Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας στις 07/11/2025, συζήτησε τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2026:
Η Επιτροπή εξέτασε και συζήτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σκοπός του οποίου είναι ο η συζήτηση του Προϋπολογισμού του Κράτους για το έτος 2026. Πιο συγκεκριμένα η Επιτροπή εξέτασε τα περί Προϋπολογισμού για τα πιο κάτω:
- Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας
Αυξημένος κατά 4% ο προϋπολογισμός του Υπ. Παιδείας, συζητήθηκε στη Βουλή
Αυξημένος κατά 4% είναι ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας για το 2026, ενώ ο αναπτυξιακός προϋπολογισμός είναι αυξημένος κατά 11%. Συνολικά, οι τακτικές δαπάνες του προϋπολογισμού ανέρχονται στο 80%, από των οποίων το 84% αφορά το μισθολόγιο, και οι αναπτυξιακές δαπάνες ανέρχονται στο 20%.
Για το νομοσχέδιο για αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, η Yπουργός Αθηνά Μιχαηλίδου είπε ότι αναμένει από τη Βουλή να ακολουθηθούν οι δημοκρατικές διαδικασίες, να συζητηθεί, να γίνουν οι όποιες τροποποιήσεις θεωρηθούν αναγκαίες και να πάει στην Ολομέλεια «για να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας». Σε σχέση με τα κλιματιστικά, ανέφερε ότι μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν εγκατασταθεί σε όλα τα σχολεία.
Τον προϋπολογισμό παρουσίασε σήμερα ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, η Υπουργός Αθηνά Μιχαηλίδου, αναπτύσσοντας τις κύριες δράσεις και τις προτεραιότητες του Υπουργείου.
Σε δηλώσεις της μετά την Επιτροπή, η κ. Μιχαηλίδου είπε πως παρουσίασε σήμερα στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας για το 2026 σε ένα «ιδιαίτερα εποικοδομητικό και δημιουργικό κλίμα».
Όπως είπε, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση προχωρεί σταδιακά και με σχέδιο στη βάση δεδομένων της επιστημονικής τεκμηρίωσης, με όραμα, τεχνογνωσία και πολιτική βούληση, «υλοποιούμε μια ολιστική στρατηγική που αγγίζει όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης συνδέοντας τη γνώση με τις δεξιότητες και με τις αξίες».
«Στόχος μας είναι η ομαλή μετάβαση σε ένα σύγχρονο ανθρωποκεντρικό σχολείο που εξελίσσεται, καλλιεργεί τη δημιουργικότητα και ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών μας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιακής εποχής», σημείωσε η Υπουργός Παιδείας.
Ανέφερε πως ο φετινός προϋπολογισμός είναι αυξημένος κατά 4% συνολικά σε σχέση με το 2025 και ο αναπτυξιακός προϋπολογισμός είναι κατά 11% αυξημένος. «Διατηρεί τη συνέπεια και τη συνέχεια της εκπαιδευτικής μας πολιτικής, εστιάζοντας στην ενίσχυση της ποιότητας της εκπαίδευσης και στη συνεχή βελτίωση του μαθησιακού αποτελέσματος», ανέφερε.
Η κ. Μιχαηλίδου πρόσθεσε πως οι μεγαλύτερες αυξήσεις αποτυπώνουν τις εμφάσεις του Υπουργείου και αφορούν την ειδική εκπαίδευση με νέες δομές στήριξης και αναβαθμισμένες υπηρεσίες παρέμβασης, την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας, την επέκταση και την αναβάθμιση των προαιρετικών ολοήμερων σχολείων, την προσχολική εκπαίδευση, την ψηφιακή μετάβαση των σχολείων με νέα εργαλεία και εκπαιδευτικούς και μαθητές, την ενίσχυση των υποδομών με νέα και ανακαινισμένα σχολικά κτίρια, τον αθλητισμό και τη νεολαία με νέα σχέδια ενίσχυσης ταλέντων και προγραμμάτων συμμετοχής.
«Επεκτείνουμε το 2026 τα παρεμβατικά προγράμματα πρόληψης από την προδημοτική έως και τη μέση εκπαίδευση, ενώ επεκτείνουμε τη χρηματοοικονομική παιδεία στο πρόγραμμα του σχολείου», είπε και πρόσθεσε: «Το 2026 είναι η χρονιά σημαντικών έργων, όπως ενδεικτικά αναφέρω, τη στροφή στις δεξιότητες, πολυεπίπεδα, τις τροποποιήσεις στη νομοθεσία για τον κατάλογο διοριστέων και για την ειδική εκπαίδευση, την εφαρμογή της ηλεκτρονικής διοίκησης στην εκπαίδευση, την πιλοτική εφαρμογή συνεργασίας κοινωνικού λειτουργού σε επιλεγμένα σχολεία με τον εκπαιδευτικό μας ψυχολόγο, την επαναφορά του θεσμού της βδομάδας εργασίας στη Β λυκείου και σειρά άλλων δράσεων».
Η Υπουργός Παιδείας συνέχισε λέγοντας πως ο προϋπολογισμός του Υπουργείου απαιτεί ορθολογική ανακατανομή πόρων, στοχευμένες παρεμβάσεις και συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους.
«Κάθε ευρώ που επενδύεται στην εκπαίδευση πρέπει να παράγει ουσιαστικό κοινωνικό και εκπαιδευτικό αντίκτυπο, να μεταφράζεται σε καλύτερες συνθήκες μάθησης, σε ποιοτικότερο έργο και σε ευκαιρίες για όλα τα παιδιά», επισήμανε.
«Το όραμα μας παραμένει σταθερό για ένα σχολείο που αγκαλιάζει κάθε παιδί ανεξάρτητα από τις δυνατότητες ή τις αφετηρίες του ένα σχολείο που καλλιεργεί δεξιότητες ζωής, ενισχύει τη δημιουργικότητα και προετοιμάζει τους ενεργούς υπεύθυνους πολίτες του αύριο, ένα εκπαιδευτικό σύστημα πιο ανθρωποκεντρικό, πιο συμπεριληπτικό και πιο σύγχρονο, ικανό να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της εποχής και να στηρίζει τη διαρκή πρόοδο της κοινωνίας μας», είπε.
Η κ. Μιχαηλίδου σημείωσε επίσης πως η επένδυση στην εκπαίδευση είναι επένδυση στο μέλλον του τόπου μας, επένδυση στα παιδιά μας, στους νέους μας, στο ανθρώπινο κεφάλαιο που θα οδηγήσει τη χώρα μας σε ανάπτυξη, καινοτομία και κοινωνική συνοχή.
Να συζητηθεί στη Βουλή η νέα αξιολόγηση, να γίνουν οι όποιες τροποποιήσεις και να πάει Ολομέλεια
Απαντώντας σε ερώτηση για το θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών είπε πως από την αρχή εδώ και ένα χρόνο το συζητάμε εδώ και εδώ και 50 χρόνια το αναμένουμε. «Είναι για μας ξεκάθαρο ότι κάναμε τεράστια προσπάθεια με τη στήριξη και της Βουλής βεβαίως για συνεχείς συγκλίσεις από ένα σημείο και μετά νομίζω πως όλοι πρέπει να το δούμε με ειλικρίνεια και ευθύτητα και υπευθυνότητα», ανέφερε.
«Αν κάνουμε άλλες συγκλίσεις ή υποχωρήσεις θα κινδυνεύει και η επιστημονικότητα και η εφαρμογή του σχεδίου αξιολόγησης η πρόκληση είναι συγκεκριμένη: Πάμε πίσω σε ρυθμίσεις της δεκαετίας του 70 ή προχωρούμε μπροστά», σημείωσε.
Η Υπουργός Παιδείας πρόσθεσε πως έχουν βάλει σειρά ασφαλιστικό δικλείδων με την πιο σημαντική να είναι η πενταετία, κατά την οποία μαζί με τους εκπαιδευτικούς επιλύουμε τυχόν προβλήματα, τα διορθώνουμε, ενώ σημείωσε πως κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο.
«Πρέπει όμως να κάνουμε την αρχή, να κάνουμε βήματα μπροστά, αναμένουμε από τη Βουλή να ακολουθηθούν οι δημοκρατικές διαδικασίες, να συζητηθεί, να γίνουν οι όποιες τροποποιήσεις θεωρηθούν αναγκαίες και να πάει στην Ολομέλεια για να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας», είπε.
Πρόσθεσε πως είναι θέμα πια ποιότητας του εκπαιδευτικού συστήματος και δεν αφορά μόνο στην αξιολόγηση των ατόμων, αλλά αφορά στη βελτίωση των συνθηκών διδασκαλίας και μάθησης.
Επιβάλεται πιο ανθρωποκεντρική πολιτική, είπε ο Γ. Κάρουλλας
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Κάρουλλας σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία είπε μεταξύ άλλων πως η πολιτική του Υπουργείου Παιδείας όσον αφορά το εκπαιδευτικό σύστημα, επιβάλλεται να καταστεί πιο ανθρωποκεντρική.
Αν και καταγράφονται συνεχώς αυξήσεις στους διαθέσιμους πόρους, κυρίως σε προσωπικό, διαχρονικά προβλήματα είναι εκεί και σε αβεβαιότητα», είπε και πρόσθεσε πως υπάρχει μια αδυναμία όσον αφορά την ουσιαστική διαχείριση και αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας.
Είπε πως όλοι αναγνωρίζουν ότι μια κύρια πηγή για το ζήτημα αυτό είναι η ενδυνάμωση της οικογένειας, και παρά τα όποια σεμινάρια, παρά τις οποίες ενημερωτικές συναντήσεις που γίνονται χρειάζεται το Υπουργείο Παιδείας να προκαλέσει τη δημιουργική συνεργασία με άλλες αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους, ούτως ώστε να στηριχθεί η οικογένεια ως το κύτταρο το οποίο πρέπει να μεγαλώνει παιδιά που να είναι σωστά μέσα στην κοινωνία.
Είπε ακόμη πως παρατηρείται απουσία αναπτυξιακού σχεδιασμού, παρά τις αυξήσεις στο κονδύλι για τις τεχνικές υπηρεσίες, για νέα σχολεία, και εκεί που έχουν παρθεί αποφάσεις από την προηγούμενη κυβέρνηση, χρειάζεται να επισπευσθούν διαδικασίες.
