η κ. Χριστοφόρου είπε ότι αυτό οφείλεται κυρίως στη μείωση των δαπανών σχετιζόμενων με την Αγορά Υπηρεσιών για ελέγχους συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, κατά €200.000.
Σημείωσε ότι η μείωση αυτή οφείλεται στη μεταφορά των συγκεκριμένων δαπανών στους προϋπολογισμούς της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης (€165.000) και της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Ταμείων του Υπουργείου Εσωτερικών (€35.000).
Ανέφερε επίσης ότι οι υπόλοιπες €10.000 που παραμένουν στην Αγορά Υπηρεσιών, σχετίζονται με τη διενέργεια εξειδικευμένου ελέγχου βασισμένου στο Cybersecurity Maturity Model της Αρχής Ψηφιακής Ασφάλειας, που θα πρέπει να διεξαχθεί στην Υπηρεσία ως Κρίσιμη Υποδομή του Κράτους.
Επίσης, οφείλεται στην αύξηση της δαπάνης για ενοίκια κατά περίπου €32.000, λόγω αναπροσαρμογής του ενοικιαστηρίου που τέθηκε σε ισχύ από 1/9/2024.
Τέλος, ανέφερε σε σχέση με την πιο πάνω αύξηση, ότι υποβλήθηκε αίτημα για πρόσθετες πιστώσεις στον Προϋπολογισμό 2025, μέσω επιστολής της Εφόρου Εσωτερικού Ελέγχου ημερομηνίας 18 Σεπτεμβρίου 2025 προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών.
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Αντρέας Καυκαλιάς είπε ότι «η Έφορος Εσωτερικού Ελέγχου έκανε λόγο στην Επιτροπή για αδυναμία σωστής διαχείρισης κινδύνων, για μη σωστό σύστημα εσωτερικών ελέγχων εντός των Υπουργείων».
Ανέφερε ότι σε σχετική ερώτηση που υπέβαλε «για το ποια ήταν η θέση της Υπηρεσίας στις αποφάσεις που λήφθηκαν για το έργο του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό, η απάντηση που πήραμε ήταν ότι λόγω των πιο πάνω αδυναμιών στις οποίες αναφέρθηκα και της υποστελέχωσης της υπηρεσίας, δεν είχε εμπλακεί η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου στο θέμα».
«Την ίδια ώρα τα ίδια ακούσαμε και για τους ελέγχους σε σχέση με τον βαθμό συμμόρφωσης των κρατικών υπηρεσιών αναφορικά με τα μέτρα ασφαλείας που καθορίζονται από την αρχή Ψηφιακής Ασφάλειας για κρίσιμες υποδομές του δημοσίου», πρόσθεσε.
Είπε ότι η απάντηση ήταν ότι «δεν έγιναν οι έλεγχοι που έπρεπε να γίνουν» και πρόσθεσε πως «αυτά συμβαίνουν την ώρα που ο Υπουργός Οικονομικών συμπεριλαμβάνει στους κυριότερους κινδύνους για την οικονομία της χώρας την ενδεχόμενη επιβολή προστίμων, λόγω μη συμμόρφωσης με το κοινοτικό κεκτημένο – ήταν συγκεκριμένη αναφορά και για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων».
Ο κ. Καυκαλιάς είπε ότι «μέσα στους λόγους και στα μεγάλα προβλήματα και κινδύνους για την οικονομία, συμπεριλαμβάνεται γενικότερα και η πορεία μεγάλων έργων, όπως είναι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης».
Συμπερασματικά, όπως είπε ο κ. Καυκαλιάς, «διαπιστώνουμε ότι η μη στήριξη και η μη αποτελεσματική λειτουργία της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου, ως αποτέλεσμα της μη στήριξης από την Κυβέρνηση, στοιχίζει πάρα πολύ για τον φορολογούμενο πολίτη».
Επιπλέον, η Επιτροπή εξέτασε τα ακόλουθα σχέδια νόμου:
Η Επιτροπή εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σκοπός του οποίου είναι η μεταφορά της αρμοδιότητας εποπτείας της εφαρμογής της νομοθεσίας από το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού του Υπουργείου Οικονομικών στο Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής.
Η Επιτροπή εξέτασε τροπολογίες Βουλευτών για το πιο πάνω νομοσχέδιο σκοπός του οποίου είναι η θέσπιση νομοθεσίας για ρύθμιση της δυνατότητας απασχόλησης των υπαλλήλων και εργοδοτουμένων στη δημόσια υπηρεσία με τηλεργασία.
Τέλος, η Επιτροπή εξέτασε αποδεσμεύσεις κονδυλιών προς το Υπουργείο Οικονομικών.
Nomoplatform-ΚΥΠΕ