Ανέφερε ακόμη πως αυτό που δεν άκουσαν στην επιτροπή είναι η ουσιαστική αναθεώρηση των αναλυτικών προγραμμάτων μέσα από τον διορισμό συγκεκριμένων εμπειρογνωμόνων που να μπορούν να φέρουν σε πέρας το έργο αυτό.
Έχουν γίνει θετικά βήματα αλλά υπάρχουν ακόμα σοβαρά προβλήματα, λέει Χρ. Χριστοφίδης
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης, ανάμεσα σε άλλα δήλωσε μετά την επιτροπή είπε πως το εκπαιδευτικό μας σύστημα συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρά συστημικά, θεμελιώδη προβλήματα.
«Έχουν γίνει θετικά βήματα τα οποία πρέπει να καταγραφούν, βήματα τα οποία έχουν δικαιώσει τα τελευταία χρόνια τις δικές μας βασικές θέσεις», όπως η κατάργηση των εξετάσεων τετραμήνων η επέκταση της προδημοτικής εκπαίδευσης με τον σωστό τρόπο, η κατάργηση της παράνομης αγοράς υπηρεσιών στην εκπαίδευση, η αύξηση του χρόνου λειτουργίας των ολοήμερων σχολείων, αλλά και η αύξηση του αριθμού των ολοήμερων σχολείων.
Σημείωσε πως το βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζει η παιδεία μας σήμερα είναι η ανάγκη μέσα σε σύγχρονες συνθήκες επαναπροσδιορισμού των στόχων του εκπαιδευτικού μας συστήματος, κάτι το οποίο πρέπει να εκφραστεί μέσα από τα αναλυτικά προγράμματα. Σημείωσε πως ζούμε σε μια εποχή ταχύτατης ανάπτυξης της τεχνολογίας που πλέον η έμφαση περισσότερο από ποτέ πρέπει να είναι στον άνθρωπο στις δεξιότητες του, στο πώς σκέφτεται, πώς συνθέτει, πώς αναλύει, πώς συνεργάζεται διότι το γνωσιοκεντρικό κομμάτι της παιδείας πλέον μπορεί κάποιος να το εντοπίσει με πολύ απλές κινήσεις, είτε με την τεχνητή νοημοσύνη, είτε στο Διαδίκτυο.
Αναμένει το νομοσχέδιο για αναμόρφωση της Ειδικής Εκπαίδευσης ο Α. Τρυφωνίδης
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ Αλέκος Τρυφωνίδης στις δηλώσεις του μετά την επιτροπή χαιρέτισε την αναθεώρηση των Αναλυτικών Προγραμμάτων και αναμένει τον επόμενο μήνα το νομοσχέδιο για την αναμόρφωση της Ειδικής Εκπαίδευσης και την αναβάθμιση των σχολικών συνοδών, οι οποίοι αποτελούν «δεύτερο δάσκαλο» και «δεύτερο γονιό», την αναβάθμιση της Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, όπου ιδρύεται μια νέα τεχνική σχολή στην περιοχή Ιδαλίου, ενώ ζήτησαν την επέκταση των κλάδων στην αγροτική τεχνική σχολή της Σολιάς.
«Επιπρόσθετα, θίξαμε και έχουμε τη θετική ανταπόκριση της Υπουργού σε πολλά ζητήματα που θέτουμε ως ΔΗΠΑ-Συνεργασία από την προηγούμενη σχολική χρονιά όπως το μάθημα της οδικής ασφάλειας ως ειδικό μάθημα, την επιτήρηση των μαθητών της Δημοτικής Εκπαίδευσης μετά το τέλος των μαθημάτων τους στις 1:05 μ.μ., την ένταξη στον προγραμματισμό για τα νέα σχολεία, Γυμνασίου στο Τσέρι και Λύκειο στην περιοχή Μαλούντας – Κλήρου, την αναβάθμιση του σχολείου Κακοπετριάς, αλλά με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός νέου περιφερειακού σχολείου Σολέας.
Χαιρέτισε τη θετική κατάληξη που θα υπάρξει με τον κατάλογο διοριστέων και τη διατήρηση του, ενώ για το κορυφαίο θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών η ΔΗΠΑ, είπε, θα εργαστεί σκληρά και μεθοδικά για να γίνει αυτή η μεταρρύθμιση που την χρειάζεται το εκπαιδευτικό σύστημα και η κοινωνία.
Ο Βουλευτής Λάρνακας Ανδρέας Αποστόλου, στις δηλώσεις του μετά τη συνεδρία στάθηκε σε ένα θέμα, το οποίο αφορά την επαρχία Λάρνακας και συγκεκριμένα την ίδρυση της σχολής του Τεχνολογικού πανεπιστημίου Κύπρου στη Λάρνακα. Όπως είπε, προχωράει η υλοποίηση της και κατά τη διάρκεια της συζήτησης του προϋπολογισμού η Υπουργός ενημέρωσε και επίσημα ότι το νομοσχέδιο έχει ολοκληρωθεί και αναμένεται η κατάθεση του το επόμενο διάστημα, ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Εντός της συνεδρίας, από πλευράς ΔΗΣΥ, οι Βουλευτές Γιώργος Κάρουλλας, Πρόδρομος Αλαμπρίτης και Σάβια Ορφανίδου εστίασαν στα θέματα της Βίας και Παραβατικότητας, και στους βανδαλισμούς και στα ναρκωτικά στα σχολεία, στην ενδοσχολική βία, στην εγκατάσταση των κλιματιστικών και στο θέμα των καμερών εντός και εκτός σχολείων.
Από πλευράς ΑΚΕΛ, οι Βουλευτές Χρίστος Χριστοφίδης, Χρίστος Χριστόφιας και Ανδρέας Καυκαλιάς έθεσαν ερωτήματα, μεταξύ άλλων, για τα ζητήματα των υποδομών στα σχολεία, στα Ολοήμερα σχολεία, στη Βία και Παραβατικότητα, στην φοιτητική χορηγία, στην ειδική εκπαίδευση και στα αναλυτικά προγράμματα.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Παύλος Μυλωνάς και Βουλευτής Λάρνακας Ανδρέας Αποστόλου επικεντρώθηκαν στους τρόπους βελτίωσης της ποιότητας της καθημερινότητας των μαθητών και των εκπαιδευτικών, η ποιότητα των προγραμμάτων στα ολοήμερα σχολεία μεταξύ των ωρών 15:00 με 16:00, τα αγγλόφωνα προγράμματα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο ΤΕΠΑΚ.
Ο κ. Τρυφωνίδης έθεσε ερωτήματα για τα τεχνικά γυμνάσια, στο κόστος της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, και του κονδυλίου του Υπουργείου προς το Πανεπιστήμιο Κύπρου για την ανέγερση φοιτητικών εστιών.
Απαντώντας, η Υπουργός ανέφερε πως είπε πως στο θέμα των βανδαλισμών, το Υπουργείο έχει κάνει ενέργειες εντός των σχολικών μονάδων θεσπίζοντας επιτροπές, ενώ για το θέμα των ναρκωτικών έχει καθοριστεί ένας σύνδεσμος με την ΥΚΑΝ, γεγονός που έχει επιφέρει αποτελέσματα.
Στο θέμα της ενδοσχολικής βίας είπε πως δόθηκε έμφαση στο ρόλο του σύμβουλου-εκπαιδευτικού καθώς και των υπεύθυνων τμημάτων για να μιλά και να συζητά με τους μαθητές. Στο θέμα των καμερών είπε πως αυτές που είναι εγκατεστημένες εντός των σχολείων και λειτουργούν μετά τη λήξη των μαθημάτων, έχουν ήδη φέρει αποτελέσματα και δρουν και αποτρεπτικά, ενώ σημείωσε πως η νομοθεσία δεν επιτρέπει την εγκατάσταση εκτός των σχολικών μονάδων.
Για τα κλιματιστικά, η Υπουργός ανέφερε πως μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν εγκατασταθεί σε όλα τα σχολεία, ενώ το πρόβλημα που υπάρχει είναι με την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και πως αυτή τη στιγμή υπάρχει έλλειψη εργατικού προσωπικού (ηλεκτρολόγους κλπ).
Στο θέμα της φοιτητικής χορηγίας, η κ. Μιχαηλίδου είπε πως θα μεταφέρει το αίτημα στο Υπουργείο Οικονομικών για την ανάγκη αύξησης της χορηγίας ή και διαφοροποίησης του τρόπου κατανομής της.
Στο θέμα της κοστολόγησης της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, η Υπουργός είπε πως το κόστος ύψους 12,7 εκ. ευρώ αρχίζει από το 2027.
Σε σχέση με την ειδική εκπαίδευση, είπε πως είναι το πιο ευαίσθητο και πιο δύσκολο θέμα με αντικρουόμενες απόψεις και θέσεις και πως το Υπουργείο προτίθεται να φέρει ένα νομοσχέδιο εξισορροπητικό που θα είναι προς όφελος των παιδιών.
Για τα αναλυτικά προγράμματα, η κ. Μιχαηλίδου είπε πως αποτελεί προτεραιότητα για το Υπουργείο σε βάθος 5ετίας να υπάρξει μείωση της ύλης και στροφή στις δεξιότητες και ικανότητες των μαθητών όπως η κριτική σκέψη.
Στο θέμα των αγγλόφωνων προγραμμάτων των Πανεπιστημίων, η κ. Μιχαηλίδου είπε πως το ΤΕΠΑΚ προχωρεί με 2 αγγλόφωνα προγράμματα και το Πανεπιστήμιο Κύπρου θέλει να προχωρήσει με ένα αλλά αντιμετωπίζει νομοθετικό κώλυμα για το οποίο θα αποταθεί στη Βουλή.
- Υπουργείο Εξωτερικών
ΥΠΕΞ: Βρισκόμαστε υπό υπαρξιακή απειλή, καμία σχέση η Τουρκία σήμερα με αυτή προηγουμένως
Σήμερα έχουμε απέναντί μας έναν αντίπαλο, ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με την Τουρκία των προηγούμενων ετών, δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, κατά την παρουσίαση την Παρασκευή του προϋπολογισμού του Υπουργείου στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, επισημαίνοντας ταυτόχρονα πως βρισκόμαστε υπό υπαρξιακή απειλή και από την Κυπριακή Δημοκρατία υπάρχει καθημερινή προσπάθεια αντιμετώπισης της κατάστασης.
Σημείωσε πως αυτή τη στιγμή η Τουρκία είναι ο νούμερο ένα εξαγωγέας παγκόσμια και ο ένατος εξαγωγέας οπλικών συστημάτων ευρύτερα στον κόσμο. Ανέφερε πως στη βιομηχανία των drones, οι τουρκικές εταιρείες κατέχουν 60% της παγκόσμιας αγοράς σε συγκεκριμένες κατηγορίες drones, ενώ μίλησε και για την ανάπτυξη και χρήση εργαλείων ήπιας διπλωματίας από την Τουρκία μέσω θρησκευτικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Ο Υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε πως «βρισκόμαστε υπό υπαρξιακή απειλή, υπάρχει η κατοχική δύναμη, υπάρχει η καθημερινή αμφισβήτηση της υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας» και πως «απέναντι έχουμε έναν αντίπαλο, ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με την Τουρκία των προηγούμενων ετών».
Είπε πως από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας υπάρχει μια προσπάθεια αντιμετώπισης της κατάστασης σε καθημερινή βάση και πως η προσέγγιση μας «έχει να κάνει με την προσπάθεια μεγέθυνσης της διπλωματικής μας παρουσίας και του διπλωματικού μας αποτυπώματος».
Πρόσθεσε πως αυτό το οποίο προσπαθούμε να κάνουμε είναι «να αναδείξουμε τη δική μας προστιθέμενη αξία».
Σε ό,τι αφορά τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό, επεσήμανε πως το γεγονός πως υπάρχει τώρα ένας νέος Τ/κ ηγέτης σηματοδοτεί μια αλλαγή δεδομένων εκ των πραγμάτων, επαναλαμβάνοντας πως στόχος της πλευράς μας είναι η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και πως η Κυβέρνηση εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση.
Εξάλλου σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, και ερωτηθείς αν υπήρξε αναβίωση του έργου EastMed με τη χθεσινή συνάντηση του σχήματος 3+1 (Κύπρος, Ελλάδα, Ισραήλ +ΗΠΑ) σε επίπεδο Υπουργών Ενέργειας, στην Αθήνα, ο κ. Κόμπος είπε πως η χθεσινή συνάντηση έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί αποτελεί αναβίωση του σχήματος με ό,τι αυτό συνεπάγεται από άποψη συμβολισμού και ουσίας και σημείωσε πως πρόκειται για μια «πολύ σημαντική εξέλιξη».
Ανέφερε πως στην κοινή δήλωση που εκδόθηκε αργότερα υπάρχουν αναφορές που μπορεί να ερμηνευθούν ως προς την κατεύθυνση που μπορεί να πάρει η συνεργασία με έργα τα οποία να έχουν σαφές και συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Επεσήμανε πως προγραμματίστηκε η επόμενη συνάντηση και άρα δίδεται μια συνέχεια, ενώ υπογράμμισε πως δική μας πρόθεση σε συνεργασία με τις άλλες χώρες που συμμετέχουν είναι να αναβαθμιστεί σε πολιτικό επίπεδο από άποψης του σχήματος 3+1 και σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών. «Άρα είναι μια εξέλιξη η οποία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και σημασία», επεσήμανε.
Ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Εξωτερικών για το 2026 ανέρχεται σε €131.734.795. Όπως ανέφερε ο κ. Κόμπος συγκριτικά με τους προϋπολογισμούς των προηγούμενων ετών από το 2023 υπάρχει αύξηση του προϋπολογισμού του Υπουργείου κατά 28%.
Οι δεσμευτικές δαπάνες ανέρχονται στο 85,3% ή €112,4 εκ. του συνόλου του προϋπολογισμού. οι μη δεσμευτικές δαπάνες ανέρχονται μόλις στο 14,7% ή €19,3 εκ., από τις οποίες 6,6% ή €8,7 εκ αφορούν λειτουργικά έξοδα της Διοίκησης (Κέντρου) και των Διπλωματικών Αποστολών.
Στην τοποθέτηση του εντός της Επιτροπής, και αναφερόμενος στους στόχους της εξωτερικής πολιτικής, ο κ. Κόμπος σημείωσε την προστασία με κάθε κόστος της Κυπριακής Δημοκρατίας, επισημαίνοντας τις συνεχείς από τουρκικής πλευράς προσπάθειες αναβάθμισης της παράνομης κατοχικής οντότητας στον Οργανισμό για την Ισλαμική Συνεργασία, στον Οργανισμό Τουρκογενών Κρατών, στο Συμβούλιο της Ευρώπης αλλά και σε διμερές επίπεδο.
Σε σχέση με τη δημιουργία συνθηκών επωφελών για την επανένωση της Κύπρου είπε πως «υπάρχει κινητικότητα η οποία δημιουργήθηκε κατόπιν δικών μας πρωτοβουλιών και θέλουμε να την ενισχύσουμε και να εντατικοποιηθεί ώστε να πάμε σε ουσιαστική διαπραγμάτευση».
Αναφέρθηκε ακόμη σε προσήλωση στον δυτικό προσανατολισμό της χώρας και εδραίωση της σχέσης με τις ΗΠΑ, σε σταθερή εμβάθυνση την εξαίρετων σχέσεων με κράτη της περιοχής μας, σε στρατηγική αναβάθμιση των σχέσεων με το ΗΒ και σε στρατηγική εμβάθυνση των σχέσεων με τη Γαλλία και σε πολύ σημαντική ενίσχυση της σχέσης με την Ινδία την οποία χαρακτήρισε ως μια εξαιρετικά σημαντική χώρα.
Είπε, εξάλλου, πως το φετινό έτος είχε οριστεί ως έτος Αφρικής, δεδομένων των δύσκολων συνθηκών εκεί συνεπεία της ενεργότατης παρουσίας και εξαιρετικά έντονης δραστηριότητας της Τουρκίας. Ανέφερε πως έχει δημιουργηθεί Τμήμα Αφρικής στο Υπουργείο και έχει περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο το άνοιγμα Πρεσβείας στην Αιθιοπία. Αναφέρθηκε εξάλλου σε δικές του επισκέψεις σε χώρες της Αφρικής ενώ επεσήμανε πως το αμέσως επόμενο διάστημα ηγέτες από αφρικανικές χώρες θα επισκεφτούν την Κύπρο.
Απαντώντας σε ερωτήσεις των Βουλευτών, ο Υπουργός Εξωτερικών πως κατόπιν της σύνταξης της έκθεσης Μπορέλ έχει δρομολογηθεί οδικός χάρτης εξέλιξης της σχέσης ΕΕ – Τουρκίας, ανεξαρτήτως της ενταξιακής πορείας.
Επεσήμανε εξάλλου πως ο βαθμός ευθυγράμμισης της Τουρκίας με την ΚΕΠΠΑ έχει πέσει σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά από το 5% στο 4%, το οποίος είναι ένα τραγικά χαμηλό ποσοστό για μια υποψήφια χώρα.
Ο κ. Κόμπος είπε ακόμη πως η Τουρκία επιχειρεί να ενταχθεί στις δομές άμυνας της ΕΕ και ειδικότερα στο SAFE και έχει ενεργό αίτημα για αυτό. Ωστόσο, όπως επεσήμανε, αν η Τουρκία επιθυμεί να πάρει απευθείας χρηματοδότηση πρέπει να περάσει μέσα από τις προϋποθέσεις, που υπάρχουν μια εκ των οποίων είναι η σύναψη διμερούς συμφωνίας, ενώ άλλη προϋπόθεση είναι πως ο αιτητής δεν μπορεί να απειλεί ζωτικά συμφέροντα κράτους μέλους.
«Η θέση η δική μας είναι σαφέστατη ως προς το ότι η Τουρκία δεν μπορεί να προχωρήσει», ανέφερε, σημειώνοντας πως η εφαρμογή του SAFE περνά μέσα από ομοφωνία και άρα το βέτο των κρατών μελών κάτι που είναι «πάρα πολύ σημαντικό», όπως είπε.
Διακυβερνητική Ελλάδας – Κύπρου στην Αθήνα την Τετάρτη
Όσον αφορά τις σχέσεις Λευκωσίας – Αθηνών είπε πως υπάρχει μια σχέση μεταξύ αδελφικών κρατών και πως η συνεννόηση και ο συντονισμός είναι σε όλα τα επίπεδα καθημερινός και την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί διακυβερνητική διάσκεψη στην Αθήνα,
Για το έργο GSI είπε πως για το θέμα αυτό δεν ωφελεί ο δημόσιος διάλογος. Πρόκειται για ένα θέμα που έχει παρελθόν το οποίο διερευνάται ποινικά, έχει παρόν ως προς το πως προχωρούμε παρακάτω και θέλουμε να έχει μέλλον όσον αφορά τη γεωπολιτική σημασία του έργου, υπογράμμισε. Ανέφερε πως υπάρχουν προβλήματα αλλά και οι δυο πλευρές θέλουν να προχωρήσει και να υλοποιηθεί το έργο
Όσον αφορά τον ρόλο της ΚΔ στη Γάζα ο κ. Κόμπος αναφέρθηκε στη σημασία της παρουσίας της Κύπρου στη διάσκεψη για τη Γάζα καθώς και στο non-paper που διαμόρφωσε η Κυπριακή Δημοκρατία με τα έξι σημεία από τα 20 του σχεδίου Τραμπ, στα οποία η Κύπρος θα μπορούσε να συνδράμει.
Συνεχίζεται ο διάλογος με ΗΠΑ για το πρόγραμμα Visa Waiver, ταχείς οι ρυθμοί για ένταξη στο Σέγκεν
Σε σχέση με τη ένταξη της Κύπρου στο πρόγραμμα Visa Waiver των ΗΠΑ, ο κ. Κόμπος είπε πως η τεχνική αξιολόγηση έχει ολοκληρωθεί από τα τέλη Μαϊου, και το πρόγραμμα είναι υπό γενική αξιολόγηση στον Λ. Οίκο σε ό,τι αφορά τη διασύνδεσή του με τη μεταναστευτική πολιτική των ΗΠΑ. Πρόσθεσε πως συνεχίζεται ο διάλογος με την αμερικανική Κυβέρνηση για το θέμα αυτό.
Σε σχέση με το θέμα της ένταξης της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν, ο κ. Κόμπος είπε πως η προσπάθεια για πλήρη ένταξη συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς και έχουμε καλύψει «τεράστιο μέρος του εδάφους». Ανέφερε πως «εμείς θέλουμε μέχρι τον Δεκέμβριο να έχουμε μια θετική τεχνική αξιολόγηση» κάτι που δεν είναι εύκολο και απλό όπως είπε.
Περιμένουμε την Ολγκίν και είμαστε έτοιμοι για ουσιαστικό διάλογο στο Κυπριακό
Είπε ακόμη σε σχέση με το Κυπριακό πως «ο νέος Τ/κ ηγέτης σηματοδοτεί μίαν αλλαγή δεδομένων εκ των πραγμάτων». Ανέφερε πως το ζητούμενο αυτή τη στιγμή είναι πώς διαμορφώνεται η τουρκική θέση και εάν υπάρχει οποιαδήποτε μετατόπισή της και πως ο νέος Τ/κ ηγέτης τοποθετείται.
Σημείωσε πως «το πλαίσιο που μας καθοδηγεί και μας δεσμεύει είναι κατ’ αποκλειστικότητα αυτό του ΣΑ» και επεσήμανε πως υπάρχει ένα πλουσιότατο κεκτημένο της διαπραγματευτής διαδικασίας που δεν μπορεί κάποιος να αφήσει στο περιθώριο σε καμία των περιπτώσεων
Υπογράμμισε ακόμη πως θέλουμε να εκμεταλλευτούμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό όσον πιο σύντομα γίνεται τα νέα δεδομένα που προκύπτουν εκ των πραγμάτων με τον νέο Τ/κ ηγέτη. «Περιμένουμε την κ. Ολγκίν και είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε έναν ουσιαστικό διάλογο το συντομότερο δυνατόν», ανέφερε.
Ο κ. Κόμπος διαφώνησε ακόμη με τοποθέτηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Γιώργο Λουκαϊδη, ότι υπήρξε εγκατάλειψη της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής.
Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτηση της Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Μαρίνα Νικολάου, για τη στήριξη προς την Ουκρανία, ο κ. Κόμπος είπε πως είναι σημαντικό ζήτημα και ως θέμα αρχής. «Σε αντίθετη περίπτωση θα φαινόμασταν ασυνεπείς ως προς δικό μας βίωμα αλλά και πλήρως απομονωμένοι εντός της ΕΕ», επεσήμανε.
Ο κ. Κόμπος απάντησε πως το ζητούμενο είναι η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και εμείς εργαζόμαστε για αυτό. Ανέφερε πως παίρνουμε πρωτοβουλίες, είμαστε σε μια προδιαδικασία για επανέναρξη των συνομιλιών.
Για το θέμα των πέντε Ε/κ που κρατούνται στα κατεχόμενα είπε πως αυτό έχει τεθεί, μεταξύ άλλων, και σε οποιονδήποτε έχει σχέση με απευθείας επαφές με την Τουρκία και η προσπάθεια για απελευθέρωσή τους συνεχίζεται.
Σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με τη Συρία είπε πως ζητούμε σχέσεις καλής γειτονίας στη βάση του διεθνούς δικαίου. Ανέφερε, εξάλλου, πως έχει προκύψει δέσμευση του Προέδρου της Συρίας για έναρξη διαπραγματεύσεων για οριοθέτηση και είναι κάτι στο οποίο θα επιμένουμε.
Πλάνο για αξιοποίηση ήπιας διπλωματίας
Στις δηλώσεις του μετά το πέρας της συνεδρίας, ο κ. Κόμπος ανέφερε πως έχουν αξιοποιήσει και έχουν δημιουργήσει πλάνο περαιτέρω αξιοποίησης όλων των εργαλείων ήπιας διπλωματίας που μπορεί να προκύψουν μέσω του Cyprus Aid για την παροχή αναπτυξιακής ανθρωπιστικής βοήθειας που θα βοηθήσει την πρόσβασή μας σε χώρες με τις οποίες θέλουμε να καλλιεργήσουμε σχέσεις, μέσω της παροχής υποτροφιών, μέσω της παροχής χρηματοδότησης για ανθρωπιστικά προγράμματα και για αναπτυξιακά προγράμματα.
Είπε ακόμη πως συζήτησε με τα μέλη της Επιτροπής την ευρύτερη κατεύθυνση της εξωτερικής πολιτικής «η οποία εδράζεται σε ένα πολύ βασικό παράγοντα, ότι είμαστε ένα κράτος όπου το 1/3 της επικράτειας βρίσκεται υπό κατοχή και άρα υπάρχει υπαρξιακός κίνδυνος με μια Τουρκία της οποίας ο ρόλος αναβαθμίζεται συνεχώς».
Πρόσθεσε πως, ως εκ τούτου, η προσπάθεια είναι η διεύρυνση του διπλωματικού μας αποτυπώματος ώστε να υπάρχουν εκείνες οι σχέσεις που να μπορούν να δημιουργούν ανάχωμα στις προσπάθειες της Τουρκίας για αναβάθμιση του παράνομου κατοχικού μορφώματος και για διείσδυση σε πεδία συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ.
Ανέφερε πως ακρογωνιαίος λίθος της εξωτερικής πολιτικής παραμένει η επίλυση του Κυπριακού και έκανε λόγο για «εντατική προσπάθεια με ανάληψη πρωτοβουλιών οι οποίες θα οδηγήσουν πίσω στο τραπέζι της ουσιαστικής διαπραγμάτευσης».
Ο κ. Κόμπος είπε ακόμη πως στις προτεραιότητες για το επόμενο έτος είναι η επιτυχής διεκπεραίωση της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ και ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή την περίοδο ώστε να δημιουργηθεί χρήσιμο διπλωματικό κεφάλαιο που να μπορούμε να αξιοποιήσουμε από την επομένη ολοκλήρωση της Προεδρίας.
Επεσήμανε ακόμη την προσπάθεια εμβάθυνσης των σχέσεων με τις χώρες της περιοχής όπως μέσω του ανθρωπιστικού πεδίου και έφερε ως παράδειγμα τον ανθρωπιστικό διάδρομο προς τη Γάζα. Αναφέρθηκε ακόμη στο θέμα της συμβολής της Κύπρου στην υλοποίηση του σχεδίου του Προέδρου Τραμπ για το θέμα της Γάζας. Εξάλλου σημείωσε τα ζητήματα διασυνδεσιμότητας όπως μέσω του διαδρόμου IMEC.
Ικανοποίηση για προσανατολισμό εξωτερικής πολιτικής, λέει ο Χ. Γεωργιάδης
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χάρης Γεωργιάδης, μιλώντας κατά τη συνεδρία της Επιτροπής εξέφρασε ικανοποίηση γιατί, όπως είπε, ο προσανατολισμός της εξωτερικής πολιτικής της Κυβέρνησης είναι σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμισμένος με τη διαχρονική πολιτική του ΔΗΣΥ και με την εξωτερική πολιτική προηγούμενης Κυβέρνησης.
Ακόμη εξέφρασε ικανοποίηση για τη στάση της Κύπρου στο ζήτημα Ουκρανίας καθώς και για τη στάση της στον πόλεμο του Ισραήλ με Χαμάς, Χεζμπολάχ και Ιράν και στις προσπάθειες της ΕΕ για αξιόπιστες δομές άμυνας και ασφάλειας.
Σημείωσε παράλληλα πως είναι ανοικτό το ζήτημα της αναβάθμισης τελωνειακής της ένωσης της Τουρκίας και της συμμετοχής της στις ευρωπαϊκές δομές άμυνας και ασφάλειας, ενώ επεσήμανε το γεγονός πως η Τουρκία κλείνει συμφωνίες για αγορά αεροσκαφών Eurofighter από ευρωπαϊκά κράτη.
Εξάλλου αναφέρθηκε στις σχέσεις Κύπρου – Ελλάδας κάνοντας λόγο για σε «αχρείαστες και απαράδεκτες κυρίως σε σχέση με το έργο GSI».
Μονοδιάστατη δυτικού προσανατολισμού η εξωτερική πολιτική, λέει ο Γ. Λουκαΐδης
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαϊδης, αναφέρθηκε εντός της Επιτροπής στην πολύ σημαντική δουλειά που κάνουν τα στελέχη του Υπουργείου, ενώ σε σχέση με το Κυπριακό σημείωσε την ανάγκη να πείθουμε διεθνώς και να διατηρούμε πρωτοβουλία των κινήσεων για συνολική λύση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, ο κ. Λουκαϊδης επεσήμανε, ανάμεσα σε άλλα, τη σημαντική δουλειά που κάνει η διπλωματική υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παράλληλα ανέφερε πως άσκησαν κριτική επειδή «ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης και η Κυβέρνησή του έχουν εγκαταλείψει αυτά που έλεγαν προεκλογικά για τη συνέχιση μιας πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» και έκανε λόγο για αντικατάστασή της από μια «μονοδιάστατη δυτικού προσανατολισμού εξωτερική πολιτική».
Θέλουμε επανέναρξη διαπραγματεύσεων για να γίνουν βελτιώσεις, λέει η Χρ. Ερωτοκρίτου
Η Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, ανάμεσα σε άλλα, είπε κατά τη συνεδρία πως το ΔΗΚΟ επιθυμεί επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, για να «βελτιώσουμε ή να αλλάξουμε και να κάνουμε πρόοδο. Δεν επιθυμούμε να δεχτούμε οτιδήποτε υπάρχει χωρίς να διαπραγματευτούμε», ανέφερε.
Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία, η κ. Ερωτοκρίτου, είπε πως παρά τις σημαντικές αυξήσεις σε διάφορα ποσά ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Εξωτερικών παραμένει στο χαμηλό 1% του συνολικού προϋπολογισμού του κράτους.
Εξέφρασε παράλληλα ικανοποίηση που η διπλωματική υπηρεσία καταφέρνει με περιορισμένους πόρους να πετυχαίνει το τελευταίο χρονικό διάστημα ένα μεγαλύτερο διπλωματικό αποτύπωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.
Απαιτείται αύξηση του προϋπολογισμού του ΥΠΕΞ, είπε ο Μ. Σιζόπουλος
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, μεταξύ άλλων, είπε πως είναι λυπηρό το Υπουργείο Εξωτερικών να έχει τον πιο χαμηλό προϋπολογισμό από όλα τα Υπουργεία.
Εξάλλου σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία σημείωσε πως σε μια περίοδο πολλαπλών προκλήσεων για την Κυπριακή Δημοκρατία επιβάλλονται πολλαπλές και αυξημένες δραστηριότητες του Υπουργείου Εξωτερικών, και ως εκ τούτου απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη αύξηση του προϋπολογισμού του για να μπορέσει αυτό να ανταποκριθεί με επάρκεια στις ανάγκες και υποχρεώσεις του.
Η ανεξάρτητη Βουλευτής, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, διερωτήθηκε εντός της συνεδρίας, γιατί δεν ζητήθηκε αύξηση προϋπολογισμού για να υπάρχει αποτελεσματική εκπροσώπηση της ΚΔ σε ξένες χώρες.
- Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Επίτροπος Διοικήσεως: Πάνω από 90% συμμόρφωση στα ατομικά παράπονα
Ποσοστό συμμόρφωσης που ξεπερνά το 90% στις παρεμβάσεις του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως για ατομικά παράπονα κατέγραψε η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, η οποία παρουσίασε σήμερα τον προϋπολογισμό του Γραφείου της για το 2026 ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού. Παράλληλα, σημείωσε την ανάγκη ενίσχυσης της στελέχωσης του Γραφείου, λόγω του συνεχώς διευρυνόμενου φάσματος αρμοδιοτήτων του.
Με την έναρξη της συνεδρίας, η προεδρεύουσα της Επιτροπής, Βουλευτής ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου, όπως και οι παριστάμενοι Βουλευτές, συνεχάρησαν την κ. Λοττίδη για την εκλογή της στη θέση της Πρώτης Αντιπροέδρου του Συνδέσμου Διαμεσολαβητών Μεσογείου (AOM)
Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα που κατέθεσε το γραφείο της Επιτρόπου ο προϋπολογισμός το 2026 ανέρχεται σε €2.625.462, παρουσιάζοντας αύξηση 2,77% σε σχέση με το 2025. Όπως ανέφερε, το 82,6% του ποσού αφορά μισθοδοσία και συναφή επιδόματα, ενώ το 10,6% λειτουργικές δαπάνες, κυρίως έξοδα στέγασης, ενέργειας και αναλωσίμων.
Στο Γραφείο υπηρετούν 47 άτομα, περιλαμβανομένων 33 λειτουργών, 10 γραμματειακών υπαλλήλων και 4 ωρομίσθιων.
Η κ. Λοττίδη σημείωσε ότι το εύρος των αρμοδιοτήτων του Γραφείου —που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον Φορέα Ισότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων, τον Εθνικό Μηχανισμό Πρόληψης των Βασανιστηρίων, την Εθνική Αρχή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και τον Μηχανισμό Παρακολούθησης Αναγκαστικών Επιστροφών— καθιστά αναγκαία την περαιτέρω ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού.
Αναφερόμενη στα επίπεδα συμμόρφωσης των υπηρεσιών με τις συστάσεις της, τόνισε ότι το ποσοστό συμμόρφωσης στα ατομικά παράπονα «είναι ιδιαίτερα ψηλό, πέραν του 90%», ενώ για τις περιπτώσεις στις οποίες εκδίδονται εκθέσεις «ανέρχεται περίπου στο 50%». Η πλειονότητα των παραπόνων, πρόσθεσε, αφορά ζητήματα αλλοδαπών (είσοδος, επιδόματα, άδειες παραμονής), κοινωνικές παροχές και ακίνητη ιδιοκτησία.
Η Επίτροπος επισήμανε ότι η νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα κλήσης υπηρεσιών για μαρτυρία ή παροχή στοιχείων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, κάτι που εφαρμόζεται, όπως είπε, και οδηγεί συνήθως σε ανταπόκριση των εμπλεκομένων.
Αναφερόμενη στη νέα νομοθεσία για τα άτομα με αναπηρίες, η κ. Λοττίδη σημείωσε ότι είχε επί του θέματος επαφές με την ΚΥΣΟΑ και άλλες αντιπροσωπευτικές οργανώσεις ατόμων με αναπηρία. Πρόσθεσε, επίσης, ότι πρόκειται για ιδιαίτερα εκτενή νομοθεσία ενώ έκανε και αναφορά και στην παρέμβασή της κατά το στάδιο τη διαβούλευσης, αποτέλεσμα της οποίας ήταν η κλήση από το Υφυπουργείο Πρόνοιας των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων των ατόμων με αναπηρίες για να συμμετάσχουν στις διαβουλεύσεις, κάτι που μέχρι τότε δεν είχε γινεί.
Επίσης, αναφορά έγινε και στο νομοσχέδιο για τις διαδηλώσεις που, όπως σημείωσε η κ. Λοττίδη, οι θέσεις της επί του θέματος είχαν ήδη υποβληθεί κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου ενώπιον της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής και μέρος τους συμπεριλήφθηκε στο νομοσχέδιο, ενώ όσες παρατηρήσεις της εν τέλει δεν συμπεριλήφθηκαν σ’ αυτό, συμπίπτουν με τη σχετική γνωμοδότηση που εξέδωσε επί του θέματος ο ΟΑΣΕ.
Αναφερόμενη σε υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης, υπογράμμισε ότι οι εισηγήσεις που υποβάλλονται υπό την αρμοδιότητά της, ως Φορέα Ισότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων, «είναι δεσμευτικές».
Επιπλέον, η Επιτροπή εξέτασε τα ακόλουθα σχέδια νόμου:
- Ο περί Φορολογίας του Εισοδήματος (Τροποποιητικός) (Αρ. 6) Νόμος του 2025
- Ο περί Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2025
- Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2025
- Ο περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2025
- Ο περί Εισπράξεως Φόρων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2025
- Ο περί Χαρτοσήμων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2025
Η Επιτροπή εξέτασε τα πιο πάνω νομοσχέδια σκοπός των οποίων είναι η υλοποίηση της φορολογικής μεταρρύθμισης, η οποία περιλαμβάνει την αναθεώρηση των φορολογικών συντελεστών και την ελάφρυνση του φορολογικού βάρους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, την παραχώρηση στοχευμένων ελαφρύνσεων βάσει κοινωνικών κριτηρίων, την προώθηση της έρευνας και καινοτομίας, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, καθώς και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Ανοιχτός σε αύξηση οικογενειακού εισοδήματος σε €90.000 για φοροελαφρύνσεις ο ΥΠΟΙΚ
Σε κλίμα συναίνεσης, με τοποθετήσεις επί της αρχής από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, αλλά χωρίς τοποθετήσεις των κομμάτων εντός της συνεδρίασης, παρουσίασε ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, τη φορολογική μεταρρύθμιση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, το απόγευμα της Παρασκευής.
Παρουσιάζοντας τους στόχους της μεταρρύθμισης και τις προτεινόμενες αλλαγές, ο Υπουργός ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι παραμένει ανοιχτός στο ενδεχόμενο να αυξηθεί η οροφή του οικογενειακού εισοδήματος στο οποίο υπολογίζονται οι φορολογικές εκπτώσεις φυσικών προσώπων στις €90.000, από τις €80.000 που προβλέπεται στα προτεινόμενα νομοσχέδια, σημειώνοντας ότι το κόστος δεν είναι απαγορευτικό.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, παρακάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να καταθέσουν γραπτό σημείωμα με τις θέσεις τους επί των άρθρων των νομοσχεδίων και όρισε την επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής για το θέμα για τις 17 Νοεμβρίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Βουλευτές επέλεξαν, εντός της Επιτροπής, να μην προβούν σε τοποθετήσεις, αναμένοντας τις γραπτείς θέσεις όλων των φορέων επί των νομοσχεδίων.
Παρουσίαση μεταρρύθμισης
«Είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε παραγωγικά μαζί επί της δέσμης των νομοσχεδίων, για να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο επωφελές για τις επόμενες γενιές, μακριά από μικροπολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες», είπε ο Υπουργός ξεκινώντας την παρουσίαση της φορολογικής μεταρρύθμισης. «Είμαστε πρόθυμοι να συνεργαστούμε για πραγματική βελτίωση του φορολογικού πλαισίου, χωρίς να στρεβλώνεται αθέμιτα ο ανταγωνισμός και το περί δικαίου αίσθημα», πρόσθεσε.
Αναφερθείς στους βασικούς στόχους της μεταρρύθμισης, είπε ότι αφορούν τη δικαιότερη κατανομή και μείωση του φορολογικού βάρους για τους φορολογούμενους και τη μείωση των ανισοτήτων, τη στήριξη της οικογένειας, την αντιμετώπιση προκλήσεων των νοικοκυριών, όπως η στέγαση, η ενεργειακή αναβάθμιση, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών επιχειρήσεων και της οικονομίας.
Ακόμα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, στην καταπολέμηση της παραοικονομίας, στη διατήρηση του καθεστώτος των ξένων επενδύσεων, στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, ιδιαίτερα στους τομείς της νέας τεχνολογίας. Επίσης, μίλησε για τη σημασία της διατήρησης της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών.
Αναφερθείς στην εκτεταμένη διαβούλευση που έλαβε χώρα, είπε ότι στο στάδιο της ετοιμασίας της μελέτης το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών (ΚΟΕ) του Πανεπιστημίου Κύπρου πραγματοποίησε πάνω από 50 διμερείς συναντήσεις με όλους τους φορείς, ενώ σειρά συναντήσεων πραγματοποιήθηκε και με το Υπουργείο Οικονομικών μέχρι την τελευταία στιγμή.
Σημείωσε ότι στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων τα νομοσχέδια τροποποιήθηκαν. Αναφερθείς ενδεικτικά σε κάποιες από τις αλλαγές που επήλθαν μετά τη διαβούλευση, επισήμανε την αύξηση του αφορολόγητου από τις €20.000 στις €200.000 για τις χαριστικές αποζημιώσεις, κάτι που είχε ζητηθεί από πολλούς φορείς.
Από την άλλη, αναφέρθηκε και σε σημεία στα οποία το Υπουργείο εμμένει στη θέση του και μετά τη διαβούλευση, όπως η φορολόγηση των εμπορικών δραστηριοτήτων των Ταμείων Προνοίας, επικαλούμενος τη φορολογική δικαιοσύνη και την καταπολέμηση του αθέμιτου ανταγωνισμού.
Βασικές αλλαγές νομοσχεδίων
Στη συνέχεια ο κ. Κεραυνός παρουσίασε επιγραμματικά τις αλλαγές που προκύπτουν από τα νομοσχέδια.
Όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα, είπε ότι έρχεται οριζόντια αύξηση του αφορολόγητου από €19.500 σε €20.500. Στις περιπτώσεις που το οικογενειακό ετήσιο εισόδημα είναι μικρότερο των €80.000 (€100.000 για πολύτεκνες οικογένειες πέραν των 3 τέκνων ή €40.000 για μονήρεις) προβλέπονται απαλλαγές για κάθε σύζυγο που αφορούν €1.000 για κάθε τέκνο και €1.000 για κάθε φοιτητή (€2.000 για μονογονεϊκές οικογένειες). Ο Υπουργός παρουσίασε σχετικά παραδείγματα και πώς διαφοροποιείται ο φόρος που καταβάλλουν οικογένειες, σε σύγκριση με το υφιστάμενο σύστημα.
Ενδεικτικά, είπε ότι για οικογένεια με δύο παιδιά και μικτό ετήσιο μισθό €56.184 σήμερα καταβάλλεται φόρος €2.150. Με την προτεινόμενη μεταρρύθμιση ο φόρος μειώνεται στα €396.
Επίσης, προβλέπονται εκπτώσεις €1.500 για τόκους εξυπηρετούμενου δανείου ή ενοικίαση κύριας κατοικίας και €1.000 για ενεργειακή αναβάθμιση ή αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Επίσης, αυξάνεται στις €120.000 από €70.000 η υποχρέωση υποβολής ελεγμένων λογαριασμών για φυσικά πρόσωπα.
Όσον αφορά τα νομικά πρόσωπα, ο Υπουργός αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην κατάργηση της λογιζόμενης διανομής μερίσματος στα κέρδη που αποκτώνται μετά την 1/1/2026 και στη μείωση του συντελεστή επιβολής έκτακτης αμυντικής εισφοράς από 17% στο 5% για τα κέρδη μετά την 1/1/2026, ενώ καταργείται η επιβολή έκτακτης αμυντικής εισφοράς στο εισόδημα από ενοίκια.
Πρόσθεσε ότι για όλες τις επιχειρήσεις αυξάνεται ο φορολογικός συντελεστής από 12,5% στο 15%, και με αυτό τον τρόπο «εναρμονιζόμαστε και με την ΕΕ και με τον ΟΟΣΑ», σημείωσε.
Επιπλέον, εισάγεται ειδικός τρόπος φορολόγησης των κερδών από τη διάθεση κρυπτοστοιχείων, με οριζόντιο συντελεστής 8%. Επίσης, επεκτείνεται η περίοδος μεταφοράς ζημιών από 5 σε 7 έτη.
Αναφορικά με τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, είπε ότι ο στόχος είναι η ενθάρρυνση της συμμόρφωσης και της αποφυγής καταχρήσεων, αλλά και η φορολογική δικαιοσύνη. Αναφέρθηκε σε εξορθολογισμό των φορολογικών δηλώσεων, καταβολή του οφειλόμενου φόρου και πάταξη της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής.
Επίσης, αναφέρθηκε σε αύξηση των επιβαρύνσεων για ενίσχυση της εθελούσιας συμμόρφωσης και για υποχρεωτική πληρωμή ενοικίου άνω των €500 μέσω εμβάσματος ή ηλεκτρονικής εντολής. Ακόμα, σημείωσε ότι γίνεται υποχρεωτική η υποβολή φορολογικής δήλωσης για άτομα άνω των 25 ετών, ανεξαρτήτως αν έχουν εισόδημα ή όχι.
Ενδυναμώνεται, ακόμα, η δυνατότητα, αν προκύψει ανάγκη, του Εφόρου Φορολογίας, να ζητήσει τραπεζικά στοιχεία.
Οικονομικός αντίκτυπος μέτρων
Σύμφωνα με τον Υπουργό, αρχικά η πρόταση του ΚΟΕ ήταν πλεονασματική κατά €112 εκ. Με βάση τις αποφάσεις της κυβέρνησης και τις αναπροσαρμογές στο πλαίσιο της διαβούλευσης, η μεταρρύθμιση είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, με ένα μικρό πλεόνασμα €18 εκ.
Συγκεκριμένα, ο κ. Κεραυνός είπε ότι η κυβέρνηση δεν υιοθέτησε δύο προτάσεις του ΚΟΕ. Η πρώτη αφορούσε την επιβολή τέλους σε εταιρείες που θα έφερνε έσοδα €50 εκ. και την πρόταση για φόρο ακίνητης περιουσίας για ακίνητα αξίας άνω των €3 εκ. που θα έφερνε έσοδα €54 εκ.
Για τη μη υιοθέτηση του τέλους εταιρειών, είπε ότι δεν υιοθετήθηκε γιατί αντίκειται στην αρχή ίσης μεταχείρισης και φορολογικής δικαιοσύνης ο ελάχιστος φόρος €800 που προτεινόταν, σημειώνοντας ότι κάτι τέτοιο δεν εφαρμόζεται σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Πρόσθεσε, ακόμα, ότι η κυβέρνηση συναίνεσε πρόσφατα σε κατάργηση αντίστοιχου φόρου €550 και δεν θεωρήθηκε ορθό να επανέλθει με ψηλότερο ποσό.
Όσον αφορά τον φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας, είπε ότι το ζήτημα αποτελεί από μόνο του θέμα ευρείας μεταρρύθμισης, που δύναται να διεξαχθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού το τέλος καταργήθηκε το 2017 και σε περίπτωση επαναφοράς του πρέπει να διεξαχθεί ευρεία μελέτη προς αποφυγή διπλής φορολόγησης.
Απαντήσεις σε απόψεις που εκφράστηκαν δημόσια
Ο κ. Κεραυνός απάντησε και σε δηλώσεις που έχουν ακουστεί το τελευταίο διάστημα στα ΜΜΕ αναφορικά με τη μεταρρύθμιση.
Όσον αφορά τα χαμηλά στρώματα, που δεν επηρεάζονται από τη μεταρρύθμιση, αναφέρθηκε στη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στο ρεύμα και στα είδη πρώτης ανάγκης, αλλά και σε επερχόμενες τροποποιήσεις στο επίδομα τέκνου.
Για τη μη συμπερίληψη του ΦΠΑ στη μεταρρύθμιση, είπε ότι η έμμεση φορολογία οριοθετείται αυστηρά από το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Στο ερώτημα πώς καθορίστηκε η οροφή €80.000 στο οικογενειακό εισόδημα για τις εκπτώσεις, είπε ότι το ΚΟΕ βασίστηκε σε στατιστικά στοιχεία, προκειμένου να καλύπτεται η πραγματική μεσαία τάξη της Κύπρου. «Δεν θα ήμουν αρνητικός αν το όριο πάει στις €90.000, αφού το κόστος δεν είναι απαγορευτικό», σημείωσε.
Ανέφερε, ακόμα, ότι το κόστος για την οριζόντια αύξηση του αφορολόγητου ποσού ανέρχεται σε €30 εκ. ανά €1.000.
Απαντώντας σε εισηγήσεις για υιοθέτηση του οικογενειακού εισοδήματος, είπε ότι η πρόταση δεν προωθεί τη γυναικεία εργασία και δεν στηρίζει την ισότητα των φύλων. Σημείωσε, εξάλλου, ότι η μεταρρύθμιση δίνει ελαφρύνσεις και στους δύο συζύγους, με βάση το εισόδημα τους.
Σε ερώτηση μετά τη συνεδρίαση, αν υπάρχει περιθώριο τα νομοσχέδια να ψηφιστούν και στις αρχές του 2026, ο Υπουργός είπε ότι «είναι πρόθεση όλων και της Βουλής και της κυβέρνησης και όλων όσοι εμπλέκονται στο θέμα, να έχουμε τη δυνατότητα να εφαρμοστεί από τις αρχές του 2026».
Ερωτηθείς αν η ψήφιση της μεταρρύθμισης σχετίζεται με την αποδέσμευση κονδυλιού από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για το ορόσημο που αφορά στην παύση της επιθετικής φορολογίας, είπε ότι υπάρχει περιθώριο μέχρι τον Αύγουστο του 2026 για αυτό το ορόσημο.
Κληθείς να σχολιάσει αν είναι ανοιχτός σε τυχόν τροποποιήσεις, είπε ότι για αυτό γίνεται η διαβούλευση και «αν υπάρξουν θέματα που μας έχουν ξεφύγει ή είναι προς την ορθή κατεύθυνση και είναι εντός των δυνατοτήτων της οικονομίας, είμαστε ανοιχτοί να τα ακούσουμε».
Τοποθετήσεις φορέων
Ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μακρίδης, είπε ότι η κοινωνία αναμένει αυτή τη μεταρρύθμιση και είναι σημαντικό να γίνουν κατανοητές και να ψηφιστούν οι πρόνοιες που συμβάλλουν στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, στην πάταξη της φοροδιαφυγής, στην αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Εκ μέρους της Νομικής Υπηρεσίας, η Ελένη Συμεωνίδου είπε ότι υπήρχαν πρόνοιες καινοτόμες, «πρωτόγνωρες νομικά» και ζήτησε αν κάποιος δώσει θέσεις επί νομικών ζητημάτων να τις δώσει γραπτώς για να μελετηθούν από τη Νομική Υπηρεσία και να διαμορφωθούν καταλλήλως.
Η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων, Τζόζη Χριστοδούλου, είπε ότι η μεταρρύθμιση προωθεί την ισότητα.
Εκπρόσωπος του Εφόρου Κρατικών Ενισχύσεων είπε ότι υπάρχουν δύο ζητήματα, τα οποία μπορεί να θεωρηθεί ότι άπτονται κρατικών ενισχύσεων και θα πρέπει να εξεταστούν.
Ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Μιχάλης Περσιάνης είπε ότι έγινε σοβαρή προσπάθεια για ένα θέμα που εκκρεμεί εδώ και χρόνια. Εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο να αυξηθούν σημαντικά οι πιέσεις για κοινωνικές παροχές τα επόμενα 2-3 χρόνια, επειδή τα χαμηλά εισοδήματα δεν αποκομίζουν όφελος.
Υπογράμμισε, επίσης, ότι αν γίνουν τροπολογίες από τη Βουλή, θα πρέπει οπωσδήποτε να ζητηθεί εκτίμηση της επίπτωσης για να γίνει κατανοητό τι συνεπάγεται δημοσιονομικά η κάθε τροπολογία.
Επιπλέον, ανέφερε ότι ο πυλώνας 2 και 3 του συνταξιοδοτικού θα μπορούσαν να αντιμετωπίζονταν πιο έντονα.
Τόνισε ότι η μεταρρύθμιση ξεκίνησε από την ανάγκη να πάει στο 15% ο εταιρικός φόρος και να υιοθετηθούν πράσινες φορολογίες. Συνεπώς, είπε, για αυτές τις δύο πρόνοιες θα πρέπει να αποφευχθούν οι τροποποιήσεις.
Εκπρόσωπος του ΧΑΚ είπε ότι στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης το ΧΑΚ πρέπει να ενδυναμωθεί, εν όψει και της αποκρατικοποίησης. Εξάλλου, ανέφερε, μέσω του χρηματιστηρίου εξασφαλίζεται διαφάνεια οικονομικών καταστάσεων που διευκολύνει τον φόρο εισοδήματος.
Ετεροβαρής η μεταρρύθμιση λένε οι συντεχνίες
Οι εκπρόσωποι των συντεχνιών είπαν ότι η μεταρρύθμιση είναι ετεροβαρής προς όφελος των νομικών προσώπων και εις βάρος των φυσικών.
Ο ΓΓ της ΠΑΣΥΔΥ, Στράτης Ματθαίος, είπε ότι από το νομοσχέδιο επωφελούνται κυρίως οι εταιρείες σε σχέση με τους μισθωτούς. «Με ίδια εισοδήματα μισθωτός και εταιρεία, είναι δεκαπλάσιο το όφελος μιας εταιρείας», είπε.
Πρόσθεσε ότι χρειάζεται να επανεξεταστούν και οι φορολογικές κλίμακες.
Εκπρόσωπος της ΠΕΟ είπε, επίσης, ότι είναι ετεροβαρής η μεταρρύθμιση και ευνοεί τις επιχειρήσεις και τους μετόχους. «Διαφωνούμε με το ότι δεν μειώνει το οριζόντιο έμμεσο φορολογικό βάρος, όπως φορολογίες κατανάλωσης και ΦΠΑ που έχουν δυσβάσταχτες επιπτώσεις στα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα», είπε.
Πρόσθεσε ότι το αφορολόγητο παραμένει στάσιμο από το 2008, ενώ τα δημόσια οικονομικά επέτρεπαν από το 2017 μέχρι το 2025 να γίνουν 2-3 αυξήσεις. Σημείωσε, επίσης, τη διαφωνία με τη μη συμπερίληψη άλλων προτάσεων του ΚΟΕ, όπως ο φόρος στην ακίνητη ιδιοκτησία, το τέλος σε νομικά πρόσωπα και στους non domicile.
Ο ΓΓ της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, είπε ότι αν κάποιος συγκρίνει τις κυριότερες φορολογικές ελαφρύνσεις για φυσικά πρόσωπα με αντίστοιχες ελαφρύνσεις για νομικά πρόσωπα υπάρχει ετεροβαρής σχέση και προσέγγιση. Σημείωσε, επίσης, ότι υπάρχει αντίφαση στην παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις, σε σχέση και με τη συζήτηση για την ΑΤΑ.
Επίσης, είπε ότι έπρεπε να είχαν υιοθετηθεί οι δύο εισηγήσεις του ΚΟΕ για το τέλος επιχειρήσεων και φόρου ακίνητης ιδιοκτησίας για ακίνητα πέραν των 3 εκ. «Οι δύο αυτές φορολογίες θα απέφεραν ένα επιπρόσθετο όφελος για το κράτος €104 εκ. που θα μπορούσε να δοθεί αντισταθμιστικά στη στήριξη του 49% των εργαζομένων που βρίσκονται κάτω από το φορολογητέο εισόδημα και δεν έχουν κανένα όφελος», σημείωσε.
Πρότεινε, επίσης, την περαιτέρω αύξηση του αφορολόγηου στις €22.000, ενώ για τη φορολόγηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των Ταμείων Προνοίας είπε ότι παρουσιάζει επιβάρυνση σε μια περίοδο που «προσπαθούμε να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις επέκτασης του θεσμού, σε συνδυασμό και με συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση».
Εκπρόσωπος του ΣΕΛΚ αναφέρθηκε στη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης ως εργαλείο μακροοικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, αλλά και παροχής βοήθειας στη χώρα για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και προσέλκυση επενδύσεων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Σημείωσε ότι ο Σύνδεσμος επεξεργάζεται ακόμα τα νομοσχέδια όπως διαμορφώθηκαν μετά τη διαβούλευση, προκειμένου να καταθέσουν γραπτώς τις θέσεις τους.
Το ΚΕΒΕ είπε ότι στηρίζει τη βασική φιλοσοφία και στόχους της μεταρρύθμισης. «Ζητούμε προσαρμογές σε επί μέρους θέματα που θα θιγούν για να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως επιχειρηματικού και επενδυτικού προορισμού», ανέφερε εκπρόσωπος του.
Εκπρόσωπος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου είπε ότι ένας πραγματικός μετασχηματισμός έπρεπε να έρθει σε ενιαίο, απλοποιημένο και σύγχρονο κείμενο νομοθεσίας, για να φέρει την ανταγωνιστικότητα στα επίπεδα «που θέλουμε όλοι». Αντί αυτού, ήρθαν 6 νομοσχέδια, με «αποσπασματικές τροποποιήσεις σε ένα βεβαρημένο φορολογικό σύστημα. Θεωρούμε ότι χάθηκε μια σημαντική ευκαιρία να πρωτοπορήσουμε», είπε.
Σημείωσε ότι μετά τη διαβούλευση τα νομοσχέδια είναι βελτιωμένα. «Στόχος μας να έχουμε φορολογικό πλαίσιο σαφές, δίκαιο και κατανοητό για τον απλό πολίτη και τον μικροεπιχειρηματία, που δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν φορολογικούς συμβούλους», είπε.
Ο Σύνδεσμος Τραπεζών ανέφερε ότι μελετά τις αλλαγές και θα επανέλθει γραπτώς, σημειώνοντας ότι αναμένει και την τοποθέτηση της Επιτρόπου Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τα ζητήματα που αφορούν τις τράπεζες. Πρόσθεσε, επίσης, ότι φαίνεται να αυξάνεται η πολυπλοκότητα του φορολογικού παλισίου και ο διοικητικός φόρτος.
Το Κυπριακό Ναυτικό Επιμελητήριο εξέφρασε ικανοποίηση που η μεταρρύθμιση αφήνει άθικτη τη ναυτική βιομηχανία, καθώς το υφιστάμενο φορολογικό πλαίσιο αποτελεί το «μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας».
Εκπρόσωπος της ΟΕΒ είπε ότι η φορολογική μεταρρύθμιση είναι αναγκαία και ότι με την αύξηση του εταιρικού φόρου στο 15% επιβαρύνονται και οι επιχειρήσεις, παρόλο που παίρνουν κάποιες εκπτώσεις. «Στόχος είναι και πρέπει να παραμείνει η ανταγωνιστικότητα και η προσέλκυση επενδύσεων. Υπάρχουν επί μέρους ζητήματα που είναι σε γκρίζα ζώνη, πρέπει να τα δείτε ως επιτροπή για να είναι δίκαιη προς όλους η αντιμετώπιση», είπε.
Ο CIFA είπε ότι οι εισηγήσεις του δεν εισακούστηκαν και ότι το ζήτημα της φορολόγησης στην εξαργύρωση των επενδυτικών ταμείων δεν θα έχει θετικό πρόσημο για τους Κύπριους επενδυτές.
Ο Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου αναφέρθηκε σε «σημεία που προβληματίζουν, που κυρίως αφορούν τους πολίτες, όχι τις ασφαλιστικές εταιρείες», σημειώνοντας ότι βάλλεται μεγάλος αριθμός συμπολιτών που χρησιμοποιούν ασφαλιστικά προϊόντα για αποταμίευση.
Το Εφοριακό Συμβούλιο είπε ότι η μεταρρύθμιση είναι στη σωστή κατεύθυνση, αφού «εκσυγχρονίζει και αναβαθμίζει ουσιαστικά». Σημείωσε ότι είναι σημαντική η ύπαρξη προνοιών χωρίς ασάφειες και εξέφρασαν διαθεσιμότητα να αναλάβουν ακόμα περισσότερες φορολογικές νομοθεσίες.
Ο εκπρόσωπος του Κυπριακού Συνδέσμου Ιδιοκτητών Ακινήτων είπε ότι η ιδιοκτησία παραμένει με διαφορά το πιο βαριά φορολογούμενο περιουσιακό στοιχείο.
Η Παγκύπρια Οργάνωση Πολυτέκνων είπε ότι «μας εξέπληξε ευχάριστα ότι αυξάνεται στις €100.000 το οικογενειακό εισόδημα για πολύτεκνες οικογένειες». Σημείωσαν, όμως, ότι δεν είναι ικανοποιητικό και δεν μειώνει «τα δυσβάσταχτα βάρη από τους μεγάλους αδικημένους της προηγούμενης 20ετίας, τις πολύτεκνες οικογένειες». Ζήτησαν να λαμβάνεται υπόψη ο πληθωρισμός.
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Επαγγελματιών Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών (ΠΣΕΑΔ) είπε ότι αρχικά «καμία εισήγηση μας δεν εισακούστηκε», ενώ σε πρόσφατη συνάντηση με τον Έφορο Φορολογίας «εισαγάγαμε σημαντικές πρόνοιες», όπως η φοροαπαλλαγή μέχρι €500 ευρώ για ασφάλιση περιουσίας. Σε αυτό, είπε, έπαιξαν ρόλο οι καταστροφικές πυρκαγιές της Λεμεσού.
Τέλος, εκπρόσωπος της ΠΕΚ, που, όπως είπε, αντιπροσωπεύει όλες τις αγροτικές οργανώσεις που θα καταθέσουν κοινό υπόμνημα, είπε ότι «περιμέναμε μια διαφορετική αντιμετώπιση για τους γεωργούς, ιδιαίτερα τους επαγγελματίες, και αγροτικό εισόδημα».
Σημείωσε ότι είναι «αδιανόητο» να φορολογούνται τα κίνητρα που δίνονται για εγκατάσταση νέων αγροτών και οι εκταρικές επιδοτήσεις.
Τοποθετήσεις Βουλευτών
Σε δηλώσεις της μετά την ολοκλήρωση της Επιτροπής, η Πρόεδρος, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, είπε ότι θα είναι λεπτομερής η συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών.
«Θα εξαντλήσουμε όλα τα περιθώρια, για να έχουμε την ευκαιρία να ασκήσουμε τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, χωρίς να βάζουμε μπροστά μας εκ των προτέρων οποιουσδήποτε περιορισμούς», είπε, σημειώνοντας ότι το καλύτερο θα ήταν η υπερψήφιση της μεταρρύθμισης ως ένα ενιαίο σύνολο εντός του 2025. «Δεν μπορώ να προδικάσω πώς θα εξελιχτεί η συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών», είπε.
Το ΔΗΚΟ, πρόσθεσε, υποστηρίζει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να επέλθει μια φορολογική μεταρρύθμιση, έχοντας υπόψη ότι η τελευταία έγινε πριν 22 χρόνια και ότι η προοπτική της οικονομίας πρέπει να επιτρέπει τη διόρθωση λαθών και παθογενειών, τη διόρθωση κινήτρων και την απόδοση φοροελαφρύνσεων, ιδιαίτερα στη μεσαία τάξη και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. «Σε ένα αρκετά ικανοποιητικό βαθμό προς το παρόν επιτυγχάνεται με αυτά που έχουμε μπροστά μας», ανέφερε.
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου, είπε ότι «δυστυχώς τα νομοσχέδια για τη φορολογική μεταρρύθμιση ήρθαν στη Βουλή με μεγάλη καθυστέρηση. Παρά ταύτα, έχουμε αποφασίσει να εργαστούμε εντατικά, γιατί η φορολογική αβεβαιότητα για τόσο μεγάλο διάστημα επιβαρύνει την οικονομία».
Σημείωσε ότι η γενική κατεύθυνση της φορολογικής μεταρρύθμισης ικανοποιεί τον ΔΗΣΥ. «Η μείωση του φορολογικού βάρους στη μεσαία τάξη, στις οικογένειες με παιδιά, φοιτητές και στις κυπριακές επιχειρήσεις αποτελούν εδώ και καιρό δικές μας προτεραιότητες». Πρόσθεσε ότι ορισμένες πρόνοιες φαίνεται να έχουν διορθωθεί «μετά και τη δική μας αντίδραση, όπως και αρκετών φορέων της οικονομίας», σημειώνοντας, ωστόσο, ότι υπάρχουν ακόμα σημεία που χρήζουν βελτίωσης.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού, είπε ότι είναι πάγια θέση του ΑΚΕΛ ότι η φορολογική πολιτική πρέπει να στηρίζεται σε μία σειρά σταθερούς άξονες: να παρέχει στο κράτος επαρκή έσοδα για την υλοποίηση ολοκληρωμένης κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής, να είναι κοινωνικά δίκαιη και να λειτουργεί ως εργαλείο άμβλυνσης των εισοδηματικών ανισοτήτων, να λειτουργεί ως καταλύτης για βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά και να οδηγεί σε μείωση του φορολογού και διοικητικού βάρους, να είναι αποτελεσματική για να αντιμετωπίζεται και η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή και να λειτουργεί με γνώμονα την αειφορία, τον σεβασμό του περιβάλλοντος.
Πρόσθεσε ότι σε ό, τι αφορά τις πράσινες φορολογίες, αυτές δεν πρέπει να κατανέμονται δυσανάλογα σε βάρος των χαμηλομεσαιών στρωμάτων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
«Πρέπει με λύπη να σημειώσω ότι η απαίτηση της κυβέρνησης να εγκριθούν συνοπτικά οι προτάσεις της για φορολογικές αλλαγές δεν συνάδει με τη σοβαρότητα του ζητήματος», ανέφερε. «Εμείς, σεβόμενοι τους εαυτούς μας και τους πολίτες του κράτους που μας εξέλεξαν, θα κάνουμε τη συζήτηση κατά τρόπο δημιουργικό στην Επιτροπή Οικονομικών, παραγωγικό, καταθέτοντας σειρά θέσεων και προτάσεων για αλλαγές επί των κυβερνητικών νομοσχεδίων», σημείωσε.
Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη «αρνείται να αξιοποιήσει τα φορολογικά εργαλεία για να στηρίξει δίκαια και αποτελεσματικά τον κόσμο. «Αρνείται να φορολογήσει τον συσσωρευμένο πλούτο, τα υπερκέρδη, αρνείται να μειώσει μόνιμα και δραστικά το ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό, τα καύσιμα και τα βασικά αγαθά για να μπορέσει να ανασάνει ο κόσμος, αρνείται να αποσύρει τις λεγόμενες πράσινες φορολογίες στα καύσιμα, το νερό και τα απόβλητα, τα οποία θα πιέσουν ακόμα περισσότερο τη μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας και τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού», σημείωσε.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, είπε ότι οι κορυφαίες προτεραιότητες του ΕΛΑΜ σε σχέση και με τη φορολογική μεταρρύθμιση, είναι η στήριξη των κυπριακών επιχειρήσεων, των νέων εργαζόμενων, η στήριξη της κυπριακής οικογένειας.
Γι’ αυτό τον λόγο, είπε ότι όπως κατέθεσαν στο Υπουργείο Οικονομικών τις δικές τους τροποποιήσεις, το ίδιο θα πράξουν και στη συζήτηση στη Βουλή, με σκοπό «την αύξηση του αφορολόγητου ποσού στις €23.500 ώστε να συνάδει με τα σημερινά πληθωριστικά δεδομένα, την περαιτέρω αύξηση των φορολογικών ελαφρύνσεων ανά παιδί και την κατάργηση του πλαφόν των €80.000 για τη λήψη φοροελαφρύνσεων σε σχέση με τα τέκνα». Εξάλλου, πρόσθεσε ότι όσον αφορά τα παιδιά, οποιαδήποτε φοροελάφρυνση πρέπει να γίνεται χωρίς εισοδηματικά και περιοριστικά κριτήρια.
«Σκοπός των προτάσεών μας είναι η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, της υπογεννητικότητας, η στήριξη της κυπριακής οικογένειας και, όσον αφορά τις κυπριακές επιχειρήσεις, την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού που βιώνουν τα τελευταία χρόνια, κυρίως με το παράνομο εμπόριο από τα κατεχόμενα», ανέφερε.
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ, Ηλίας Μυριάνθους, είπε ότι πολλές προτάσεις που κατέθεσε η ΕΔΕΚ έχουν ενσωματωθεί στη φορολογική μεταρρύθμιση. «Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν αρκετά σημεία που χρήζουν διευκρίνισης». Όσον αφορά τα χαμηλά οικογενειακά εισοδήματα που «δεν φαίνεται να υπάρχει οποιοδήποτε όφελος», θεωρούμε ότι πρέπει να βρεθεί κάποια ρύθμιση, ώστε αυτοί οι πολίτες «να τύχουν κάποιας στήριξης μέσα από την πολιτική του κράτους», ανέφερε.
Όσον αφορά τις επιχειρήσεις, ο κ. Μυριάνθους σημείωσε ότι υπάρχει μια πολύ θετική προσέγγιση στα αιτήματα που είχαν κατατεθεί από τις διάφορες πλευρές.
«Πρέπει η συζήτηση να γίνει όσο το δυνατόν ταχύτερα, χωρίς να γίνονται εκπτώσεις, ώστε να ψηφιστεί πριν το τέλος του χρόνου, ώστε να μπει σε εφαρμογή από το 2026. Ως ΕΔΕΚ θα συμβάλουμε θετικά, ώστε να πετύχει και να ψηφιστεί αυτό το μεταρρυθμιστικό εγχείρημα στη φορολογική μεταρρύθμιση», είπε.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης εξέφρασε ικανοποίηση, καθώς σημαντικές εισηγήσεις της ΔΗΠΑ έχουν ενσωματωθεί. Σημείωσε, ωστόσο, ότι η φορολογική μεταρρύθμιση δεν μπορεί από μόνη της να επιλύσει όλα τα φορολογικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, σημειώνοντας ότι περίπου 50% των πολιτών βρίσκεται κάτω από το σημερινό αφορολόγητο και δεν θα ωφεληθούν, ενώ θα κληθούν να πληρώσουν αυξημένους φόρους λόγω αυξημένων πράσινων φορολογιών.
«Οι προκλήσεις που σχετίζονται με τους χαμηλόμισθους και τους χαμηλοσυνταξιούχους, με τη στέγαση, την υπογεννητικότητα, τη στήριξη των πολύτεκνων και των μονογονεϊκών οικογενειών, των ΑμεΑ και των ληπτών ΕΕΕ, απαιτούν στοχευμένες πολιτικές», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι η ΔΗΠΑ θα συνεχίσει να ασκεί πίεση προς την κυβέρνηση για την προώθηση συγκεκριμένων και αποτελεσματικών μέτρων που να δίνουν λύση στα παραπάνω.
«Η ΔΗΠΑ θα λειτουργήσει με υπευθυνότητα και δημιουργική συνεργασία στη Βουλή, ώστε τα νομοθετήματα να ψηφιστούν έγκαιρα και να τεθούν σε εφαρμογή από την 1/1/26».
Nomoplatform-ΚΥΠΕ
